I SA/WR 1882/01
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Opolu uchylił decyzję Izby Skarbowej o odpowiedzialności podatkowej wspólnika za zaległości spółki z powodu potencjalnego przedawnienia zobowiązania podatkowego.
Sprawa dotyczyła odpowiedzialności podatkowej wspólnika za zaległości spółki z o.o. w podatku dochodowym od osób prawnych. Organy podatkowe orzekły odpowiedzialność wspólnika w pełnej wysokości, opierając się na jego statusie jedynego wspólnika w dacie wydania decyzji. Skarżąca zarzucała błędy w ustaleniach faktycznych i naruszenie przepisów prawa materialnego. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, wskazując na konieczność zbadania kwestii przedawnienia zobowiązania podatkowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu rozpoznał skargę Pani G. M. na decyzję Izby Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji orzekającą o odpowiedzialności podatkowej skarżącej jako wspólnika za zaległości spółki A Sp. z o.o. w podatku dochodowym od osób prawnych za 1994 r. Organy podatkowe ustaliły, że skarżąca była wyłącznym wspólnikiem spółki w dacie wydawania decyzji i na tej podstawie obciążyły ją odpowiedzialnością w 100%. Skarżąca podnosiła, że jej udział w kapitale zakładowym w 1994 r. był mniejszy i kwestionowała zakres odpowiedzialności. Sąd administracyjny, mimo uznania zarzutów skarżącej za nieskuteczne w zakresie interpretacji przepisów materialnych dotyczących odpowiedzialności wspólnika, uchylił zaskarżoną decyzję. Głównym powodem uchylenia była konieczność zbadania, czy zobowiązanie podatkowe spółki za 1994 r. nie uległo przedawnieniu w dacie wydawania decyzji przez organ odwoławczy. Sąd wskazał, że bieg terminu przedawnienia nie jest przerywany przez samo wydanie decyzji przez organ pierwszej instancji, a jedynie przez ściśle określone czynności egzekucyjne, o których podatnik został zawiadomiony. W ocenie Sądu, materiał dowodowy nie dawał jednoznacznych podstaw do stwierdzenia, że doszło do przerwy lub zawieszenia biegu przedawnienia, co wymagało ponownego postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Odpowiedzialność ponoszą aktualni wspólnicy spółki w dacie orzekania o przeniesieniu tej odpowiedzialności.
Uzasadnienie
Wykładnia językowa art. 47 ust. 2 ustawy o zobowiązaniach podatkowych prowadzi do wniosku, że odpowiedzialność ponoszą aktualni wspólnicy. Pogląd ten znajduje oparcie w uchwale NSA FPS 3/96.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (9)
Główne
u.z.p. art. 40 § ust. 1 i 2
Ustawa o zobowiązaniach podatkowych
u.z.p. art. 47 § ust. 2
Ustawa o zobowiązaniach podatkowych
o.p. art. 70 § § 1
Ustawa Ordynacja podatkowa
Pomocnicze
o.p. art. 70 § § 2 - § 6
Ustawa Ordynacja podatkowa
u.k.s. art. 28
Ustawa o kontroli skarbowej
u.p.d.o.p. art. 27
Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 152
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Konieczność zbadania przedawnienia zobowiązania podatkowego.
Odrzucone argumenty
Zakres odpowiedzialności wspólnika powinien być ustalony na podstawie jego udziałów w 1994 r. Naruszenie przepisów postępowania przez pominięcie byłych wspólników. Brak dochodu z tytułu posiadanych udziałów jako podstawa do zwolnienia z odpowiedzialności.
Godne uwagi sformułowania
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wydanie decyzji przez organ I instancji nie ma wpływu na bieg terminu przedawnienia, a w szczególności nie powoduje jego przerwy. Zasadniczym wymogiem warunkującym podjęcie postępowania w sprawie odpowiedzialności osób trzecich za cudze zobowiązania podatkowe i wydania w tym zakresie rozstrzygnięcia jest istnienie w obrocie prawnym ostatecznej decyzji określającej wysokość zobowiązania samego podatnika.
