II FSK 1326/12

II FSK 1326/12 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2012-11-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2012-05-28
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Grzegorz Krzymień /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Sygn. powiązane
I SA/Kr 2246/10 - Postanowienie WSA w Krakowie z 2011-02-23
II FZ 44/13 - Postanowienie NSA z 2013-02-05
II FSK 3204/13 - Postanowienie NSA z 2017-07-25
I SA/Sz 887/12 - Wyrok WSA w Szczecinie z 2013-06-06
II FZ 44/12 - Postanowienie NSA z 2012-03-01
II FSK 2144/17 - Postanowienie NSA z 2017-11-07
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 83 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Grzegorz Krzymień, po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Z. K. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 23 lutego 2011 r., sygn. akt I SA/Kr 2246/10 w sprawie ze skargi Z. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 21 października 2010 r., nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za marzec 2005 r. postanawia uchylić zaskarżone postanowienie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 23 lutego 2011 r., sygn. akt I SA/Kr 2246/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił skargę Z. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 21 października 2010 r. w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za marzec 2005 r. Jak wskazano w uzasadnieniu orzeczenia, powyższa decyzja została skutecznie doręczona Skarżącemu w dniu 26 października 2010r. Strona została w niej prawidłowo pouczona o sposobie i terminie zaskarżenia. W ostatnim dniu ustawowego terminu, tj. 25 listopada 2010r. Z. K. złożył skargę na powyższą decyzję drogą pocztową, z tym, że zarówno na kopercie, jak i na potwierdzeniu nadania, adresata wskazał w następujący sposób: "Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, ul. Rakowicka 10 za pośrednictwem Dyrektora Izby Skarbowej w K., ul. W., xx-xxx K.". Wobec powyższego urząd pocztowy skierował skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, do którego skarga wpłynęła w dniu 29 listopada 2010r. Następnie, w dniu 2 grudnia 2010r. Sąd przekazał skargę organowi właściwemu, tj. Dyrektorowi Izby Skarbowej w K., który z kolei zgodnie z procedurą przesłał ją z powrotem do Sądu wraz z aktami sprawy oraz odpowiedzią, w której wniósł o odrzucenie skargi z uwagi na przekroczenie terminu do jej wniesienia.
Sąd I instancji, działając na podstawie art. 58 §1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej w skrócie "p.p.s.a.", odrzucił skargę jako wniesioną po terminie. Jak wskazano w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, w sytuacji opisanej powyżej o zachowaniu terminu do wniesienia skargi (art. 53 § 1 p.p.s.a.) decyduje data nadania skargi przez Sąd pod adres właściwego organu. Skoro bowiem skargę wnosi się za pośrednictwem organu (art. 54 § 1 p.p.s.a.), to adresatem przesyłki pocztowej zawierającej skargę powinien być wyłącznie organ.
Od powyższego orzeczenia Skarżący wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę kasacyjną żądając jego uchylenia i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), tj.
1) naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 166 p.p.s.a. poprzez zaniechanie przez Sąd wskazania w uzasadnieniu postanowienia podstawy prawnej przyjętego przez Sąd stanowiska; w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia brak jest należytego wyjaśnienia prawnych motywów rozstrzygnięcia w kontekście wykazania przesłanek oraz wykazania wnioskowania logicznego, w oparciu o które Sąd I instancji wywiódł (błędny) wniosek, iż adresat został wadliwie oznaczony oraz że w konsekwencji działanie urzędu pocztowego było prawidłowe,
2) art. 53 w zw. z art. 54 § 1 w zw. z art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. poprzez niewłaściwe ich zastosowanie, tj. odrzucenie skargi na rozstrzygnięcie z powodu przyjęcia, że jej wniesienie nastąpiło po upływie ustawowego terminu, z powodu rzekomo wadliwego oznaczenia adresata, w sytuacji gdy w niniejszej sprawie Skarżący określił adresata, tj. podał jego pełny adres i użył sformułowania "za pośrednictwem", a przesyłka pocztowa została przez urząd pocztowy przyjęta w dniu 25 listopada 2010 r., co daje dostateczną podstawę do uznania, że skarżący wniósł skargę w terminie ustawowym,
3) art. 58 § 1 w zw. z art. 83 § 3 p.p.s.a. poprzez niewłaściwe jego zastosowanie, tj. przyjęcie, że skarga w sprawie została wniesiona z naruszeniem terminu i jej odrzucenie, podczas gdy skarga została w terminie nadana w urzędzie pocztowym (przyjęta do przesłania),
4) art. 53 w zw. z art. 54 § 1 w zw. z art. 83 p.p.s.a. w zw. z art. 21 w zw. z art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 12 czerwca 2003 r. Prawo pocztowe poprzez przyjęcie, że oznaczenie adresata przez stronę doprowadziło do doręczenia przesyłki bezpośrednio Sądowi z pominięciem organu, podczas gdy skarga została nadana z zachowaniem terminu i wskazaniem adresata z pełnym adresem, a operator przyjął bez zastrzeżeń przesyłkę do doręczenia,
5) art. 53 w zw. z art. 54 § 1 w zw. z art. 83 p.p.s.a. w zw. z § 40 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 9 stycznia 2004 r. w sprawie warunków wykonywania powszechnych usług pocztowych do przemieszczenia i doręczenia poprzez uznanie, że inne oznaczenie adresata jest wadliwe, podczas gdy operator przyjął przesyłkę zawierającą informację identyfikującą adresata i nadawcę wraz z właściwym kodem pocztowym, co oznacza, że skoro palcówka pocztowa przyjęła przesyłkę do doręczenia uznała, że spełnia ona wymagania prawem przepisane,
6) art. 53 w zw. z art. 54 § 1 w zw. z art. 83 p.p.s.a. w zw. z art. 22 Prawa pocztowego poprzez przyjęcie, że oznaczenie adresata przez Skarżącego doprowadziło do doręczenia przesyłki bezpośrednio Sądowi, podczas gdy ustawa Prawo pocztowe określa jasno sytuacje, na wypadek uznania, że przesyłka pocztowa nie spełnia wymagań prawem przewidzianych (określonych w ustawie lub w przepisach wydanych na jej podstawie, a także w regulaminach wykonywania usług pocztowych). Wówczas zgodnie z art. 22 Prawa Pocztowego Operator odmawia zawarcia umowy o świadczenie usługi pocztowej albo może odstąpić od jej wykonania.
W uzasadnieniu powyższych zarzutów podkreślono, iż przesyłka została prawidłowo skierowana do organu podatkowego, o czym świadczy użycie wyrażenia "za pośrednictwem". Gdyby bowiem uznać, iż taki sposób określenia adresata jest nieprawidłowy bądź niejednoznaczny, to zgodnie z prawem pocztowym winno to doprowadzić bądź do odmowy zawarcia umowy o świadczenie usługi pocztowej przez operatora (pocztę) bądź do odstąpienia od jej wykonania (art. 22 Prawa pocztowego). Żadna z tych sytuacji w okolicznościach niniejszej sprawy nie miała miejsca. Wręcz przeciwnie, poczta przyjęła i dostarczyła przesyłkę i to pomimo wskazania niepełnego adresu Sądu oraz dokładnego adresu organu wraz ze sformułowaniem "za pośrednictwem". Nie bez znaczenia, w ocenie autora skargi kasacyjnej, pozostaje również okoliczność, iż Skarżący wielokrotnie w taki sposób adresował przesyłki do organu podatkowego i dotychczas doręczane one były prawidłowo – zgodnie z intencją nadawcy. Jak podkreślono w skardze kasacyjnej, skoro Strona podała zarówno nazwę Sądu jak i organu, przy czym dla organu wskazała dokładny adres, a placówka pocztowa przyjęła przesyłkę, to jej obowiązkiem było dostarczyć ją pod adres dokładnie podany na kopercie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Jak słusznie wskazano w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia stosownie do art. 54 § 1 p.p.s.a skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność jest przedmiotem skargi. Należy to uczynić w terminie 30 dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie, przy czym oddanie pisma w polskim urzędzie pocztowym jest równoznaczne z wniesieniem go do sądu (art. 83 § 3 p.p.s.a). W stanie faktycznym niniejszej sprawy decydujące znaczenie ma ostatni z powołanych przepisów. Rozważyć bowiem należy, czy można uznać, iż Skarżący w dniu 25 listopada 2010 r. oddał przesyłkę (skargę) w polskim urzędzie pocztowym adresowaną do Dyrektora Izby Skarbowej w K. Z akt sprawy wynika, iż – jak słusznie wskazano w postanowieniu z dnia 23 lutego 2011 r. – Skarżący zarówno na kopercie, jak i na potwierdzeniu nadania, adresata wskazał w następujący sposób: "Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, ul. Rakowicka 10 za pośrednictwem Dyrektora Izby Skarbowej w K., ul. W., xx-xxx K.". W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, takie zaadresowanie koperty pozwala uznać, iż Strona – w świetle art. 54 § 1 i art. 83 § 3 p.p.s.a. – wniosła skargę do Sądu za pośrednictwem organu podatkowego. Jak prawidłowo wskazano w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, o powyższym świadczy użycie wyrażenia "za pośrednictwem" oraz fakt, iż pełen adres (z kodem pocztowym) wskazano jedynie Dyrektora Izby Skarbowej w K. Skierowanie natomiast opisanej przesyłki bezpośrednio na adres Sądu należy uznać za pomyłkę pracownika placówki pocztowej, która nie może mieć decydującego wpływu na ustalenie momentu oddania pisma w polskiej placówce pocztowej, o którym mowa w art. 83 § 3 p.p.s.a. Strona nie może bowiem ponosić ujemnych skutków nienależytego wykonywania zleconych zadań przez podmioty pośredniczące, tj. przez pocztę. Strona nie ma też obowiązku, nie może nawet ingerować w działania takich podmiotów (por. postanowienie NSA z dnia z dnia 19 sierpnia 2010 r., II FZ 384/10, postanowienie NSA z 22 sierpnia 2008 r., I FSK 1042/08, oraz z 14 czerwca 2007 r., II GSK 104/07, dostępne na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl). Rację ma zatem autor skargi kasacyjnej podnosząc, iż uznanie sposobu wskazania adresata przez Stronę na przesyłce za nieprawidłowe bądź niejednoznaczne powinno prowadzić – zgodnie z art. 22 Prawa pocztowego – do nieprzyjęcia przesyłki pocztowej przez Pocztę Polską (w formie odmowy zawarcia umowy o świadczenie usługi pocztowej bądź odstąpienia od jej wykonania). Nie bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy pozostaje również fakt, iż Skarżący niejednokrotnie w taki sam sposób adresował przesyłki do sądu czy organu podatkowego i listy te były doręczane prawidłowo (zgodnie z intencją i żądaniem nadawcy).
Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, iż w sytuacji wniesienia skargi bezpośrednio do sądu administracyjnego, o zachowaniu terminu do wniesienia skargi decyduje data nadania tej skargi przez Sąd pod adres właściwego organu. Jednakże w rozpatrywanym stanie faktycznym uznać należy, iż Skarżący skierował skargę do organu podatkowego, a z winy placówki pocztowej nastąpiło jej niewłaściwe doręczenie. W tej sytuacji nie można zarzucać Stronie, iż nie wypełniła przesłanek nadania pisma w polskim urzędzie pocztowym określonych w art. 83 § 3 p.p.s.a. W stanie faktycznym niniejszej sprawy uznać należy, iż skargę wniesiono w dniu 25 listopada 2010 r., a zatem w terminie określonym w art. 54 § 1 p.p.s.a.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny – na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 182 § 1 p.p.s.a. – postanowił jak w sentencji. O zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego Sąd nie orzekł, bowiem w razie uwzględnienia skargi kasacyjnej na postanowienie o odrzuceniu skargi poniesione przez Skarżącego koszty postępowania kasacyjnego podlegają zaliczeniu do kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw i mogą być zasądzone dopiero w razie uwzględnienia skargi na podstawie art. 200 p.p.s.a.