FSK 362/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła podatników, którzy po rozpoczęciu amortyzacji nieruchomości zastosowali stawkę 2,5% z Wykazu rocznych stawek amortyzacyjnych, a następnie próbowali zmienić ją na indywidualne stawki amortyzacyjne (10% i 20%) przewidziane w art. 22j ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Organy podatkowe odmówiły stwierdzenia nadpłaty, argumentując, że wybór metody amortyzacji jest wiążący i nie można go zmienić po rozpoczęciu amortyzacji. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 27 czerwca 2003 r. (I SA/Łd 249/03) oddalił skargę podatników, podzielając stanowisko organów. W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego, w szczególności błędną interpretację art. 22i-22k w zw. z art. 22h ust. 2 ustawy o PIT, poprzez uznanie, że przepisy te stanowią o odrębnych metodach amortyzacji, a nie o wyborze sposobu dokonywania odpisów w ramach metod liniowej i degresywno-liniowej. Podniesiono również, że sąd błędnie zinterpretował art. 22h ust. 2, przyjmując zakaz zmiany stawek amortyzacji w trakcie jej trwania. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 sierpnia 2004 r. oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że art. 22h ust. 2 ustawy o PIT jasno stanowi o wyborze jednej z metod amortyzacji (z art. 22i, 22j, 22k) przed jej rozpoczęciem i stosowaniu jej do pełnego zamortyzowania środka trwałego. Sąd uznał, że stosowanie stawek z Wykazu (art. 22i) i stawek indywidualnych (art. 22j) to odrębne metody amortyzacji. W związku z tym, podatnik, który rozpoczął amortyzację budynków według stawek z Wykazu, nie mógł zmienić tej metody na metodę indywidualnych stawek. Sąd odrzucił argumentację skarżących, że była to jedynie zmiana stawki w ramach metody liniowej, wskazując, że przepisy art. 22i i 22j w zw. z art. 22h ust. 2 ustawy o PIT wyraźnie rozróżniają te metody. Sąd potwierdził, że zaskarżony wyrok nie narusza prawa materialnego ani proceduralnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących wyboru i zmiany metod amortyzacji środków trwałych w podatku dochodowym od osób fizycznych.
Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w momencie wydania orzeczenia. Może być mniej istotne po zmianach przepisów dotyczących amortyzacji.
Zagadnienia prawne (3)
Czy podatnik może zmienić stawkę amortyzacyjną po rozpoczęciu amortyzacji środka trwałego, stosując indywidualne stawki zamiast stawek z wykazu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, podatnik nie może zmienić metody amortyzacji po jej rozpoczęciu. Stosowanie stawek z wykazu (art. 22i) i stawek indywidualnych (art. 22j) to odrębne metody amortyzacji.
Uzasadnienie
Art. 22h ust. 2 ustawy o PIT nakazuje wybór jednej metody amortyzacji przed jej rozpoczęciem i stosowanie jej do pełnego zamortyzowania. Sąd uznał, że metody z art. 22i i 22j są odrębnymi metodami, a nie sposobami wyboru stawek w ramach jednej metody.
Czy zmiana stawek amortyzacyjnych w ramach metody liniowej jest dopuszczalna po rozpoczęciu amortyzacji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli zmiana stawek oznacza przejście z metody opartej na stawkach z wykazu na metodę indywidualnych stawek, co jest traktowane jako zmiana metody amortyzacji.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przepisy art. 22i i 22j w zw. z art. 22h ust. 2 ustawy o PIT wyraźnie rozróżniają te metody, a wybór jednej z nich jest wiążący.
Czy wniosek o stwierdzenie nadpłaty może być podstawą do zmiany zastosowanej stawki amortyzacyjnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli zmiana stawki jest niedopuszczalna z uwagi na przepisy dotyczące metod amortyzacji.
Uzasadnienie
Skoro zmiana wybranej metody amortyzacji jest niedopuszczalna, to nie może powstać nadpłata wynikająca z próby takiej zmiany.
Przepisy (31)
Główne
u.p.d.o.f. art. 22i
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Metoda dokonywania odpisów amortyzacyjnych przez zastosowanie stawek z Wykazu rocznych stawek amortyzacyjnych.
u.p.d.o.f. art. 22j
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Metoda dokonywania odpisów przy zastosowaniu stawek ustalonych indywidualnie przez podatnika.
u.p.d.o.f. art. 22h § ust. 2
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Podatnicy dokonują wyboru jednej z metod amortyzacji określonej w art. 22i i 22k dla poszczególnych środków trwałych przed rozpoczęciem ich amortyzacji; wybraną metodę stosuje się do pełnego zamortyzowania danego środka trwałego.
u.p.d.o.f.
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 31 stycznia 2000 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
u.p.d.o.f. art. 22i
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 22j
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 22h § ust. 2
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
Pomocnicze
u.p.d.o.f. art. 22k
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Metoda mieszana, degresywno-liniowa.
rozp. MF z 17.01.1997 art. 9 § ust. 4
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 17 stycznia 1997 r. w sprawie amortyzacji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych
Zezwalało na indywidualne ustalanie stawek amortyzacyjnych.
rozp. MF z 17.01.1997 art. 9 § ust. 5 pkt 1-2
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 17 stycznia 1997 r. w sprawie amortyzacji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych
Dotyczyło indywidualnego ustalania stawek amortyzacyjnych.
rozp. MF z 17.01.1997 art. 9 § ust. 13
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 17 stycznia 1997 r. w sprawie amortyzacji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych
Przewidywało obowiązek wyboru przez podatnika przed rozpoczęciem amortyzacji jednej z metod.
Dz.U. 2001 nr 39 poz. 459
Ustawa z dnia 11 kwietnia 2001 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw
Uchyliła art. 81 par. 1 Ordynacji podatkowej.
O.p. art. 79 § par. 2
Ordynacja podatkowa
Podstawa złożenia korekty zeznania /obecnie art. 75 par. 3/.
p.s.a. art. 183 § par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej.
p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.s.a. art. 204 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.s.a. art. 205 § par. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz.U. 1995 nr 74 poz. 368 art. 22 § ust. 2 pkt 3
Ustawa z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym
Naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
O.p. art. 210 § par. 1 pkt 6
Ordynacja podatkowa
Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji.
O.p. art. 210 § par. 4
Ordynacja podatkowa
Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji.
O.p. art. 120
Ordynacja podatkowa
Zasady ogólne postępowania podatkowego.
O.p. art. 121
Ordynacja podatkowa
Zasady ogólne postępowania podatkowego.
O.p. art. 122
Ordynacja podatkowa
Zasady ogólne postępowania podatkowego.
O.p. art. 200 § par. 1
Ordynacja podatkowa
Obowiązek organu pierwszej instancji do wyznaczenia stronie terminu do wypowiedzenia.
O.p. art. 11
Ordynacja podatkowa
Zasada zaufania do organów podatkowych.
u.p.d.o.f. art. 22i § ust. 2 pkt 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Możliwość podwyższania stawek dla budynków używanych w warunkach pogorszonych.
u.p.d.o.f. art. 22i § ust. 2 pkt 2
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Możliwość podwyższania stawek dla budynków używanych w warunkach złych.
u.p.d.o.f. art. 22j § ust. 1 pkt 3
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Przepis dotyczący stosowania stawek indywidualnych.
Dz.U. 2000 nr 104 poz. 1104 art. 7 § ust. 5 pkt 1
Ustawa z dnia 9 listopada 2000 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw
Dla środków trwałych oddanych do używania przed dniem 1 stycznia 2001 r. podatnicy kontynuują stosowanie metody amortyzacji określonej dla danego środka trwałego w miesiącu rozpoczęcia jego amortyzowania do czasu pełnego zamortyzowania.
Dz.U. 1997 nr 6 poz. 35 art. 9 § ust. 4
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 17 stycznia 1997 r. w sprawie amortyzacji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych
Dz.U. 1997 nr 6 poz. 35 art. 9 § ust. 5 pkt 1-2
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 17 stycznia 1997 r. w sprawie amortyzacji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wybór metody amortyzacji przed jej rozpoczęciem jest wiążący i nie można jej zmienić w trakcie amortyzacji. • Stawki z wykazu (art. 22i) i stawki indywidualne (art. 22j) stanowią odrębne metody amortyzacji.
Odrzucone argumenty
Podatnik ma prawo zmienić stawkę amortyzacyjną w ramach tej samej metody (np. liniowej) po rozpoczęciu amortyzacji. • Zmiana stawek amortyzacyjnych nie jest zmianą metody amortyzacji. • Wniosek o stwierdzenie nadpłaty jest podstawą do korekty zeznania, nawet jeśli nie wynika z błędu lub wadliwego działania podatnika.
Godne uwagi sformułowania
Po rozpoczęciu amortyzacji danego środka trwałego, podatnik nie mógł zmienić stawek przewidzianych w Wykazie na stawki indywidualne. • przez metody amortyzacji w rozumieniu omawianego przepisu art. 22h ust. 2 należy rozumieć: metodę dokonywania odpisów amortyzacyjnych przez zastosowanie stawek z powołanego Wykazu, metodę dokonywania tych odpisów przy zastosowaniu stawek ustalonych indywidualnie przez podatnika, metodę degresywno-linowa.
Skład orzekający
Antoni Hanusz
przewodniczący
Edyta Anyżewska
sprawozdawca
Jerzy Rypina
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wyboru i zmiany metod amortyzacji środków trwałych w podatku dochodowym od osób fizycznych."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w momencie wydania orzeczenia. Może być mniej istotne po zmianach przepisów dotyczących amortyzacji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego zagadnienia podatkowego, jakim jest amortyzacja, i wyjaśnia kluczowe zasady dotyczące wyboru i zmiany metod amortyzacji, co jest istotne dla wielu podatników.
“Czy można zmienić stawkę amortyzacji po jej rozpoczęciu? NSA wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 91 011,2 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.