Skład orzekający
Gerard Czech
przewodniczący
Anna Wójcik
sprawozdawca
Krzysztof Bogusz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności wspólników za zaległości podatkowe spółek oraz kwestii przedawnienia zobowiązań podatkowych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego w dacie jego wydania i może wymagać uwzględnienia zmian legislacyjnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii odpowiedzialności za długi spółki i potencjalnego przedawnienia, co jest istotne dla przedsiębiorców i prawników. Wyjaśnia złożone zagadnienia proceduralne.
“Czy długi spółki mogą się przedawnić? Sąd bada kluczową kwestię dla wspólników.”
Dane finansowe
WPS: 6368 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Wr 1882/01 - Wyrok WSA w Opolu Data orzeczenia 2004-02-18 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2001-06-13 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu Sędziowie Anna Wójcik /sprawozdawca/ Gerard Czech /przewodniczący/ Krzysztof Bogusz Symbol z opisem 6113 Podatek dochodowy od osób prawnych Skarżony organ Izba Skarbowa Treść wyniku Uchylono zaskarżoną decyzję Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: NSA Gerard Czech Sędziowie: WSA Krzysztof Bogusz Asesor sądowy Anna Wójcik (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Iwona Bergiel po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lutego 2004 r. sprawy ze skargi G. M. na decyzję Izby Skarbowej w O. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej jako wspólnika za zaległości podatkowe A Spółki z o.o. z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 1994 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję II. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] nr [...] Pierwszy Urząd Skarbowy w O. orzekł o odpowiedzialności podatkowej Pani G. M., jako wspólnika za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością A z siedzibą w O., z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 1994 r. w wysokości 6.368,00 zł. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazano przepisy art. 40 i 47 ust. 2 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /Dz. U. z 1993 r. Nr 108 poz. 486, ze zm./ w związku z art. 332 i art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. ordynacja podatkowa /Dz. U. 1997 r. Nr 137, poz. 926, ze zm./ Decyzję powyższą wydano po przeprowadzeniu wszczętego z urzędu postępowania podatkowego, w którym w oparciu o dokumentację uzyskaną z akt rejestrowych Spółki znajdujących się w Sądzie Rejonowym V Wydział Gospodarczy w O. ustalono, że w dacie orzekania Pani G. M. była wyłącznym wspólnikiem Spółki, posiadającym 100% udziałów w jej kapitale zakładowym. Zarazem pełniła ona funkcję Zarządu Spółki, który - zgodnie z umową spółki zawartą w dniu 28 listopada 1991 r. - był jednoosobowy. Ustalono równocześnie, iż w dniu 07.06.1996 r. Inspektor Kontroli Skarbowej w O. wydał "Wynik kontroli", określający tej Spółce zaległość w podatku dochodowym od osób prawnych za 1994 r. w kwocie 6.378,00 zł. Tenże "Wynik kontroli", wobec braku wniesienia przez podatnika "Żądania skierowania sprawy na drogę postępowania podatkowego", wywarł skutek tożsamy z ostateczną decyzją organu podatkowego ustalającą wysokość należnego podatku /art. 28 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej - Dz. U. z 1993 r. nr 108 poz. 486, ze zm./. Postępowanie podatkowe dotyczące odpowiedzialności wspólnika zostało wszczęte w związku z ustaleniem, że egzekucja wobec Spółki dotycząca omawianej zaległości okazała się bezskuteczna, albowiem od 1996 r. do 2000 r. nie została wyegzekwowana żadna kwota. W motywach rozstrzygnięcia - odnosząc się w tym zakresie do zarzutów zgłaszanych w toku postępowania - wskazano ponadto, iż Pani G. M. jako jedyny wspólnik Spółki ponosi wyłączną odpowiedzialność za wskazane zaległości podatkowe, albowiem o zakresie odpowiedzialności wspólników decyduje zakres ich prawa do uczestniczenia w podziale zysku, przy czym prawo to oceniane jest na dzień wydania decyzji o odpowiedzialności wspólników. Według organu orzekającego wniosek taki daje się wyprowadzić z unormowania zawartego w treści art. 47 ust. 2 ustawy o zobowiązaniach podatkowych, w związku z jego wykładnią dokonaną w uchwale składu 7 sędziów NSA z dnia 9 września 1996 r. FPS 3/96 - ONSA 4/96. Stosownie do poczynionych w sprawie ustaleń, na dzień wydania rozstrzygnięcia Pani G. M. posiadała 100% udziałów w kapitale zakładowym Spółki, a zgodnie z § 10 umowy Spółki z dnia 28 listopada 1991 r. rep. A Nr [...], wspólnicy mieli prawo do czystego zysku proporcjonalnie do posiadanych udziałów. W uzasadnieniu przytoczono także, iż okoliczności faktyczne sprawy nie przemawiają za odstąpieniem od orzeczenia o tej odpowiedzialności, a to z uwagi na brak przesłanek wymienionych w treści art. 40 ust. 2 ustawy o zobowiązaniach podatkowych. W odwołaniu od tej decyzji pełnomocnik Pani G. M. zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 47 ust. 1, art. 31 ust. 1, art. 40 ust. 1 i 2 tej ustawy, wskazując na błąd w ustaleniach faktycznych i błędną ocenę stanu faktycznego w kontekście przesłanek z art. 47 ust. 1 i art. 40 ust. 2 wskazanej ustawy, a nadto naruszenie przepisów postępowania wskutek pominięcia udziału w nim wszystkich osób, będących wspólnikami Spółki w 1994 r., których krąg winien być jednoznacznie ustalony przez organ podatkowy. W konsekwencji, zdaniem pełnomocnika skarżącej, wadliwie określono zakres jej odpowiedzialności, który winien być odpowiedni do prawa jej udziału w zysku Spółki w 1994 r., a ten w owym czasie nie wynosił 100%. Ponadto podkreślono, wskazując na wyrok NSA z dnia 2 kwietnia 1997 r. sygn. akt I S.A./Łd 329/96, że niesłusznym jest obciążenie wspólniczki wspomnianą odpowiedzialnością, ponieważ nie uzyskała ona jakichkolwiek dochodów z tytułu posiadanych przez nią udziałów. W konkluzji pełnomocnik wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji. Po rozpatrzeniu powyższego odwołania w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony przez organ I instancji, a nadto uzupełniony w postępowaniu odwoławczym o dokumentację dotyczącą bezskutecznego prowadzenia egzekucji przeciw Spółce oraz o akt notarialny dotyczący zbycia przez Spółkę w dniu 27 lipca 1996 r. jej nieruchomości bez zaspokojenia należności z tytułu zaległości podatkowej, organ odwoławczy nie podzielił żadnego ze zgłoszonych zarzutów i decyzją z dnia [...] nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Urzędu Skarbowego. Wskazał, że wykładnia językowa treści art. 47 ust. 2 ustawy o zobowiązaniach podatkowych, prawidłowo wskazanego jako podstawa prawna rozstrzygnięcia, prowadzi do wniosku, iż odpowiedzialność w nim wskazaną ponoszą aktualni, a nie - byli wspólnicy Spółki, będący wspólnikami w dacie orzekania o przeniesieniu tej odpowiedzialności. Tym samym zbędnym było prowadzenie postępowania z udziałem tych wspólników, którzy zbyli swe udziały w Spółce przed wydaniem decyzji przenoszącej odpowiedzialność. Izba Skarbowa podkreśliła, że do dnia 8 sierpnia 1996 r. Pani G. M. nabyła wszystkie udziały w Spółce, a z nabyciem udziałów wiąże się nie tylko przejęcie praw, ale także obowiązków wynikających z należenia do Spółki, w tym ryzyko odpowiedzialności określonej w art. 47 ust. 2 cyt. wyżej ustawy. Z tych powodów prawidłowo został określony także zakres tej odpowiedzialności, tj. 100% - stosownie do prawa udziału w zysku, odpowiedniego do wielkości udziałów posiadanych przez nią w dacie wydania kwestionowanej decyzji. Taka wykładnia treści omawianego przepisu art. 47 ust. 2 ustawy o zobowiązaniach podatkowych znajduje oparcie w powołanej przez Urząd Skarbowy uchwale składu 7 sędziów NSA z dnia 8 września 1996 r. a nadto w wyroku NSA z dnia 28 listopada 1996 r., sygn. akt I SA/Ka 1780/96. Zdaniem Izby Skarbowej nie występują też w sprawie niniejszej okoliczności wskazane w art. 40 ust. 2 cyt. ustawy, albowiem waloru zwalniającego z tej odpowiedzialności nie może mieć - podnoszony w odwołaniu - fakt nie osiągania przez wspólnika dochodu z tytułu posiadanych w Spółce udziałów. Z kolei okoliczności faktyczne sprawy nie dają podstaw do przyjęcia, że zasady współżycia społecznego lub inne ważne względy społeczno - gospodarcze przemawiają przeciw przyjęciu tej odpowiedzialności. Zdaniem organu odwoławczego w dostateczny sposób wykazano, iż ściągnięcie zaległości podatkowych od podatnika okazało się bezskuteczne. W skardze od powyższej decyzji, wnosząc o jej uchylenie i wstrzymanie wykonania, skarżąca zarzuciła naruszenie treści art. 47 ust. 1, 31 ust. 1 i 40 ust. 1 i 2 ustawy o zobowiązaniach podatkowych. Precyzując ten zarzut, ponownie wskazywała na konieczność objęcia tą odpowiedzialnością także osób, które były wspólnikami Spółki w 1994 r., tj. w dacie powstania zobowiązania podatkowego, a wobec tego naruszenie prawa wyraża się nie tylko w uchybieniach proceduralnych polegających na pominięciu tych osób w prowadzonym postępowaniu, ale także w wadliwym określeniu pełnego /tj. w 100%/, zakresu jej odpowiedzialności, skoro w 1994 r. jej udział w kapitale zakładowym był mniejszy i odpowiednio mniejsze było jej prawo do udziału w zysku. Na uzasadnienie swego stanowiska skarżąca powołała się na cytowane wcześniej w odwołaniu orzeczenia NSA mające, jej zdaniem, zastosowanie w stanie faktycznym sprawy, które winny skutkować odstąpieniem od orzeczenia tej odpowiedzialności. W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wywiodła jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniosła o oddalenie skargi w całości, podkreślając, że przeciw zastosowaniu wobec skarżącej art. 40 ust. 2 ustawy o zobowiązaniach podatkowych przemawia całość materiału dowodowego dotyczącego jej sytuacji majątkowej w latach 1996-1999, a zwłaszcza fakt dokonania przez nią, jako organ Spółki, zbycia nieruchomości należącej do Spółki za kwotę 200.000 zł. Chociaż transakcja powyższa nastąpiła już po określeniu przez Inspektora Kontroli Skarbowej zaległości podatkowych Spółki, to jednak z uzyskanej kwoty jakakolwiek część zaległości podatkowej nie została zaspokojona. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga - mimo bezzasadności podniesionych w niej zarzutów - musiała zostać uwzględniona. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. nr 153 poz. 1270/, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Natomiast w myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. a cyt. ustawy, Sąd uwzględniając skargę uchyla decyzję, jeśli stwierdzi m.in. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Dokonując oceny prawidłowości zaskarżonego rozstrzygnięcia Sąd stwierdził, że przy jego wydaniu doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 40 ust. 1 i art. 47 ust. 2 ustawy o zobowiązaniach podatkowych, w stopniu powodującym konieczność jego uchylenia. Na gruncie powyższych przepisów zarówno w orzecznictwie NSA, jak i w doktrynie prawa podatkowego został ukształtowany pogląd, iż zasadniczym wymogiem warunkującym podjęcie postępowania w sprawie odpowiedzialności osób trzecich za cudze zobowiązania podatkowe i wydania w tym zakresie rozstrzygnięcia jest istnienie w obrocie prawnym ostatecznej decyzji określającej wysokość zobowiązania samego podatnika. Dodatkową przesłanką, nie sformułowaną wprawdzie expressis verbis w żadnym z przepisów art. 40 - 47 tej ustawy, lecz wywiedzioną z istoty tej odpowiedzialności jako odpowiedzialności za cudze zobowiązanie, jest istnienie tego podstawowego zobowiązania /będącego już zaległością/ obciążającego podatnika. Osoba trzecia nie może bowiem odpowiadać za zaległości podatkowe, które wskutek zaistnienia okoliczności prawem przewidzianych, wygasły. W orzecznictwie jednolicie przyjmuje się, że możliwość czasowa dochodzenia zaległości podatkowej od osób trzecich ograniczona jest jedynie terminem przedawnienia samego zobowiązania podatkowego /wyrok NSA z dnia 2 sierpnia 2000 r. SA /Bk 923/99/. Zarówno ustawa o zobowiązaniach podatkowych, jak i obowiązująca w dacie wydania zaskarżonej decyzji ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - ordynacja podatkowa, jako jeden ze sposobów wygaśnięcia zobowiązania podatkowego, przewidywały upływ terminu przedawnienia /odpowiednio art. 26 ust. 1 i art. 59 § 1 pkt 3 tych ustaw/. Biorąc pod uwagę sposób powstania zobowiązania podatkowego w będącym przedmiotem rozpatrywanej sprawy podatku dochodowym od osób prawnych /samoobliczenie/, jak i termin jego płatności /art. 27 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych - Dz. U. z 2000 r. nr 54 poz. 654, ze zm./, wymagała rozważenia kwestia upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w dacie podejmowania rozstrzygnięcia przez organ odwoławczy. Analiza materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu i treść regulacji prawnej dotyczącej omawianego zagadnienia skłaniać może do przyjęcia tezy, iż zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób prawnych za 1994 r. ciążące na spółce z o.o. A w O., w dacie wydawania decyzji przez organ II instancji, tj. w dniu [...], mogło już ulec przedawnieniu. Jako punkt wyjścia dla tego rodzaju oceny należy przywołać przepis art. 70 § 1 ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji i mający w sprawie zastosowanie z braku istnienia normy intertemporalnej dotyczącej omawianej kwestii w przepisach przejściowych i końcowych ordynacji podatkowej. Skoro bowiem zmiana stanu prawnego nastąpiła w trakcie biegu przedawnienia, a brak jest przepisu międzyczasowego, należy stosować ustawę obowiązującą w dacie orzekania. Zgodnie z treścią cytowanego przepisu zobowiązanie podatkowe ulega przedawnieniu z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. W rozpatrywanej sprawie decydujące znaczenie ma odpowiedź na pytanie, czy 5-letni termin przedawnienia dotyczy decyzji wydawanych przez organ I instancji, czy też daty rozstrzygania przez organ odwoławczy. W orzecznictwie sądowym ugruntowany już został pogląd, że wydanie decyzji przez organ I instancji nie ma wpływu na bieg terminu przedawnienia, a w szczególności nie powoduje jego przerwy. /patrz np. wyrok NSA w Warszawie z dnia 19.04.2000 r. sygn. akt III SA 917/99 - ONSA 2001/3/119/. Stanowisko takie podtrzymane zostało przez Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 10 czerwca 2003 r. sygn. akt III RN 116/02 - Mon. Pod. 2003/7/2. W jego uzasadnieniu Sąd ten podkreślił, że pogląd powyższy daje się wyprowadzić zasadniczo z istoty i charakteru administracyjnego toku instancji, gdyż działanie organu odwoławczego nie jest działaniem kontrolnym, lecz ma charakter merytoryczny. Organ ten rozpatruje po raz drugi całą sprawę administracyjną, dokonując ponownej analizy dowodów, w tym dodatkowo zgromadzonych w postępowaniu odwoławczym, i podejmuje ponowne merytoryczne rozstrzygnięcie. Samo wydanie decyzji przez organ I instancji nie stanowi dla strony ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy a w konsekwencji wiążącego określenia jej zobowiązania. Taki wiążący skutek prawny decyzja administracyjna uzyska dopiero z chwilą uzyskania przymiotu ostateczności. Zatem sam fakt wydania decyzji przez organ pierwszej instancji jest obojętny dla biegu terminu przedawnienia, tym bardziej, że żaden z przepisów ordynacji podatkowej regulujących kwestię przedawnienia nie wskazuje na wydanie decyzji przez organ I instancji jako na zdarzenie wywołujące skutki dla biegu terminu przedawnienia. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy Sąd stwierdza, że organ odwoławczy wbrew ciążącemu na nim obowiązkowi nie rozpatrzył sprawy w aspekcie przepisów dotyczących instytucji przedawnienia. Z punktu widzenia rozważanej kwestii nie może ulegać wątpliwości, iż bieg terminu przedawnienia w podatku dochodowym od osób prawnych należnym od Spółki A za 1994 r. rozpoczął się z dniem 01 stycznia 1996 r., jako że podatek ten powstaje wskutek tzw. samoobliczenia. Sposobu powstania zobowiązania w tym podatku nie może zmienić fakt, iż w rozpatrywanej sprawie wydany został "Wynik kontroli", który wywarł ten sam skutek, co decyzja ostateczna organu podatkowego "ustalająca" zobowiązanie podatkowe /art. 28 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej/. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 08 września 2000 r. sygn. akt III RN 10/00 wskazał, iż niezależnie od dosłownego brzmienia zwrotu "ustala" użytego w tym przepisie, obowiązek podatkowy powstaje zawsze w sposób określony w ustawie podatkowej, w tym przypadku - w ustawie z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych. Zgodnie z art. 27 tej ustawy, termin płatności tego podatku upłynął w 1995 r., a wobec tego upływ 5-letniego terminu przedawnienia mógł nastąpić z dniem 31 grudnia 2000 r. Tak więc w chwili wydania decyzji przez organ odwoławczy, czyli w dniu [...] zobowiązanie podatkowe ciążące na Spółce mogło już ulec przedawnieniu. W takiej sytuacji istniał oczywisty wymóg rozważenia, czy nie zaistniały zdarzenia skutkujące ewentualną przerwą biegu przedawnienia lub jego zawieszeniem. Z akt podatkowych wynika, że w toku postępowania egzekucyjnego dokonano zajęcia rachunku bankowego spółki z o. o. A w dniu 10 września 1996 r., jednakże akta te nie zawierały jakiegokolwiek dokumentu potwierdzającego zawiadomienie dłużnika o tej czynności egzekucyjnej. Przedstawiciel Izby Skarbowej oświadczył na rozprawie, że organy podatkowe nie dysponują żadnym dowodem potwierdzającym zawiadomienie dłużnika o dokonanym zajęciu rachunku bankowego Spółki, ani też jakimkolwiek innym dowodem potwierdzającym zawiadomienie podatnika o ewentualnych innych czynnościach egzekucyjnych. Wyjaśnił przy tym, że wobec Spółki nie toczyło się postępowanie o rozłożenie na raty lub odroczenie terminu płatności podatku. Zgodnie z treścią art. 70 § 3 ordynacji podatkowej, bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany tylko wskutek takiej pierwszej czynności egzekucyjnej, o której podatnik został zawiadomiony, natomiast wydanie decyzji o rozłożeniu zaległości na raty lub o odroczeniu terminu płatności podatku wywołuje skutki określone w § 2 tego artykułu. Brzmienie przytoczonych przepisów oraz materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy mogą skłaniać do uzasadnionego wniosku o upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego ciążącego na podatniku z dniem 31 grudnia 2000 r. Jednakże bezsporne wyjaśnienie wszelkich okoliczności i zdarzeń mogących skutkować przerwą bądź zawieszeniem biegu tego terminu, a wskazanych enumeratywnie w przepisie art. 70 § 2 - § 6 ordynacji podatkowej, może nastąpić w ponownie przeprowadzonym postępowaniu. Jeśli chodzi o ocenę zarzutów sformułowanych w skardze, to żaden z nich nie może być uznany za skuteczny. Organy podatkowe dokonały prawidłowej interpretacji przepisu art. 47 ust. 2 ustawy o zobowiązaniach podatkowych i właściwie uczyniły adresatem kwestionowanych decyzji Panią G. M., jako jedynego wspólnika spółki w dacie ich wydania. Pogląd tych organów o objęciu tą odpowiedzialnością wyłącznie aktualnych wspólników znajduje wystarczające i pełne oparcie w uchwale składu 7 sędziów NSA z dnia 9 września 1996 r. - FPS 3/96 dokonującej pełnej oceny rozważanego w sprawie przepisu art. 47 ust. 2 cyt. ustawy, tak w kontekście przepisów obowiązującego wówczas kodeksu handlowego, wykładni systemowej wewnętrznej /art. 40 - 47 ustawy o zobowiązaniach podatkowych/, jak i wykładni celowościowej. Pozytywna ocena interpretacji przepisów materialno - prawnych przez organy podatkowe przesądza zarazem o bezpodstawności zarzutu natury proceduralnej, a dotyczącego pominięcia w prowadzonym postępowaniu udziału osób, które były wspólnikami spółki A w 1994 roku, tj. wówczas, gdy powstało zobowiązanie podatkowe. Skoro bowiem byli wspólnicy nie ponoszą przedmiotowej odpowiedzialności, ich udział w sprawie w charakterze stron postępowania był zbyteczny. Zdaniem Sądu organy orzekające zgromadziły wystarczający materiał dowodowy oparty o dane z akt rejestrowych Spółki, pozwalający na jednoznaczne ustalenie zarówno podmiotu ponoszącego odpowiedzialność z art. 47 ust. 2 ustawy o zobowiązaniach podatkowych, jak i zakresu tej odpowiedzialności. W świetle tych dowodów, a zwłaszcza listy wspólników złożonej do Sądu rejestrowego pismem z dnia 08 sierpnia 1996 r., nie może budzić wątpliwości, że jedynym wspólnikiem posiadającym 100% udziałów w kapitale zakładowym spółki była od tej daty do chwili orzekania Pani G. M. Tak więc i w tym zakresie należy zarzuty strony ocenić jako nieuzasadnione. Organ odwoławczy dokonał także prawidłowej oceny sytuacji wspólnika w kontekście wymogów nakreślonych w przepisie art. 40 ust. 2 cyt. ustawy, a stanowiących podstawę do ewentualnego odstąpienia od tej odpowiedzialności, gdyby przemawiały za tym zasady współżycia społecznego lub inne ważne względy społeczno - gospodarcze. Wskazywane przez skarżącą okoliczności, tj. brak dochodu z tytułu posiadanych udziałów w Spółce słusznie nie zostały uznane jako wystarczające do zwolnienia jej z tej odpowiedzialności, albowiem istotnie powołany na uzasadnienie stanowiska strony wyrok NSA z dnia 2 kwietnia 1997 r. I SA/Łd 329/96 dotyczy całkowicie odmiennego stanu faktycznego i innych podstaw prawnych orzekania o odpowiedzialności osób trzecich. Materiał dowodowy zebrany w sprawie a odnoszący się do sytuacji materialnej Pani G. M., pełnienie przez nią roli jednoosobowego Zarządu Spółki jak również wyłącznego jej udziałowca od 1996 r., co dawało jej pełną możliwość wpływania na bieg spraw w Spółce, odpłatne zbycie nieruchomości Spółki bez próby zaspokojenia jej zaległości podatkowych - w pełni uzasadniały ocenę organu podatkowego II instancji co do nieistnienia przesłanek pozwalających na odstąpienie od tej odpowiedzialności. Odnosząc się do postawionego na rozprawie zarzutu o rozbieżnościach w treści "Wyniku kontroli" doręczonego spółce A, a treścią tego dokumentu znajdującego się w aktach sprawy Sąd stwierdza, że nie mógł ów zarzut odnieść zamierzonego skutku, albowiem pozostaje on poza zakresem toczącego się postępowania. W ramach procedury prowadzącej do orzeczenia odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe nie mogą być skutecznie zgłaszane i rozpatrywane zarzuty dotyczące postępowania wymiarowego. Pomimo wskazanego powyżej braku skuteczności zarzutów podniesionych w skardze, zaskarżona decyzja musiała zostać uchylona z uwagi na wymagającą szczegółowego zbadania i rozważenia przesłankę przedawnienia zobowiązania podatkowego ciążącego na spółce z o.o. A, co z mocy z mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi uzasadnioną podstawę uchylenia zaskarżonej decyzji. W oparciu o treść art. 152 tej ustawy Sąd określił, że zaskarżona decyzja w całości nie może być wykonana do czasu prawomocnego zakończenia postępowania sądowego. Wobec zwolnienia skarżącej z kosztów postępowania sądowego nie orzekano na jej rzecz zwrotu kosztów procesu.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI