FSK 365/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła podatku dochodowego od osób fizycznych i możliwości zmiany metody amortyzacji środka trwałego w trakcie jej trwania. Podatnicy Grzegorz K. i Monika D. wystąpili o stwierdzenie nadpłaty podatku, argumentując, że mieli prawo do zastosowania indywidualnych stawek amortyzacji (10% i 20%) zamiast stawek wynikających z wykazu (2,5%) dla wynajmowanych nieruchomości. Twierdzili, że jest to korekta w ramach tej samej metody amortyzacji. Organy podatkowe, w tym Izba Skarbowa w Łodzi, odmówiły stwierdzenia nadpłaty, uznając, że podatnik wybrał metodę amortyzacji opartą na stawkach z wykazu i nie mógł jej zmienić w trakcie jej trwania. Naczelny Sąd Administracyjny - Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi oddalił skargę podatników, potwierdzając stanowisko organów. Sąd uzasadnił, że art. 22h ust. 2 ustawy o PIT nakazuje wybór jednej z metod amortyzacji (określonych w art. 22i-22k) przed rozpoczęciem amortyzacji i stosowanie jej do pełnego zamortyzowania środka trwałego. Sąd zinterpretował art. 22i (stawki z wykazu), art. 22j (stawki indywidualne) i art. 22k (metoda degresywno-liniowa) jako odrębne metody amortyzacji, a nie sposoby dokonywania odpisów w ramach jednej metody. W związku z tym, zmiana stawek z 2,5% na 10% lub 20% była traktowana jako zmiana metody, co jest niedopuszczalne. Skarga kasacyjna zarzucała błędną interpretację przepisów, twierdząc, że zakaz dotyczy tylko zmiany metody, a nie stawek w ramach tej samej metody. NSA oddalił skargę kasacyjną, podtrzymując stanowisko, że wybór między stawkami z wykazu a stawkami indywidualnymi stanowi wybór między różnymi metodami amortyzacji, a zmiana takiej metody w trakcie jej trwania jest niedozwolona.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 22h ust. 2 ustawy o PIT w zakresie zakazu zmiany metody amortyzacji w trakcie jej trwania oraz rozróżnienia między metodą a stawką amortyzacji.
Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w 2004 roku, choć zasada dotycząca stabilności metody amortyzacji pozostaje aktualna.
Zagadnienia prawne (3)
Czy podatnik może zmienić metodę amortyzacji środka trwałego (w tym stawki amortyzacyjne) w trakcie trwania amortyzacji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, podatnik nie może zmienić metody amortyzacji środka trwałego w trakcie jej trwania. Raz wybrana metoda musi być stosowana do pełnego zamortyzowania.
Uzasadnienie
Sąd zinterpretował przepisy art. 22i-22k ustawy o PIT jako określające odrębne metody amortyzacji. Wybór metody przed rozpoczęciem amortyzacji jest wiążący i nie podlega zmianie w trakcie jej trwania. Zmiana stawek z wykazu na indywidualne stanowi zmianę metody.
Czy zmiana stawek amortyzacyjnych z wykazu na indywidualne stanowi zmianę metody amortyzacji w rozumieniu art. 22h ust. 2 ustawy o PIT?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd uznał, że zastosowanie stawek indywidualnych (art. 22j) zamiast stawek z wykazu (art. 22i) stanowi zmianę metody amortyzacji.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przepisy art. 22i, 22j i 22k ustawy o PIT określają odrębne metody amortyzacji. Wybór między stawkami z wykazu a stawkami indywidualnymi jest wyborem między tymi metodami, a nie tylko zmianą stawki w ramach jednej metody.
Czy podatnik może dokonać korekty deklaracji podatkowej w celu zmiany zastosowanych wcześniej stawek amortyzacyjnych?
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli zmiana stawek jest traktowana jako zmiana metody amortyzacji, która jest niedopuszczalna w trakcie jej trwania, to korekta deklaracji w tym celu również nie jest możliwa.
Uzasadnienie
Skoro sąd uznał, że zmiana stawek amortyzacyjnych jest niedopuszczalna, to wniosek o stwierdzenie nadpłaty wynikający z tej zmiany również został uznany za niezasadny. Podatek wykazany w pierwotnym zeznaniu został uznany za należny.
Przepisy (7)
Główne
u.p.d.o.f. art. 22h § ust. 2
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Podatnicy dokonują wyboru jednej z metod amortyzacji określonej w art. 22i-22k dla poszczególnych środków trwałych przed rozpoczęciem ich amortyzacji; wybraną metodę stosuje się do pełnego zamortyzowania danego środka trwałego.
Pomocnicze
u.p.d.o.f. art. 22i
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Metoda dokonywania odpisów amortyzacyjnych z zastosowaniem stawek z Wykazu rocznych stawek amortyzacyjnych.
u.p.d.o.f. art. 22j
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Metoda dokonywania odpisów z zastosowaniem stawek ustalonych indywidualnie przez podatnika.
u.p.d.o.f. art. 22k
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Metoda degresywno-liniowa.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
o.p. art. 81 § par. 1
Ordynacja podatkowa
Dotyczy korekty zeznania podatkowego, ale sąd uznał, że nie miał zastosowania do korekty złożonej w związku z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty.
o.p. art. 79 § par. 2 pkt 1 lit. a
Ordynacja podatkowa
Podstawa złożenia korekty zeznania w stanie prawnym obowiązującym w czasie złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Raz wybrana metoda amortyzacji musi być stosowana do pełnego zamortyzowania środka trwałego. • Zmiana stawek amortyzacyjnych z wykazu na indywidualne stanowi zmianę metody amortyzacji, co jest niedopuszczalne w trakcie jej trwania.
Odrzucone argumenty
Podatnik miał prawo zmienić stawki amortyzacji w ramach tej samej metody liniowej. • Zmiana stawek amortyzacyjnych nie jest zmianą metody amortyzacji. • Możliwość dokonania korekty deklaracji w zakresie zastosowanych stawek amortyzacji.
Godne uwagi sformułowania
wybraną metodę stosuje się do pełnego zamortyzowania danego środka trwałego • przez metody amortyzacji w rozumieniu omawianego przepisu art. 22h ust. 2 należy rozumieć: metodę z art. 22i, metodę z art. 22j, metodę z art. 22k • nie można zgodzić się z argumentacją skarżących, iż oznaczało to tylko zmianę stawki w ramach przyjętej metody liniowej, taka bowiem ocena działania podatnika pozostaje w wyraźnej sprzeczności z powoływanymi przepisami art. 22i i art. 22j w związku z art. 22h ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Skład orzekający
Krystyna Nowak
przewodniczący
Stanisław Bogucki
członek
Sylwester Marciniak
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 22h ust. 2 ustawy o PIT w zakresie zakazu zmiany metody amortyzacji w trakcie jej trwania oraz rozróżnienia między metodą a stawką amortyzacji."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w 2004 roku, choć zasada dotycząca stabilności metody amortyzacji pozostaje aktualna.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego zagadnienia podatkowego – amortyzacji środków trwałych, a interpretacja sądu w kwestii zmiany metody amortyzacji ma istotne znaczenie praktyczne dla wielu podatników.
“Czy można zmienić stawkę amortyzacji w trakcie jej trwania? NSA wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 61 936,5 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.