FSK 271/04

Naczelny Sąd Administracyjny2004-10-05
NSApodatkoweWysokansa
podatek od towarów i usługVATskarga kasacyjnanierzetelna ewidencjaoszacowanie podatkudowody zakupupostępowanie sądoweprzepisy proceduralne

NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że sąd kasacyjny nie może stosować przepisów proceduralnych obowiązujących w chwili wydania orzeczenia, jeśli zostały one błędnie powołane w skardze kasacyjnej.

Skarga kasacyjna została wniesiona od wyroku NSA, który oddalił skargę podatnika na decyzję Izby Skarbowej dotyczącą podatku od towarów i usług. Podatnik wykazał w remanencie końcowym oprawki okularowe bez dowodów zakupu, co doprowadziło do uznania ewidencji za nierzetelną i oszacowania podatku. Skarga kasacyjna zarzucała naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, jednak NSA uznał, że przepisy te weszły w życie po wydaniu zaskarżonego wyroku i nie mogły być naruszone.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną S. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, który oddalił skargę podatnika na decyzję Izby Skarbowej dotyczącą podatku od towarów i usług za rok 2000. Sąd pierwszej instancji uznał, że organy podatkowe miały podstawy do oszacowania podatku, ponieważ podatnik wykazał w remanencie końcowym oprawki okularowe bez dowodów zakupu, co świadczyło o nierzetelności ewidencji przychodów. Skarga kasacyjna zarzucała naruszenie przepisów postępowania przed sądami administracyjnymi, jednak NSA stwierdził, że przepisy te weszły w życie po wydaniu zaskarżonego wyroku i nie mogły być naruszone przez sąd niższej instancji. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., sąd kasacyjny jest związany granicami skargi kasacyjnej i nie może badać naruszenia przepisów, które nie zostały wskazane. W związku z tym, NSA oddalił skargę kasacyjną jako nieuzasadnioną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, sąd kasacyjny nie może podstawiać przepisów postępowania sądowego obowiązujących w chwili wydania zaskarżonego wyroku w miejsce przepisów błędnie powołanych w skardze kasacyjnej.

Uzasadnienie

Sąd kasacyjny jest związany granicami skargi kasacyjnej i może badać jedynie naruszenie przepisów wyraźnie wskazanych. Przepisy, które weszły w życie po wydaniu zaskarżonego wyroku, nie mogły być przez sąd niższej instancji naruszone.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (6)

Główne

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Przypadki nieważności postępowania sądowego zostały enumeratywnie wyliczone w § 2 omawianego przepisu. Żaden z tych wypadków nie zachodzi w rozpatrywanej sprawie. Oznacza to pełne związanie sądu kasacyjnego podstawami zawartymi w skardze kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalono skargę kasacyjną.

u.z.p.d. art. 15 § ust. 1

Ustawa z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne

Podatnik miał obowiązek prowadzenia ewidencji oraz posiadania i przechowywania dowodów zakupu towarów.

o.p. art. 23 § § 1 pkt 1 i 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Podstawa do określenia podstawy opodatkowania metodą oszacowania.

Pomocnicze

u.NSA

Ustawa z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym

Obowiązywała w chwili wydania zaskarżonego wyroku.

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 18 grudnia 1998 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne

Przewidziany w § 6 ust. 2 pkt 1 próg 0,5% przychodu wykazanego za dany rok podatkowy, powyżej którego nie wpisane do ewidencji przychody mogły być podstawą do oszacowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd kasacyjny jest związany granicami skargi kasacyjnej i nie może badać naruszenia przepisów, które nie zostały wskazane. Przepisy proceduralne, które weszły w życie po wydaniu zaskarżonego wyroku, nie mogły być naruszone przez sąd niższej instancji.

Odrzucone argumenty

Zarzuty rażącego naruszenia art. 6, art. 7 i art. 163 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, polegającego na niepodjęciu niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, niezałatwieniu sprawy z uwzględnieniem interesu prawnego skarżącego, niewyjaśnieniu w wyczerpujący sposób okoliczności faktycznych i prawnych mających wpływ na prawa skarżącego, niepoinformowaniu skarżącego o służących mu prawach i sposobie ich realizacji, a także o skutkach zaniechania tych czynności.

Godne uwagi sformułowania

Sądowi kasacyjnemu nie wolno podstawiać przepisów postępowania sądowego obowiązujących w chwili wydania zaskarżonego wyroku w miejsce przepisów błędnie powołanych w skardze kasacyjnej.

Skład orzekający

Antoni Hanusz

sprawozdawca

Bogusław Gruszczyński

przewodniczący

Edmund Łój

członek

Sylwester Marciniak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Zastosowanie przepisów proceduralnych w postępowaniu kasacyjnym, związanie sądu granicami skargi kasacyjnej, obowiązki podatnika w zakresie dowodów zakupu towarów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy w skardze kasacyjnej powołano przepisy, które weszły w życie po wydaniu zaskarżonego wyroku.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w postępowaniu kasacyjnym, która może mieć znaczenie dla wielu prawników procesowych. Jednocześnie, aspekt nierzetelności ewidencji podatkowej jest typowy dla spraw podatkowych.

Błąd we wskazaniu przepisów w skardze kasacyjnej może zadecydować o jej odrzuceniu – NSA wyjaśnia zasady kontroli sądowej.

Dane finansowe

WPS: 8401,1 PLN

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
FSK 271/04 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2004-10-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-03-11
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Antoni Hanusz /sprawozdawca/
Bogusław Gruszczyński /przewodniczący/
Edmund Łój
Sylwester Marciniak
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Podatek od towarów i usług
Skarżony organ
Izba Skarbowa
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Tezy
Sądowi kasacyjnemu nie wolno podstawiać przepisów postępowania sądowego obowiązujących w chwili wydania zaskarżonego wyroku w miejsce przepisów błędnie powołanych w skardze kasacyjnej.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bogusław Gruszczyński, Sędziowie NSA Antoni Hanusz (spr.), Sylwester Marciniak, Protokolant Barbara Mróz, po rozpoznaniu w dniu 5 października 2004 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej S. K. od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodka Zamiejscowego w Białymstoku z dnia 15 października 2003 r. sygn. akt SA/Bk 599/03 w sprawie ze skargi S. K. na decyzję Izby Skarbowej w Białymstoku z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2000 r. oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 15 października 2003 r., sygn. akt SA/Bk 599/03, Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Białymstoku oddalił skargę S. K. na decyzję Izby Skarbowej w Białymstoku
z dnia [...], która utrzymała w mocy decyzję Pierwszego Urzędu Skarbowego w Białymstoku z dnia [...], ustalającą S. K. zryczałtowany podatek dochodowy za 2000 r. i określającą nadpłatę w tym podatku.
Sąd stwierdził, że bezspornym było między stronami, iż w remanencie końcowym na dzień 31 grudnia 2000 r. podatnik wykazał oprawki okularowe
o wartości 8 401,10 zł, jednakże nie posiadał dowodów ich zakupu. Kwota ta stanowiła 9,21 % wartości wszystkich oprawek będących w obrocie w 2000 r.
W przedstawionym stanie faktycznym sprawy Sąd uznał, że organy podatkowe miały podstawy do przyjęcia, iż ewidencja przychodów była nierzetelna. Zgodnie bowiem z art. 15 ust.1 ustawy z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz. U. Nr 144, poz. 930 ze zm.) podatnik miał obowiązek – obok prowadzenia ewidencji – posiadać i przechowywać dowody zakupu towarów. Skoro nie istniały warunki do uznania ewidencji za dowód w sprawie, organy podatkowe trafnie dokonały oszacowania przy wymiarze podatku. Nie nastąpiło zatem naruszenie art. 17 ani art. 20 ust. 2 i 3 powołanej wyżej ustawy. Sąd zauważył, że nie wpisane do ewidencji przychody przekroczyły próg 0,5% przychodu wykazanego za dany rok podatkowy, który to próg był przewidziany w § 6 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 18 grudnia 1998 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz. U. Nr 161, poz. 1078 ze zm.). Zdaniem Sądu, brak było warunków do określenia podstawy opodatkowania w inny sposób, niż metodą oszacowania (art. 23 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa – Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) W konsekwencji kwota podatku wykazana w zaskarżonej decyzji uznana została przez Sąd za prawidłową.
Korzystając z trybu przewidzianego w art. 101 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), S. K., działając przez pełnomocnika będącego doradcą podatkowym, wniósł skargę kasacyjną od opisanego wyżej wyroku.
W skardze kasacyjnej postawiono zarzuty rażącego naruszenia art. 6, art. 7 i art. 163 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, polegającego na:
- niepodjęciu niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy,
- niezałatwieniu sprawy z uwzględnieniem interesu prawnego skarżącego,
- niewyjaśnieniu w wyczerpujący sposób okoliczności faktycznych
i prawnych mających wpływ na prawa skarżącego, co naraziło go na znaczną stratę finansową,
- niepoinformowaniu skarżącego o służących mu prawach i sposobie ich realizacji, a także o skutkach zaniechania tych czynności, co nie przyczyniło się do pogłębienia zaufania obywateli do organów administracji.
Autor skargi kasacyjnej wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości
i o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 513, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Przypadki nieważności postępowania sądowego zostały enumeratywnie wyliczone w § 2 omawianego przepisu. Żaden z tych wypadków nie zachodzi w rozpatrywanej sprawie. Oznacza to pełne związanie sądu kasacyjnego podstawami zawartymi w skardze kasacyjnej. Innymi słowy, rola sądu kasacyjnego ogranicza się do zbadania, czy w zaskarżonym wyroku zostały naruszone przepisy wyraźnie w skardze kasacyjnej wskazane. Ewentualne naruszenie innych przepisów nie może być przedmiotem kontroli sądu drugiej instancji.
W rozpatrywanej sprawie autor skargi kasacyjnej zarzucił naruszenie wyłącznie przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przepisy te weszły w życie dnia 1 stycznia 2004 r., podczas gdy zaskarżony wyrok został wydany dnia 15 października 2003 r. Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Białymstoku nie mógł więc tych przepisów naruszyć. W chwili wydania zaskarżonego wyroku obowiązywały bowiem przepisy ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.).
Autor skargi kasacyjnej nie podniósł zarzutu naruszenia jakiegokolwiek
z przepisów wspomnianej ustawy. W związku z tym w świetle art. 183 § 1 p.p.s.a. kwestia ta nie może być przedmiotem badania w postępowaniu kasacyjnym. Sądowi kasacyjnemu nie wolno podstawiać przepisów postępowania sądowego obowiązujących w chwili wydania zaskarżonego wyroku w miejsce przepisów błędnie powołanych w skardze kasacyjnej (por. wyrok NSA z dnia 21 kwietnia 2004 r., sygn. akt FSK 13/04, ONSA i WSA nr 1, poz. 15).
Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a., biorąc pod uwagę, że skarga ta nie miała usprawiedliwionych podstaw.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI