FSK 2319/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA uchylił wyrok WSA, uznając, że brak sieci wodno-kanalizacyjnej może stanowić "względy techniczne" uniemożliwiające opodatkowanie gruntu stawką dla działalności gospodarczej.
Sprawa dotyczyła opodatkowania gruntu podatkiem od nieruchomości. Spółka twierdziła, że brak sieci wodno-kanalizacyjnej uniemożliwia prowadzenie działalności gospodarczej, co powinno skutkować niższym podatkiem. Organy podatkowe i WSA uznały, że brak infrastruktury nie jest "względem technicznym" w rozumieniu ustawy. NSA uchylił wyrok WSA, stwierdzając, że sąd I instancji błędnie zinterpretował przepis i zaniechał zbadania faktycznych przeszkód w wykorzystaniu gruntu.
Sprawa dotyczyła sporu o stawkę podatku od nieruchomości dla gruntu należącego do "S." S.A. Spółka początkowo zadeklarowała podatek według stawki dla gruntów związanych z działalnością gospodarczą, a następnie skorygowała deklarację na "pozostałe grunty" ze względu na brak sieci wodno-kanalizacyjnej, co według niej stanowiło "względy techniczne" uniemożliwiające prowadzenie działalności. Organy podatkowe i Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymały w mocy decyzję określającą wyższe zobowiązanie, powołując się na pismo Ministra Finansów i uznając, że brak infrastruktury nie jest techniczną przeszkodą. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, uznając, że błędna wykładnia art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych przez sąd I instancji oraz zaniechanie zbadania faktycznych przyczyn niemożności wykorzystania gruntu stanowiło naruszenie przepisów. NSA podkreślił, że brak sieci wodno-kanalizacyjnej, który jest niezależny od podatnika i nieusuwalny, może być traktowany jako "względy techniczne", co wymagało ponownego rozpoznania sprawy przez WSA.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, brak sieci wodno-kanalizacyjnej, który jest niezależny od podatnika i nieusuwalny, może stanowić "względy techniczne" uniemożliwiające wykorzystanie gruntu do prowadzenia działalności gospodarczej.
Uzasadnienie
NSA uznał, że ustawa o podatkach i opłatach lokalnych nie definiuje pojęcia "względów technicznych", a interpretacja oparta wyłącznie na przepisach prawa budowlanego jest błędna. Brak infrastruktury, który uniemożliwia prowadzenie działalności i jest od przedsiębiorcy niezależny, powinien być brany pod uwagę przy ustalaniu stawki podatku.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (11)
Główne
u.p.o.l. art. 1a § ust. 1 pkt 3
Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych
"Względy techniczne" uniemożliwiające prowadzenie działalności gospodarczej mogą obejmować brak infrastruktury, jeśli jest to niezależne od podatnika i nieusuwalne.
u.p.o.l. art. 5 § ust. 1 pkt 1 lit. a
Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych
Stawka podatku od nieruchomości dla gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.
p.p.s.a. art. 145 § par. 1 pkt 1 lit. c
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji w przypadku naruszenia przepisów postępowania.
Pomocnicze
u.p.o.l. art. 5 § ust. 1 pkt 1 lit. c
Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych
pr. bud. art. 1
Ustawa - Prawo budowlane
Nie normuje kwestii gruntów ani kompetencji organów do oceny ich przydatności gospodarczej.
p.p.s.a. art. 134
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
o.p. art. 120
Ustawa - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 122
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
o.p. art. 187
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
o.p. art. 188
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Ogłoszenie jednolitego tekstu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych z 2001 r.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak sieci wodno-kanalizacyjnej stanowi "względy techniczne" uniemożliwiające prowadzenie działalności gospodarczej. Organy podatkowe zaniechały zbadania faktycznych przyczyn niemożności wykorzystania gruntu. Interpretacja "względów technicznych" wyłącznie przez pryzmat prawa budowlanego jest błędna.
Odrzucone argumenty
Brak sieci wodno-kanalizacyjnej nie jest "względem technicznym" w rozumieniu ustawy. Konieczność uzyskania stwierdzenia od organów nadzoru budowlanego o braku możliwości wykorzystania gruntu.
Godne uwagi sformułowania
Na użytek przepisów o podatku od nieruchomości, który nie może być wykorzystywany do prowadzenie działalności gospodarczej "ze względów technicznych", nie może być traktowany jak grunt "związany z prowadzeniem działalności gospodarczej", nawet, gdy jego właścicielem jest przedsiębiorca. Brak dokonania przez gminę przyłączenia do sieci wodno-kanalizacyjnej może być przesłanką do stwierdzenia, że prowadzenie działalności gospodarczej na gruncie jest niemożliwe ze względów technicznych. Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych nie zawiera legalnej definicji pojęcia "względów technicznych".
Skład orzekający
Jan Grzęda
sprawozdawca
Jan Rudowski
członek
Stanisław Bogucki
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia \"względów technicznych\" w kontekście podatku od nieruchomości i znaczenia braku infrastruktury."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku infrastruktury wodno-kanalizacyjnej i jej wpływu na opodatkowanie gruntu związanego z działalnością gospodarczą.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego podatku od nieruchomości i kluczowej dla przedsiębiorców kwestii interpretacji "względów technicznych", które mogą wpływać na wysokość zobowiązania podatkowego.
“Czy brak kanalizacji to "względy techniczne" obniżające podatek od nieruchomości?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyFSK 2319/04 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2005-11-17 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2004-10-21 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Jan Grzęda /sprawozdawca/ Jan Rudowski Stanisław Bogucki /przewodniczący/ Symbol z opisem 6115 Podatki od nieruchomości Hasła tematyczne Podatek od nieruchomości Działalność gospodarcza Sygn. powiązane I SA/Ol 41/04 - Wyrok WSA w Olsztynie z 2004-05-26 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 9 poz. 84 art. 1a ust. 1 pkt 3, art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 31 października 2001 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Tezy 1. Na użytek przepisów o podatku od nieruchomości, który nie może być wykorzystywany do prowadzenie działalności gospodarczej "ze względów technicznych", nie może być traktowany jak grunt "związany z prowadzeniem działalności gospodarczej", nawet, gdy jego właścicielem jest przedsiębiorca. 2. Brak dokonania przez gminę przyłączenia do sieci wodno-kanalizacyjnej może być przesłanką do stwierdzenia, że prowadzenie działalności gospodarczej na gruncie jest niemożliwe ze względów technicznych. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2005 r. na rozprawie w Wydziale II Izby Finansowej skargi kasacyjnej "S." S.A. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 26 maja 2004 r., I SA/Ol 41/04 w sprawie ze skargi "S." S.A. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w E. z dnia 5 stycznia 2004 r. (...) w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od nieruchomości na 2003 r. - uchyla zaskarżony wyrok w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania WSA w Olsztynie; (...). Uzasadnienie "S." Spółka Akcyjna w W. /zwana dalej Spółką lub Skarżącą/ jest użytkownikiem wieczystym nieruchomości gruntowej o powierzchni 5,3818 ha położonej w miejscowości K. Grunt ten jest zaklasyfikowany jako zurbanizowane tereny niezabudowane. 10 stycznia 2003 r. Spółka złożyła w Urzędzie Miasta M. deklarację na podatek od nieruchomości za 2003 rok. Zgodnie z jej treścią, przedmiotem opodatkowania były grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej opodatkowane według stawki 58 gr za 1 m2. Łączną kwotę podatku określono na 31.220,24 zł. 11 marca 2003 r. Spółka złożyła korektę deklaracji, kwalifikując nieruchomość jako "pozostałe grunty" opodatkowane według stawki 10 gr za 1 m2 i określając kwotę należny podatek na 5.382,80 zł. Po przeprowadzeniu postępowania podatkowego, Burmistrz M., decyzją z 11 września 2003 r. określił dla skarżącej zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości w wysokości 31.214,40 zł. Uzasadniając tej treści rozstrzygnięcie stwierdził, że będąca przedmiotem opodatkowania nieruchomość stanowi grunt służący Spółce do prowadzenia działalności gospodarczej. W ocenie Burmistrza, nie można uznać, by na przeszkodzie takiemu wykorzystywaniu nieruchomości stały względy techniczne, o których mowa w art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych /t.j. Dz.U. 2002 nr 9 poz. 84 ze zm./. Sytuacja taka - w ocenie organu - występuje wówczas, gdy z powodu zaistnienia zdarzenia niezależnego od podatnika w ogóle nie jest możliwe wykorzystywanie danej nieruchomości do prowadzenia działalności gospodarczej. Wywiódł nadto, że stan techniczny nieruchomości winien być oceniany z uwzględnieniem kryteriów przewidzianych w ustawie Prawo budowlane. Zgodnie zaś z art. 68 tej ustawy niemożliwość korzystania z określonej nieruchomości zachodzi w szczególności w przypadku wydania przez organ nadzoru budowlanego decyzji o opróżnieniu bądź wyłączeniu z użytkowania całości lub części budynku ze względu na jego zły stan techniczny. O niemożliwości wykorzystania gruntów do działalności gospodarczej można mówić jedynie w niektórych sytuacjach, np. skażenia chemicznego, radioaktywnego lub bakteriologicznego. Jeżeli sytuacja taka nie ma miejsca, grunt winien zostać opodatkowany według stawki przewidzianej dla nieruchomości służących do prowadzenia działalności gospodarczej. Skarżąca nie zgodziła się z tą decyzją i w odwołaniu do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w E. wniosła o uchylenie decyzji Burmistrza M. Podniosła, że wykorzystywanie gruntu na potrzeby działalności gospodarczej uniemożliwia brak sieci wodociągowo-kanalizacyjnej. Zdaniem Skarżącej, Burmistrz mógł skorzystać z przewidzianej w art. 5 ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych możliwości zróżnicowania przez radę gminy stawek podatku od nieruchomości dla poszczególnych rodzajów nieruchomości. Decyzją z 5 stycznia 2004 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w E. utrzymało w mocy decyzję organu podatkowego I instancji. Zdaniem Kolegium zaskarżone rozstrzygnięcie znajduje oparcie w art. 1a ust. 1 pkt 3, art. 4 ust. 1 pkt 1 i art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. "a" ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Organ odwoławczy uznał za bezzasadny zarzut skarżącej, że brak sieci wodociągowo-kanalizacyjnej uniemożliwia korzystanie z nieruchomości. Przywołał przy tym wyjaśnienia Ministra Finansów zawarte w piśmie z 14 marca 2003 r. zgodnie z którymi brak możliwości wykorzystywania przedmiotów opodatkowania na potrzeby działalności gospodarczej powinien zostać potwierdzony przez właściwy organ administracji, np. powiatowego inspektora nadzoru budowlanego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w E. ponawiając argument, iż brak sieci wodociągowej i kanalizacyjnej stanowi techniczną przeszkodę w wykorzystywaniu stanowiącego przedmiot opodatkowania gruntu na potrzeby działalności gospodarczej, czyli planowanej budowy ośrodka wypoczynkowo-rehabilitacyjnego. Stąd też w jej ocenie działka winna być zaliczona do kategorii "grunty pozostałe". Wyrokiem z 26 maja 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie /dalej określany jako WSA/ oddalił skargę. Nie dopatrzył się bowiem naruszenia prawa przy wydaniu zaskarżonej decyzji. W ocenie WSA niemożność wykorzystywania gruntu na potrzeby działalności gospodarczej winna być związana z samym przedmiotem opodatkowania, a nadto musi być niezależna od przedsiębiorcy i mieć charakter trwały. W ocenie sądu, stanowisko zawarte w piśmie Ministra Finansów, na które powoływano się w uzasadnieniach decyzji organów obydwu instancji, stanowi prawidłową wykładnię art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Skarżąca nie zgodziła się z tym wyrokiem zarzucając: 1. naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych poprzez: a. przyjęcie, że pojęcie "względy techniczne" w przypadku gruntów należy interpretować na podstawie przepisów ustawy Prawo budowlane b. przyjęcie, że przedmiotem opodatkowania są budowle, budynki i obiekty budowlane; c. nie wzięcie pod uwagę, że przedmiotem opodatkowania w rozpoznawanej sprawie były tylko grunty; d. przyjęcie, że podstawą do uznania, że przedmiot opodatkowania związany z prowadzeniem działalności gospodarczej nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych jest stwierdzenie przez właściwy organ braku możliwości użytkowania przedmiotu opodatkowania ze względów technicznych; e. przypisanie "właściwym organom" administracji "architektoniczno-budowlanej" oraz organom nadzoru budowlanego kompetencji do ustalenia braku możliwości użytkowania gruntów ze względów technicznych oraz przyjęcie, że organy nadzoru budowlanego lub organ administracji architektoniczno-budowlanej posiadają kompetencję do oceny czy niezabudowane grunty nie są wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych i wykluczenie możliwości dokonania takiej oceny przez organ podatkowy; f. przyjęcie, że "przyczyny technologiczne" nie mieszczą się w pojęciu "względy techniczne" w rozumieniu powołanego przepisu; g. nieuwzględnienie w braku definicji ustawowej w prawie podatkowym oraz w braku powszechnie stosowanej w innych gałęziach prawa definicji pojęcia "względy techniczne" potocznego znaczenia tego zwrotu przyjętego w języku polskim; h. przyjęcie, że wyżej wymieniony przepis zawiera odesłanie umożliwiające stosowanie przepisów prawa budowlanego. 2, naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez obrazę: a. art. 134 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 14, art. 120, art. 122, art. 187-188 ustawy Ordynacja podatkowa polegającą na pominięciu naruszeń tych przepisów przez organy podatkowe; b. art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "c" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 14, art. 120, art. 122, art. 187-188 ustawy Ordynacja podatkowa polegającą na nieuwzględnieniu skargi, mimo naruszenia tych przepisów przez organ w toku postępowania. Podnosząc tej treści zarzuty Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi na podstawie art. 188 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wniosła również o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego w wysokości 2.400 zł. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w E. wniosło o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Ponowiło pogląd, iż brak wodociągu i kanalizacji nie stanowi "względów technicznych" o których mowa w art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, co nakazuje opodatkowanie spornej nieruchomości według stawki przewidzianej dla nieruchomości związanej z prowadzeniem działalności gospodarczej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna okazała się uzasadniona. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie rozpoznał sprawę z naruszeniem przepisów postępowania oraz przepisów prawa materialnego, zaś ranga tych naruszeń skutkować musiała uchyleniem zaskarżonego wyroku. W pierwszej kolejności należy się odnieść do zarzutu naruszenia art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, ponieważ to właśnie błędna wykładnia tego przepisu była przyczyną dalszych naruszeń prawa przez sąd I instancji. Jest też bezsporne, że jego wykładnia miała podstawowe znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Sprowadzała się ona do stwierdzenia, czy okoliczności przywoływane przez skarżącą, a dotyczące braków infrastrukturalnych nieruchomości położonej w miejscowości K. można uznać za "względy techniczne", o których mowa w powołanym przepisie, a których stwierdzenie nakazywałoby uznanie, że nieruchomość nie może być wykorzystywana do prowadzenia działalności gospodarczej. W przypadku bowiem stwierdzenia, że grunt był związany z prowadzeniem działalności gospodarczej, musiałby zostać opodatkowany według stawki określonej na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. "a" ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Gdyby natomiast przyjąć, że zachodziły "względy techniczne" stojące na przeszkodzie gospodarczemu wykorzystywaniu gruntu, nieruchomość musiałby zostać opodatkowana na według stawki określonej na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. "c" ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych nie zawiera legalnej definicji pojęcia "względów technicznych", które stoją na przeszkodzie wykorzystywaniu określonej nieruchomości do prowadzenia działalności gospodarczej i w konsekwencji uniemożliwiają opodatkowanie podatkiem od nieruchomości według stawki ustalonej uchwałą gminy na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. "a" wspomnianej ustawy. Również orzecznictwo i doktryna nie wypracowały spójnej koncepcji rozumienia tego pojęcia. Skarżąca dowodziła, że wykorzystywanie spornej nieruchomości do celów prowadzenia działalności gospodarczej uniemożliwia brak instancji kanalizacyjnej oraz wodociągowej. Organy obydwu instancji nie podzieliły tego argumentu, przywołując na uzasadnienie swego stanowiska treść pisma Ministra Finansów z 14 marca 2003 r. /Serwis Podatkowy 2003 nr 8/. Zaniechały przy tym zbadania okoliczności podniesionych przez stronę. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał zgromadzony materiał dowodowy zgromadzony przez organy podatkowe za wystarczający i nie znalazł podstaw do podważenia ich rozstrzygnięć - również powołując się na wykładnię zawartą w piśmie Ministra Finansów. Takie stanowisko Sądu I instancji było jednak błędne. Przystępując do oceny argumentacji prawnej wyrażonej w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku pod kątem podniesionych zarzutów kasacyjnych, uprzedzając tok wywodu, należy stwierdzić w tym miejscu, że nie jest uzasadniony zarzut naruszenia przez sąd I instancji art. 14 ustawy Ordynacja podatkowa. Sąd ten wszelako nie uznał, że wykładnia art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych zawarta w piśmie Ministra Finansów była wiążąca. Wprawdzie obszernie przytoczył treść pisma, lecz ostatecznie dał wyraz swojej ocenie zawartej tam interpretacji przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Tym samym brak jest podstaw do twierdzenia, że sąd I instancji nadał przedmiotowemu pismu rangę wiążącej interpretacji prawa podatkowego. Niemniej zgodzić się trzeba ze skarżącą, że argumentacja prawna uzasadnienia zaskarżonego wyroku /powtórzona za pismem Ministra Finansów/ jest błędna. W szczególności należy podzielić zarzut o błędnym sformułowaniu wymogu dokonywania oceny przydatności gospodarczej gruntu z uwzględnieniem przepisów prawa budowlanego. Otóż zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /t.j. Dz.U. 2003 nr 207 poz. 2016 ze zm./ ustawa ta normuje działalność obejmującą sprawy projektowania, budowy i rozbiórki obiektów budowlanych oraz określa zasady działania organów administracji publicznej w tych dziedzinach. Ustawa precyzując w art. 5 ust. 1 katalog obiektów budowlanych nie zalicza doń nieruchomości gruntowych. Brak jest również przepisów przewidujących kompetencje dla organów egzekwujących stosowanie prawa budowlanego rozstrzygania o przydatności gospodarczej gruntów. Kwestie te nie leżą w gestii ani organów administracji architektoniczno-budowlanej ani nadzoru budowlanego /art. 80-82 ustawy/. Tak więc wymóg urzędowego stwierdzenia braku możliwości wykorzystania gruntu nie ma podstaw ustawowych. Trzeba zresztą zauważyć, że sąd I instancji nie określił jakie organy miałyby się w tej kwestii wypowiedzieć. Dla porządku wskazać trzeba, że wymogu uzyskania rozstrzygnięcia prejudycjalnego nie przewidują ani przepisy ustawy o podatkach i opłatach lokalnych ani też przepisy Ordynacji podatkowej. Zgodzić się natomiast trzeba ze stanowiskiem Sądu I instancji, że za względy techniczne, o których mowa w art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych nie można uznać chwilowej przeszkody w gospodarczym wykorzystywaniu nieruchomości. Pogląd ten jest w orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany /zob. wyroki NSA z dnia: 8 kwietnia 1997 r., SA/Po 3225/95 - Orzecz. w sprawach Samorządowych 1997 nr 4 poz. 112; 13 lipca 1994 r., III SA 108/94 - Monitor Podatkowy 1995 nr 4 str. 114 i 3 grudnia 1992 r., SA/Kr 1020/92 - Serwis Podatkowy 1999 nr 10 str. 15, wyrok WSA w Lublinie z dnia 19 maja 2004 r. I SA/Lu 59/04 - Przegląd Orzecznictwa Podatkowego 2005 nr 3 poz. 78/. Zauważyć jednak należy, iż był on formułowany na tle stanów faktycznych, w których przeszkoda w wykorzystywaniu nieruchomości na potrzeby działalności gospodarczej miała charakter ekonomiczny i była obiektywnie usuwalna. Odróżnić bowiem należy sytuacje, w których usunięcie takiej przeszkody leży w gestii przedsiębiorcy od przypadków, gdy przyczyny niemożności gospodarczego wykorzystywania nieruchomości są od niego niezależne. A taka właśnie sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Skarżący w skardze kasacyjnej zarzucił, że organy podatkowe obydwu instancji zaniechały ustalenia przyczyn niemożności wykorzystywania nieruchomości położonej w miejscowości K. Sąd I instancji zaś nie dopatrzył się braków w dowodach zgromadzonych w toku postępowania podatkowego. Nie stwierdził nadto wadliwości, czy też niepełności poczynionych przez organy ustaleń faktycznych. Ocenę trafności zarzutów sprowadzających się do zarzutu błędnego uznania materiału dowodowego zgromadzonego w toku postępowania administracyjnego za kompletny i błędu w ustaleniach faktycznych, poprzedzić jednak należało sprawdzeniem prawidłowości ich kwalifikacji prawnej sformułowanej w skardze kasacyjnej. Błędne zakwalifikowanie tamowałoby bowiem możliwość rzeczowej kontroli ich zasadności przez Naczelny Sąd Administracyjny. Autor skargi kasacyjnej kwalifikował swe zarzuty dwutorowo: 1. poprzez zarzucenie naruszenia art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ w zw. z art. 120, art. 122, art. 187-188 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./, 2. poprzez zarzucenie naruszenia art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "c" Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 120, art. 122, art. 187-188 Ordynacji podatkowej. Pierwsza z przywołanych kwalifikacji prawnych nie jest co do zasady błędna. Podnieść ją skutecznie można jednak wówczas, gdyby sąd I instancji przeoczył niewskazane w skardze naruszenia wymienionych powyżej przepisów regulujących postępowanie przed organami podatkowymi. Tymczasem - choć nie wprost i bez dokonania kwalifikacji prawnej podnoszonych zastrzeżeń - skarżąca zarzut nieustalenia przez organy podatkowe obydwu instancji okoliczności faktycznych, odnoszących się do przyczyn gospodarczego niewykorzystywania nieruchomości położonej w K., podniosła już w skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie. Zarzut ten poparła wskazaniem dokumentacji budowlanej świadczącej o istnieniu "względów technicznych" wymienianych przez art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych Sąd kontrolując prawidłowość ustaleń faktycznych poczynionych przez organy podatkowe, nie musiał wychodzić poza granice skargi. Stąd też zarzut naruszenia art. 134 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest chybiony. Autor skargi kasacyjnej prawidłowo zakwalifikował zarzut błędu w ustaleniach faktycznych poprzez zarzucenie naruszenia art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "c" Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 180, art. 187-188 Ordynacji podatkowej. Istotnie stwierdzenie przez wojewódzki sąd administracyjny naruszeń wskazanych przepisów ordynacji podatkowej regulujących zasady gromadzenia i oceny dowodów w sytuacji, gdy mogły one mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia skutkować winno uchyleniem decyzji administracyjnej na podstawie przywołanego przepisu Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wprawdzie niektórzy autorzy stawiają w wątpliwość taką kwalifikację prawną zarzutu błędu w ustaleniach faktycznych /zob. np. B. Gruszczyński, [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Kraków 2005, str. 411-412/, lecz w orzecznictwie takie rozwiązanie się dopuszcza /zob. np. wyrok NSA z dnia 25 listopada 2004 r. FSK 1290/04 - ONSAiWSA 2005 Nr 5 poz. 95/. Przechodząc do merytorycznej oceny trafności omawianego zarzutu, trzeba podzielić argumentację autora skargi kasacyjnej, że sąd I instancji przeoczył niepodjęcie przez organy podatkowe obydwu instancji czynności dowodowych zmierzających do ustalenia okoliczności faktycznych podnoszonych przez Spółkę. Zarówno podczas postępowania przed Burmistrzem M. /w piśmie z 24 czerwca 2003 r./, oraz szerzej w odwołaniu od decyzji wydanej w I instancji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w E., strona podnosiła jakie przeszkody w korzystaniu z nieruchomości uznaje za względy techniczne w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Mianowicie, że nie może prowadzić na nieruchomości działalności gospodarczej, ponieważ nie spełnia ona wymogów określonych w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Tymczasem - co potwierdza zawartość akt administracyjnych - organy nie przedsięwzięły żadnych czynności w celu zbadania rzeczywistego stanu rzeczy. W świetle przytoczonej we wcześniejszej części niniejszego uzasadnienia odmiennej od przyjętej przez organy podatkowe i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wykładni art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych zaniechanie takie stanowiło naruszenie art. 187 i art. 122 Ordynacji podatkowej, ponieważ oznaczało odstąpienie od zbadania okoliczności mających wpływ na zastosowanie właściwej stawki podatkowej /art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. "a i c" ustawy o podatkach i opłatach lokalnych/. Skarżący wykazał, że naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy. Z przedłożonej przez niego decyzji Burmistrza M. z 21 sierpnia 2002 r. wynika bowiem, że zaopatrzenie w wodę stanowiącego przedmiot opodatkowania gruntu nastąpi "z projektowanej sieci wodociągowej według warunków Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji w M.", a odprowadzanie ścieków "do projektowanej sieci kanalizacji sanitarnej według warunków Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji w M.". Natomiast z treści uchwały Rady Miejskiej w M. z 29 stycznia 2004 r. (...) w sprawie uchwalenia wieloletniego planu rozwoju i modernizacji urządzeń wodociągowych i urządzeń kanalizacyjnych wynika, że inwestycja określona w treści tego dokumentu jako "wykonanie sieci wodociągowej K. "S.-W." sfinansowane zostanie ze środków własnych gminy, a ich wydatkowanie na ten cel zaplanowano na rok 2008. Wniosek stąd, że gospodarcze wykorzystanie przedmiotowego gruntu w 2003 roku było niemożliwe. Nie wymaga bowiem żadnego dowodu, że prowadzenie jakiejkolwiek działalności wymaga przynajmniej zaopatrzenia w wodę. Niemożność wykorzystania gruntu na potrzeby działalności była przy tym niezależna od skarżącej i była przez nią nieusuwalna. W konsekwencji należy uznać, iż wspomniane braki infrastrukturalne stanowią "względy techniczne" i mogły stanowić przeszkodę do uznania gruntu za związany z prowadzeniem działalności gospodarczej /art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych/. Nie wyjaśnienie tych wątpliwości mogło mieć istotny wpływ na wynik rozpoznawanej sprawy. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny winien na podstawie art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "a i c" Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylić decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w E., zaś oddalenie skargi stanowiło naruszenie wskazanego przepisu. Z uwagi na powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok, a sprawę przekazał Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie do ponownego rozpoznania /art. 185 par. 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/. Niezasadny okazał się ewentualny wniosek skargi kasacyjnej o uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny. Rozpoznanie sprawy w tym trybie jest bowiem dopuszczalne jedynie w sytuacji, gdy nie zostanie stwierdzone naruszenie prawa procesowego. Tymczasem to właśnie tego rodzaju uchybienie było zasadniczą podstawą uchylenia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie. O kosztach Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 203 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz par. 6 pkt 5 w zw. z par. 14 ust. 2 pkt 2 lit. "a" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu /Dz.U. nr 163 poz. 1349 ze zm./.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI