I OSK 616/05

Naczelny Sąd Administracyjny2005-10-25
NSAAdministracyjneWysokansa
opłata adiacenckagospodarka nieruchomościamisamorząd terytorialnylegitymacja skargowaprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiorgan administracji publicznejdecyzja administracyjnaskarga kasacyjnaNSA

Gmina, której organ wydał decyzję w pierwszej instancji, nie ma legitymacji skargowej do zaskarżenia decyzji organu odwoławczego, co skutkuje odrzuceniem skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę Prezydenta Miasta na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, uznając, że organ, który wydał decyzję w pierwszej instancji, nie ma legitymacji do jej zaskarżenia. Naczelny Sąd Administracyjny podzielił to stanowisko, podkreślając, że gdy organ samorządowy działa jako organ administracji publicznej, nie może jednocześnie reprezentować interesu prawnego gminy jako strony postępowania. Skarga kasacyjna została oddalona.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Prezydenta Miasta S. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, które odrzuciło skargę Prezydenta na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. w przedmiocie opłaty adiacenckiej. Sąd pierwszej instancji uzasadnił odrzucenie skargi brakiem legitymacji procesowej Prezydenta Miasta, który jako organ pierwszej instancji wydał decyzję administracyjną. Naczelny Sąd Administracyjny, podzielając stanowisko sądu niższej instancji oraz uchwałę 7 Sędziów NSA (OPS 1/03), potwierdził, że gmina, której organ wydał decyzję w pierwszej instancji, nie posiada legitymacji skargowej do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję organu odwoławczego w tej samej sprawie. Sąd podkreślił, że rola jednostki samorządu terytorialnego w postępowaniu administracyjnym jest ściśle określona przepisami prawa. Gdy organ samorządowy działa jako organ administracji publicznej, nie może jednocześnie reprezentować interesu prawnego gminy jako strony postępowania. W związku z tym, skarga kasacyjna została oddalona na podstawie art. 58 par. 1 pkt 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, organ jednostki samorządu terytorialnego, który wydał decyzję w pierwszej instancji, nie ma legitymacji skargowej do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję organu odwoławczego.

Uzasadnienie

Gdy organ samorządowy działa jako organ administracji publicznej, nie może jednocześnie reprezentować interesu prawnego gminy jako strony postępowania. Pozycja organu i strony są rozłączne.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (5)

Główne

p.p.s.a. art. 58 § 1 pkt 6

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna, gdy wnosząca ją strona nie posiada legitymacji skargowej.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna do oddalenia skargi kasacyjnej.

Pomocnicze

u.g.n.

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

Reguluje wydawanie decyzji o ustaleniu opłaty adiacenckiej przez wójta, burmistrza lub prezydenta miasta.

k.p.a. art. 5 § 2 pkt 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Definicja organu administracji publicznej.

p.p.s.a. art. 50 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepis dotyczący legitymacji procesowej strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ gminy, który wydał decyzję w pierwszej instancji, nie ma legitymacji skargowej do zaskarżenia decyzji organu odwoławczego.

Odrzucone argumenty

Prezydent Miasta S. posiadał legitymację procesową do zaskarżenia decyzji organu odwoławczego, mimo że sam wydał decyzję w pierwszej instancji (argumentacja skargi kasacyjnej).

Godne uwagi sformułowania

Gmina, której organ wydał decyzję w sprawie w pierwszej instancji nie ma legitymacji skargowej do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję organu odwoławczego, wydaną w tejże sprawie. W zakresie, w jakim organ jednostki samorządu terytorialnego wykonuje funkcję organu administracji publicznej, nie jest on /ani też żaden z pozostałych organów danej jednostki/ uprawniony do reprezentowania jej interesu prawnego, rozumianego jako interes osoby prawnej.

Skład orzekający

Jan Paweł Tarno

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie braku legitymacji skargowej organów samorządowych w sytuacji, gdy wydały one decyzję w pierwszej instancji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji organu samorządowego działającego jako organ administracji publicznej w pierwszej instancji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego dotyczącego legitymacji stron w postępowaniu sądowoadministracyjnym, co jest kluczowe dla praktyków prawa administracyjnego.

Gmina nie może skarżyć własnej decyzji: kluczowe rozstrzygnięcie NSA o legitymacji procesowej.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OSK 616/05 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2005-10-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-05-31
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jan Paweł Tarno /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6073 Opłaty adiacenckie oraz opłaty za niezagospodarowanie nieruchomości w zakreślonym terminie
Hasła tematyczne
Gospodarka mieniem
Samorząd terytorialny
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 58 par. 1 pkt 6, art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Tezy
Gmina, której organ wydał decyzję w sprawie w pierwszej instancji nie ma legitymacji skargowej do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję organu odwoławczego, wydaną w tejże sprawie. Z tego powodu jej skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna na zasadzie art. 58 par. 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Paweł Tarno (spr.) po rozpoznaniu w dniu 25 października 2005 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Prezydenta Miasta S. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 11 marca 2005 r. sygnatura akt II SA/Sz 171/05 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi Prezydenta Miasta S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia 30 grudnia 2004 r. (...) w przedmiocie opłaty adiacenckiej postanawia 1. oddalić skargę kasacyjną 2. odmówić przyznania na rzecz Ireny C. zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Uzasadnienie.
Postanowieniem z dnia 11 marca 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odrzucił skargę Prezydenta Miasta S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia 30 grudnia 2004 r. (...) uzasadniając orzeczenie tym, że Prezydent Miasta S., który wydał decyzję administracyjną jako organ I instancji, nie miał legitymacji procesowej, a zatem nie mógł on również zaskarżać wydanej przez organ odwoławczy decyzji ostatecznej do sądu administracyjnego. Stanowisko takie znajduje uzasadnienie w Uchwale 7 Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 maja 2003 r., OPS 1/03.
W skardze kasacyjnej wniesionej na ta postanowienie Prezydent Miasta S., reprezentowany przez radcę prawnego Katarzynę B., zażądał jego uchylenia i przekazania sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie do ponownego rozpoznania, zarzucając mu naruszenie prawa materialnego, która nastąpiła przez błędną wykładnię przepisu art. 50 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./, polegającą na przyjęciu, że w świetle powyższego przepisu, Prezydent Miasta S., który w tym przypadku jako organ I instancji wydał decyzję administracyjną w sprawie indywidualnej, nie ma legitymacji procesowej strony w takim postępowaniu, a zatem nie jest również podmiotem uprawnionym do zaskarżania wydanej przez organ odwoławczy decyzji ostatecznej do sądu administracyjnego.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Irena C., reprezentowana przez radcę prawnego Elżbietę G., wniosła o jej oddalenie i przyznanie na jej rzecz kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie mogła być uwzględniona, albowiem podniesione w niej zarzuty przeciwko zaskarżonemu postanowieniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie nie są trafne.
Naczelny Sąd Administracyjny orzekając w niniejszej sprawie podziela w całej rozciągłości wyrażony w powołanych wyżej uchwałach NSA pogląd, że rola jednostki samorządu terytorialnego w postępowaniu administracyjnym jest wyznaczona przepisami prawa pozytywnego. Może być ona - jako osoba prawna - stroną tego postępowania i wówczas organy ją reprezentujące będą broniły jej interesu prawnego, korzystając z gwarancji procesowych, jakie przepisy Kpa przyznają stronom postępowania administracyjnego. Ustawa może jednak organowi jednostki samorządu terytorialnego wyznaczyć rolę organu administracji publicznej rozumieniu art. 5 par. 2 pkt 3 Kpa. Wtedy będzie on "bronił" interesu jednostki samorządu terytorialnego w formach właściwych dla organu prowadzącego postępowanie. Z tego względu powierzenie organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji administracyjnej, niezależnie od tego, czy nastąpiło to w na mocy ustawy, czy też w drodze porozumienia, wyłącza możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego, czy też sądowoadministracyjnego.
Stosownie do przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami /t.j. Dz.U. 2004 nr 261 poz. 2603 ze zm./ decyzję o ustaleniu opłaty adiacenckiej wydaje wójt, burmistrz albo prezydent miasta - ten ostatni przypadek miał miejsce w niniejszej sprawie. Zatem z mocy tego unormowania kompetencyjnego organy gmin zostały upoważnione do kształtowania stosunków, których jedna ze stron jest własna gmina organu wydającego decyzję w sprawie.
Włączenie organów samorządowych do systemu organów administracji publicznej, prowadzących postępowanie w konkretnej sprawie, znacznie ogranicza zakres uprawnień procesowych tych jednostek jako osób prawnych. W zakresie, w jakim organ jednostki samorządu terytorialnego wykonuje funkcję organu administracji publicznej, nie jest on /ani też żaden z pozostałych organów danej jednostki/ uprawniony do reprezentowania jej interesu prawnego, rozumianego jako interes osoby prawnej. Nie do przyjęcia jest bowiem stanowisko, że gmina może zajmować różną pozycję /raz organu wydającego decyzję, innym razem strony postępowania/ w zależności od etapu załatwiania sprawy z zakresu administracji publicznej. Należy zatem podzielić pogląd, że gmina, której organ wydał decyzję w sprawie w pierwszej instancji nie ma legitymacji skargowej do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję organu odwoławczego, wydaną w tejże sprawie. Z tego powodu jej skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna na zasadzie art. 58 par. 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./.
Z tych względów, działając na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł jak w sentencji.
O kosztach orzeczono na podstawie par. 18 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 26 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu /Dz.U. nr 163 poz. 1348 ze zm./ w zw. z art. 205 par. 2 wskazanej ustawy.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI