FSK 216/04

Naczelny Sąd Administracyjny2004-06-07
NSApodatkoweŚredniansa
podatek dochodowydochody nieujawnioneźródła przychoduobligacjedowodypostępowanie podatkoweskarżącyNSAskarga kasacyjna

NSA oddalił skargę kasacyjną dotyczącą podatku dochodowego od osób fizycznych od dochodu nie znajdującego pokrycia w ujawnionych źródłach przychodu, uznając brak podstaw do kwestionowania ustaleń organów podatkowych i sądu niższej instancji.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Agnieszki Ś. od wyroku WSA w Katowicach, który oddalił jej skargę na decyzję Izby Skarbowej ustalającą podatek dochodowy od dochodu nie znajdującego pokrycia w ujawnionych źródłach. Skarżąca wskazywała na przedwojenne obligacje jako źródło dochodu na zakup samochodu, jednak organy i sąd uznały brak dowodów na ich istnienie i realność spieniężenia. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając zarzuty za nieuzasadnione i nieprecyzyjne.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Agnieszki Ś. od wyroku WSA w Katowicach, który utrzymał w mocy decyzję Izby Skarbowej ustalającą podatek dochodowy od osób fizycznych za 1999 r. od dochodu nie znajdującego pokrycia w ujawnionych źródłach. Skarżąca twierdziła, że wydatek na zakup samochodu pokryła ze spieniężonych przedwojennych obligacji. WSA uznał, że organy podatkowe prawidłowo oceniły dowody i nie wykazały uchybień, a także oddalił argument o przedawnieniu zobowiązania podatkowego. W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie prawa materialnego (art. 20 ust. 3 u.p.d.o.f.) i przepisów postępowania, w tym brak przeprowadzenia wszystkich istotnych dowodów i przedawnienie. NSA oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że zarzuty naruszenia prawa materialnego nie zostały należycie uzasadnione, a zarzut przedawnienia nie mógł być przedmiotem skargi. Ponadto, zarzuty dotyczące naruszeń proceduralnych były niekonkretne. Sąd zasądził od skarżącej koszty postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli brak jest wiarygodnych dowodów na istnienie obligacji, ich spieniężenie oraz przechowywanie uzyskanych środków przez podatnika.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo oceniły brak dowodów na istnienie i spieniężenie przedwojennych obligacji, które skarżąca wskazała jako źródło dochodu na zakup samochodu. Brak było dokumentów potwierdzających posiadanie środków pieniężnych uzyskanych ze sprzedaży tych obligacji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (11)

Główne

u.p.d.o.f. art. 20 § ust. 3

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Przepis dotyczy dochodu nie znajdującego pokrycia w ujawnionych źródłach przychodu.

p.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa podstawy skargi kasacyjnej.

Dz.U. 1993 nr 90 poz 416 art. 20 § ust. 3

Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 26 lipca 1993 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Pomocnicze

u.p.d.o.f. art. 30 § ust. 1 pkt 7

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Ord.pod. art. 191

Ordynacja podatkowa

Dotyczy swobodnej oceny dowodów przez organy podatkowe.

Ord.pod. art. 59 § par. 1 pkt 1

Ordynacja podatkowa

Dotyczy wygaśnięcia zobowiązania podatkowego z chwilą zapłaty.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Kpa art. 10 § par. 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Kpa art. 79

Kodeks postępowania administracyjnego

Kpa art. 81

Kodeks postępowania administracyjnego

Ord.pod. art. 282a § par. 1

Ordynacja podatkowa

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak wiarygodnych dowodów na istnienie i spieniężenie przedwojennych obligacji. Niewystarczające uzasadnienie zarzutów skargi kasacyjnej dotyczących naruszenia prawa materialnego. Niekonkretność zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania. Zarzut przedawnienia nie mógł być przedmiotem skargi kasacyjnej.

Odrzucone argumenty

Przedwojenne obligacje jako źródło dochodu na pokrycie wydatków. Naruszenie prawa materialnego (art. 20 ust. 3 u.p.d.o.f.). Naruszenie przepisów postępowania (KPA, Ordynacja podatkowa). Przedawnienie zobowiązania podatkowego.

Godne uwagi sformułowania

wartość dowodowa informacji przedstawionych przez stronę postępowania uzależniona jest głównie od tego na ile są one prawdopodobne nie można skutecznie przypisać organom podatkowym uchybień tego rodzaju, które mogłyby wpłynąć na wadliwy sposób rozstrzygnięcia sprawy brak jest zarówno w osnowie skargi kasacyjnej, jak jej uzasadnieniu wyszczególnienia dlaczego wskazany przepis prawa materialnego został naruszony przez sąd orzekający w sprawie i na czym polegała błędna wykładnia art. 20 ust. 3 ustawy lub niewłaściwe zastosowanie tego przepisu Naczelny Sąd Administracyjny nie jest upoważniony do samodzielnego wyszukiwania podstaw kasacyjnych, jak też domniemywać intencje kasatora

Skład orzekający

Andrzej Kabat

przewodniczący

Adam Bącal

członek

Antoni Hanusz

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnianie konieczności przedstawienia wiarygodnych dowodów na udokumentowanie źródeł dochodu, zwłaszcza w przypadku nietypowych lub historycznych instrumentów finansowych. Podkreślenie wymogów formalnych skargi kasacyjnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej związanej z przedwojennymi obligacjami i brakiem dowodów. Interpretacja przepisów proceduralnych dotyczących skargi kasacyjnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje trudności dowodowe w sprawach podatkowych, zwłaszcza gdy podatnicy powołują się na nietypowe lub historyczne źródła dochodu. Podkreśla również znaczenie prawidłowego formułowania zarzutów w skardze kasacyjnej.

Przedwojenne obligacje jako źródło dochodu? Sąd rozstrzyga spór podatkowy.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
FSK 216/04 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2004-06-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-03-05
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Adam Bącal
Andrzej Kabat /przewodniczący/
Antoni Hanusz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne
Podatek dochodowy od osób fizycznych
Skarżony organ
Izba Skarbowa
Powołane przepisy
Dz.U. 1993 nr 90 poz 416
art. 20 ust. 3
Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 26 lipca 1993 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Kabat, Sędziowie NSA Adam Bącal, Antoni Hanusz (spr.), Protokolant Dorota Lato, po rozpoznaniu w dniu 7 czerwca 2004 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Agnieszki Ś. od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach z dnia 9 grudnia 2003 r. sygn. akt I SA/Ka 2206/02 w sprawie ze skargi Agnieszki Ś. na decyzję Izby Skarbowej w K. Ośrodek Zamiejscowy w C. z dnia 1 sierpnia 2002 r. (...) w przedmiocie wysokość podatku dochodowego od osób fizycznych 1/ oddala skargę kasacyjną 2/ zasądza od Agnieszki Ś. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w K. kwotę 7.200 (siedem tysięcy dwieście) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
1. Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach wyrokiem z dnia 9.12.2003 r. I SA/Ka 2206/02 oddalił skargę Agnieszki Ś. na decyzję Izby Skarbowej w K. z dnia 1.08.2002 r. ustalającej wysokość podatku dochodowego od osób fizycznych za 1999 r., Izba Skarbowa powyższą decyzją utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego w M. z dnia 9.05.2002 r. ustalającej Agnieszce Ś. zobowiązanie w podatku dochodowym od dochodu nie znajdującego pokrycia ujawnionych źródłach przychodu. Podatkowy organ odwoławczy stwierdził, iż wartość dowodowa informacji przedstawionych przez stronę postępowania uzależniona jest głównie od tego na ile są one prawdopodobne. Natomiast wymogom tym wyjaśnienie strony nie odpowiadały, zwłaszcza iż Ministerstwo Finansów nie prowadzi obsługi obligacji Skarbu Państwa emitowanych przed II wojną światową, bowiem odstąpiono od realizacji zobowiązań wynikających z papierów wartościowych, a w szczególności obligacji. Tymczasem Agnieszka Ś. wskazała na nie jako na źródło dochodu służącego pokryciu poniesionych wydatków związanych z zakupem samochodu osobowego marki Audi 4,2 Quatro. Izba Skarbowa nie uznała więc umowy kupna- sprzedaży Obligacji Skarbu Państwa Rzeczypospolitej Polskiej 3% Państwowej Renty Ziemskiej z dnia 1 czerwca 1936 r., jako dowodu potwierdzającego posiadanie dochodu przez skarżącą. W konsekwencji należało, jej zdaniem, wydać decyzję na podstawie art. 20 ust. 1 i 3 oraz art. 30 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 26.07.1991 r., o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. 1993 nr 90 poz. 416 ze zm./ bowiem spełnione zostały przesłanki zastosowania tych przepisów.
2. Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach w zaskarżonym wyroku stwierdził, iż problemem wymagającym rozstrzygnięcia jest sposób prowadzenia postępowania dowodowego oraz oceny gromadzonych w tym postępowaniu dowodów. Zdaniem Sądu organy podatkowe przeprowadziły postępowanie w sposób wyczerpujący. Zebrane dowody poddane zostały poprawnej ocenie, która nie wykroczyła poza granice oceny swobodnej wyznaczonej przepisem art. 191 Ordynacji podatkowej. Wobec tego wnioski do jakich doszedł organ odwoławczy uznać należy za prawidłowe. Uwzględniają one bowiem normy postępowania podatkowego i pozostają w zgodzie z zasadami logiki i doświadczenia życiowego. Według oceny Sądu na uznanie nie zasługują argumenty wskazujące na źródło dochodów służących pokryciu wydatków na zakup samochodu w postaci spieniężonych przedwojennych obligacji, o których mowa wyżej, podczas gdy w aktach sprawy brak jest dowodu na ich istnienie. Ich darczyńca zmarł, a jednocześnie nie ma informacji o zgłoszeniu umowy ich zbycia w organach podatkowych, a także innych wiarygodnych informacji świadczących o tego rodzaju zdarzeniu. Sąd zwraca uwagę, iż brak jest danych świadczących o przechowywaniu środków pieniężnych uzyskanych ze zbycia obligacji na rachunku skarżącej lub depozycie bądź w inny sposób dokumentujących posiadanie przez nią takiej kwoty pieniężnej. Powyższa argumentacja pozwoliła, zdaniem Sądu, na sformułowanie tezy przytoczonej w motywach wyroku, iż nie można skutecznie przypisać organom podatkowym uchybień tego rodzaju, które mogłyby wpłynąć na wadliwy sposób rozstrzygnięcia sprawy.
W dalszej części uzasadnienia wyroku Sąd wyjaśnił, że postępowanie jakie toczyło się w niniejszej sprawie dotyczyło nieujawnionych źródeł przychodów w 1999 r., a nie w 1993 r. bowiem w tym ostatnim roku podatniczka nie poniosła wydatku na zakup samochodu osobowego. Wobec tego nie doszło do przedawnienia zobowiązania podatkowego.
3. W skardze kasacyjnej z dnia 19.02.2004 r. wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego w trybie art. 101 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1271 ze zm./ pełnomocnik podatniczki zaskarżył powyższy wyrok w całości zarzucając mu naruszenie prawa materialnego tj. art. 20 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz art. 68 par. 4 Ordynacji podatkowej. Ponadto autor skargi zarzuca sądowi wydanie wyroku na błędnych przesłankach faktycznych przy jednoczesnym nie przeprowadzeniu wszystkich dowodów istotnych dla sprawy.
Wskazując na powyższe podstawy, pełnomocnik skarżącej domaga się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oraz orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego według norm przewidzianych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, iż stanowisko sądu pierwszej instancji nie jest trafne. Sąd nie uznał bowiem ważnej w świetle prawa umowy jako wystarczającego dowodu w sprawie. Stawiając ponad nią względy doświadczenia życiowego, sąd naruszył zarówno prawo materialne, jak przepisy postępowania. Autor skargi wskazuje, iż Sąd pominął okoliczności związane z brakiem dowodów przeciwnych, w tym nie przesłuchanie przez organ podatkowy I instancji świadka Edmunda Ś., a także nie zwrócił uwagi na naruszenie przez organy podatkowe zasad współżycia społecznego. Strona skarżąca wskazuje również na naruszenie przez sąd rygorów wyrażonych w art. 10 par. 1 oraz art. 79 i 81 Kpa, a także art. 282a par. 1 Ordynacji podatkowej.
Zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną, sąd administracyjny pierwszej instancji popełnił błąd bowiem nie dostrzegł przedawnienia prawa do ustalenia zobowiązania podatkowego czym naruszył art. 68 par. 4 Ordynacji podatkowej.
4. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie jest zasadna. Zgodnie z treścią art. 174 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270/ zwana dalej "p.p.s.a." skargę kasacyjną oprzeć można na następujących podstawach, po pierwsze, naruszeniu przez sąd norm prawa materialnego przez błędna jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz, po drugie, naruszenie przez sąd przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Jeśli chodzi o pierwszą podstawę kasacji, którą przywołuje się w skardze to oparto ją na zarzucie naruszenia dyspozycji art. 20 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Brak jednak jest zarówno w osnowie skargi kasacyjnej, jak jej uzasadnieniu wyszczególnienia dlaczego wskazany przepis prawa materialnego został naruszony przez sąd orzekający w sprawie i na czym polegała błędna wykładnia art. 20 ust. 3 ustawy lub niewłaściwe zastosowanie tego przepisu. Taki stan rzeczy uniemożliwia prawidłowe zbadanie zaskarżonego wyroku pod katem jego legalności i czyni skargę kasacyjną nie nadającą się do merytorycznej kontroli tego wyroku.
Natomiast w odniesieniu do zarzutu przedawnienia prawa do ustalenia zobowiązania podatkowego należy zwrócić uwagę, iż ustalone decyzją Urzędu Skarbowego w M. z dnia 9.05.2002 r. zobowiązanie w podatku dochodowym za 1999 r. od dochodu nie znajdującego pokrycia w ujawnionych źródłach przychodu wygasło z chwila zapłaty podatku, co nastąpiło jak twierdzi skarżąca, w dniu 14.08.2002 r., na podstawie art. 59 par. 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Zatem zarzut ten nie może być przedmiotem skargi kasacyjnej w badanej sprawie.
Na uwzględnienie nie zasługuje również wniosek o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do rozpoznania wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu z uwagi na uchybienie proceduralne. Autor skargi kasacyjnej zwraca uwagę na naruszenie dyspozycji art. 10 par. 1, art. 79 i 81 Kpa, a także art. 282a par. 1 Ordynacji podatkowej. Normom tym nie przypisano konkretnych elementów stanu faktycznego, które świadczyć mogłyby o ich naruszeniu. Trudno bowiem konkretyzację zarzutów rozpatrywać przez pryzmat fragmentów orzeczeń sądowych zapadłych w różnych sprawach opatrzonych przez autora skargi cytatami. Naczelny Sąd Administracyjny nie jest upoważniony do samodzielnego wyszukiwania podstaw kasacyjnych, jak też domniemywać intencje kasatora. Nie jasny jest też zarzut naruszenia przez sąd przepisu art. 282a par. 1 Ordynacji podatkowej obowiązującego od 2003 r., którego adresatem jest organ podatkowy dokonujący kontroli podatkowej.
Naczelny Sąd Administracyjny z tych powodów, stosownie do art. 184 ustawy z dnia 30.08.2002 r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI