FSK 2283/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, uznając, że podatnicy mogą ubiegać się o zwrot nadpłaty VAT na podstawie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, nawet w braku przepisów przejściowych.
Sprawa dotyczyła odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od towarów i usług dla spółki prowadzącej zakład pracy chronionej. Spółka argumentowała, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdzający niezgodność przepisów nowelizujących VAT z Konstytucją, w zakresie braku regulacji przejściowych, powinien skutkować możliwością zwrotu nadpłaconego podatku. WSA oddalił skargę, uznając, że brak przepisów przejściowych nie powoduje utraty mocy obowiązującej zakwestionowanego przepisu. NSA uchylił wyrok WSA, powołując się na uchwałę NSA FPS 4/04, która potwierdziła prawo podatników do ubiegania się o zwrot nadpłaty VAT na podstawie art. 190 ust. 4 Konstytucji RP.
Sprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) dotyczyła skargi kasacyjnej spółki "D." Sp. z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) w Warszawie, który oddalił skargę spółki na decyzję Izby Skarbowej odmawiającą stwierdzenia nadpłaty w podatku od towarów i usług. Spółka argumentowała, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego (TK) z dnia 25 czerwca 2002 r., który stwierdził niezgodność z Konstytucją przepisów nowelizujących VAT (art. 14a ustawy o VAT) w zakresie, w jakim nie przewidywały one regulacji przejściowych dla zakładów pracy chronionej, powinien skutkować możliwością zwrotu nadpłaconego podatku. Spółka powoływała się na zasadę ochrony zaufania do państwa i prawa oraz na przepisy Ordynacji podatkowej dotyczące nadpłaty. WSA w Warszawie oddalił skargę, uznając, że sentencja wyroku TK nie powoduje utraty mocy obowiązującej zakwestionowanego przepisu, a jedynie nakazuje ustanowienie regulacji prawnych. NSA, rozpatrując skargę kasacyjną, przychylił się do stanowiska spółki. Sąd oparł swoje rozstrzygnięcie na uchwale NSA z dnia 14 marca 2005 r. (FPS 4/04), która jednoznacznie stwierdziła, że podatnicy, których dotyczy wspomniany wyrok TK, mogą ubiegać się o stwierdzenie nadpłaty w podatku od towarów i usług podlegającej zwrotowi na podstawie art. 190 ust. 4 Konstytucji RP, stosując przepisy Ordynacji podatkowej regulujące instytucję nadpłaty. NSA podkreślił, że wykładnia dokonana w uchwałach NSA ma charakter wiążący. W związku z tym, NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, zasądzając jednocześnie od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz spółki zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego stwierdzające niezgodność przepisu z Konstytucją w zakresie braku regulacji przejściowych dla określonej grupy podatników umożliwia tym podatnikom ubieganie się o stwierdzenie nadpłaty podatku podlegającej zwrotowi na podstawie art. 190 ust. 4 Konstytucji RP i przepisów Ordynacji podatkowej.
Uzasadnienie
NSA oparł się na uchwale FPS 4/04, która potwierdziła, że podatnicy mogą dochodzić zwrotu nadpłaty VAT na podstawie art. 190 ust. 4 Konstytucji RP, stosując przepisy Ordynacji podatkowej, nawet w sytuacji braku przepisów przejściowych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (14)
Główne
Konstytucja RP art. 190 § 4
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.
Ordynacja podatkowa art. 73
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Ordynacja podatkowa art. 74
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 187 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 269
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ordynacja podatkowa art. 73 § 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Ordynacja podatkowa art. 74 § 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Ordynacja podatkowa art. 79 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
u.p.t.u. art. 10 § 2
Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.
Konstytucja RP art. 84
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.
Ustawa z dnia 20 listopada 1999 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym art. 1
Ustawa z dnia 20 listopada 1999 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym art. 3
u.o.r. art. 31 § 1
Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdzający niezgodność przepisu z Konstytucją w zakresie braku regulacji przejściowych dla zakładów pracy chronionej umożliwia dochodzenie zwrotu nadpłaty podatku. Wykładnia NSA w uchwałach jest wiążąca dla sądów administracyjnych i organów administracji. Podatnik może samodzielnie określić wysokość nadpłaty powstałej w wyniku orzeczenia TK, a złożenie pisma wraz z korektami deklaracji jest skuteczną notyfikacją.
Odrzucone argumenty
Stanowisko WSA, że brak przepisów przejściowych nie powoduje utraty mocy obowiązującej zakwestionowanego przepisu i nie daje podstaw do zwrotu nadpłaty.
Godne uwagi sformułowania
Wykładnia dokonywana w uchwałach Naczelnego Sądu Administracyjnego ma charakter indywidualnie wiążący, gdy dotyczy to podjętych w następstwie wniesienia tzw. konkretnych pytań prawnych. Jeżeli jakikolwiek skład sądu administracyjnego rozpoznający sprawę nie podziela stanowiska zajętego w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego, ma obowiązek przedstawić zagadnienie prawne odpowiedniemu składowi Naczelnego Sądu Administracyjnego. Do czasu zmiany stanowiska zawartego w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego ma ono charakter wiążący zarówno dla wszystkich wojewódzkich sądów administracyjnych jak i dla Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Skład orzekający
Artur Mudrecki
sprawozdawca
Jan Zając
przewodniczący
Maria Dożynkiewicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wykładnia NSA dotycząca skutków orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego w zakresie braku regulacji przejściowych oraz wiążący charakter uchwał NSA."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zakładów pracy chronionej i wyroku TK K 45/01, ale zasady interpretacji skutków orzeczeń TK i mocy uchwał NSA mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia interpretacji wyroków Trybunału Konstytucyjnego i ich wpływu na prawa podatników, co jest istotne dla praktyki prawniczej i podatkowej.
“Czy wyrok TK o braku przepisów przejściowych gwarantuje zwrot nadpłaconego podatku? NSA wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyFSK 2283/04 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2005-05-31 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2004-11-09 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Artur Mudrecki /sprawozdawca/ Jan Zając /przewodniczący/ Maria Dożynkiewicz Symbol z opisem 6110 Podatek od towarów i usług Hasła tematyczne Podatek od towarów i usług Podatkowe postępowanie Sygn. powiązane III SA 3414/02 - Wyrok WSA w Warszawie z 2004-06-03 Skarżony organ Izba Skarbowa Treść wyniku Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 187 par. 1, art. 269 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dz.U. 1997 nr 78 poz 483 art. 190 ust. 4 Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu 25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r. Dz.U. 1997 nr 137 poz 926 art. 73, art. 74 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa. Tezy Wykładnia dokonywana w uchwałach Naczelnego Sądu Administracyjnego ma charakter indywidualnie wiążący, gdy dotyczy to podjętych w następstwie wniesienia tzw. konkretnych pytań prawnych. Jeżeli jakikolwiek skład sądu administracyjnego rozpoznający sprawę nie podziela stanowiska zajętego w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego, ma obowiązek przedstawić zagadnienie prawne odpowiedniemu składowi Naczelnego Sądu Administracyjnego. Do czasu zmiany stanowiska zawartego w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego ma ono charakter wiążący zarówno dla wszystkich wojewódzkich sądów administracyjnych jak i dla Naczelnego Sądu Administracyjnego. Pośrednio zaprezentowana wykładnia prawa ma charakter wiążący dla organów administracji, których akty administracyjne podlegają kontroli sądowoadministracyjnej. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Zając, Sędziowie NSA Artur Mudrecki (spr.), Maria Dożynkiewicz, Protokolant Ewa Głowacka, po rozpoznaniu w dniu 31 maja 2005 r. na rozprawie w Wydziale I Izby Finansowej skargi kasacyjnej "D." Spółki z o.o. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 czerwca 2004 r. sygn. akt III SA 3414/02 w sprawie ze skargi "D." Spółki z o.o. w W. na decyzję Izby Skarbowej w W. z dnia 29 listopada 2002 r. (...) w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od towarów i usług 1. uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuję do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz "D." Spółki z o.o. w W. kwotę 6.539 /sześć tysięcy pięćset trzydzieści dziewięć/ złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie 1. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 3 czerwca 2004 r., III SA 3414/02 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę "D." Spółki z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Izby Skarbowej w W. z dnia 29 listopada 2002 r. (...) w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od towarów i usług. Jak wynika z akt sprawy Izba Skarbowa w W. decyzją z dnia 29 listopada 2002 r. (...), utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego. Na wymienioną wyżej decyzję Spółka wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zarzuciła kwestionowanemu rozstrzygnięciu naruszenie przepisów postępowania tj. art. 210 par. 4 Ordynacji podatkowej - poprzez przyjęcie, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie spowodował utraty mocy zakwestionowanego przepisu, ale nakazał jedynie ustanowienie regulacji prawnych niezbędnych dla realizacji norm konstytucyjnych. W związku z tym wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji i zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadniając skargę spółka podkreśliła, powołując się przy tym na orzecznictwo Sądu Najwyższego, że wyroki Trybunału Konstytucyjnego orzekające o sprzeczności ustawy z Konstytucją - choć mają charakter konstytutywny, są skuteczne ex tunc od dnia wejścia w życie zakwestionowanego aktu normatywnego. Dlatego też, zakwestionowane przez Trybunał Konstytucyjny przepisy utraciły moc obowiązującą. Ponadto podniosła, że wywody organów podatkowych w tej sprawie oparte są na fragmentach uzasadnienia wyroku Trybunału, które pokazują tok myślowy sędziów orzekających w sprawie i nie mogą zastąpić sentencji wyroku. Zdaniem skarżącego ustawodawca naruszył art. 2 Konstytucji, w którym przejawia się zasada ochrony zaufania do państwa i prawa. Z przepisów uznanych za niezgodne z Konstytucją nie można wyprowadzać obowiązków dla podatnika a spełnione na podstawie tych przepisów obowiązki nie były już obowiązkami. Dlatego ustawodawca przewidział możliwość zwrotu nadpłaconego podatku w art. 72 Ordynacji podatkowej. Spółka ponadto podkreśliła, że stanowisko obu organów jest sprzeczne z podstawowymi aktami normatywnymi takimi jak Konstytucja RP i ustawa o Trybunale Konstytucyjnym. W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa w W. wniosła o jej oddalenie i podtrzymała stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. 2. W uzasadnieniu wyroku z dnia 3 czerwca III SA 3414/02 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. W uzasadnieniu podniósł, że kwestia charakteru /konstytutywnego czy deklaratoryjnego/ orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego i skutków ich oddziaływania jest na tle uregulowania zawartego w art. 190 ust. 1, 3 i 4 Konstytucji jednym z najbardziej kontrowersyjnych problemów w doktrynie i orzecznictwie. Zdaniem Sądu I instancji, z dotyczącego tej sprawy, wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 25 czerwca 2002 r., K 45/01 /OTK-A 2002 nr 4 poz. 46/ wynika, że brak przepisów przejściowych w ustawie nowelizującej dotyczących niektórych zakładów pracy chronionej, w sposób niedookreślony scharakteryzowanych przez Trybunał Konstytucyjny, /jako podmioty, które pod rządami przepisów obowiązujących przed dniem 1 stycznia 2000 r. rozpoczęły realizację długookresowych przedsięwzięć na rzecz osób niepełnosprawnych zatrudnionych w ich zakładach/, spowodował obrazę art. 2 Konstytucji. Według Sądu I instancji nie można z tak skonstruowanej sentencji wyroku wywodzić, że nowe brzmienie art. 14a ustawy o podatku od towarów i usług, wprowadzone na podstawie art. 1 pkt 8 w związku z art. 3 ustawy nowelizującej, od dnia 1 stycznia 2000 r. nie obowiązywało wobec wymienionej w tej sentencji kategorii zakładów pracy chronionej. Sąd powołał się przy tym na stanowisko Trybunału Konstytucyjnego stwierdzające, że "skutkiem orzeczenia stwierdzającego niekonstytucyjność zaskarżonego przepisu w zakresie, w jakim pomija określone regulacje, nie jest utrata mocy obowiązującej zakwestionowanego przepisu, ale potwierdzenie - wynikającego z Konstytucji obowiązku ustanowienia regulacji prawnych niezbędnych dla realizacji norm konstytucyjnych". Zdaniem Sądu I instancji, nie można było uznać, jak twierdziła skarżąca, że to stanowisko nie ma znaczenia i wskazuje jedynie "tok myślenia sędziów orzekających w tej sprawie". Było ono bowiem konsekwencją w szczególny sposób sformułowanej sentencji wyroku Trybunału Konstytucyjnego, która niekonstytucyjność przepisu wiąże z brakiem uzupełniającej go regulacji przejściowej, nie zaś z zawartym w nim unormowaniem, którego nie podważa. Wojewódzki Sąd Administracyjny, w związku z tym zaznaczył, że w rozpatrywanej sprawie pojawiły się wątpliwości, co do regulacji prawnych jakie wobec tej grupy podatników należałoby stosować. Dlatego w ocenie Sądu I instancji, bez przyszłej wypowiedzi ustawodawcy, brak było podstaw do przyjęcia, że w odniesieniu do niektórych zakładów pracy chronionej możnaby było stosować nieobowiązujące przepisy. Na skutek nadania nowego brzmienia art. 14a od dnia 1 stycznia 2000 r. poprzednie brzmienie tego przepisu z tą datą przestało obowiązywać. Sąd następnie podniósł, że aby stwierdzić, że podatek został nadpłacony lub nienależnie pobrany organy podatkowe muszą mieć punkt odniesienia w obowiązujących przepisach, a z uwagi na to, że działają one na podstawie i w granicach prawa, nie mogą wydawać decyzji bez podstawy prawnej /zawartej w odpowiednim przepisie o charakterze powszechnie obowiązującym/ w sytuacji braku działania ustawodawcy. 3. Skarżąca Spółka, działając przez swego pełnomocnika, wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę kasacyjną od powyższego wyroku, żądając jego uchylenie w całości, wraz z poprzedzającymi ten wyrok decyzjami organów podatkowych. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną jego wykładnię, w szczególności art. 73 par. 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym na dzień 31 grudnia 2002 r. oraz art. 74 par. 2 Ordynacji a także art. 84 i 190 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej poprzez przyjęcie, iż wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 25 czerwca 2002 r - orzekający o niezgodności z art. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej przepisów nowelizujących podatek od towarów i usług oraz podatek dochodowy od osób prawnych wnoszonych przez zakłady pracy chronionej - nie powoduje utraty zakwestionowanego przepisu, ale nakazuje jedynie ustanawianie regulacji prawnych niezbędnych dla realizacji norm konstytucyjnych w skutek czego brak jest podstawy prawnej do zwrotu podatnikowi nadpłaty podatku od towarów i usług. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono stan faktyczny sprawy, a następnie podniesiono, że za trafne należy uznać stanowisko wyrażone przez sądy administracyjne w sprawach o sygnaturach i SA/Wr 2226-2230/00, i SA/Wr 2477-2488/00, i SA/Wr 2764-2770/00, i SA/Wr 2035/00, w których sąd stwierdził, iż skoro Trybunał Konstytucyjny orzekła o niekonstytucyjności omawianego przepisu w stosunku do grupy podmiotowo i przedmiotowo wyodrębnionych jego adresatów to - zgodnie z art. 190 par. 1 i 3 konstytucji - z chwilą ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw, tj. 5 lipca 2002 r. /Dz.U. nr 100 poz. 923/ przepis ten /art. 2 pkt 2 ustawy z dnia 20 listopada 1999/ w stosunku do tej grupy podatników utracił moc obowiązującą, do czasu wejścia w życie przepisów zawierających regulację, o których mowa w uzasadnieniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego zastosowanie będzie miał przepis art. 31 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych w brzmieniu obowiązującym 30 listopada 1999 r., tj. przewidujący dla prowadzących zakład pracy chronionej zwolnienie, w stosunku do tego zakładu, z podatków (...) do czasu wejścia w życie wspomnianych wyżej regulacji, w razie uprzedniego uiszczenia nienależnego podatku /zaliczek/ zastosowanie znajdą przepisy Ordynacji podatkowej traktującej o stwierdzeniu nadpłaty". Następnie zwrócono uwagę, że niejednoznaczny charakter orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego był przedmiotem licznych publikacji, jednocześnie wskazano, powołując się przy tym w sposób obszerny na poglądy prezentowane w orzecznictwie, że linia orzecznicza Sądu Najwyższego i sądów administracyjnych w tej materii jest spójna. Skarżąca Spółka w konkluzji stwierdziła, że opowiada się za uznaniem, iż orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego wywołują skutek ex tunc, za wyjątkiem orzeczeń wydanych na podstawie art. 71 ust. 2 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym. Zdaniem wnoszącej skargę kasacyjną, stanowisko Sądu I instancji /zbieżne ze stanowiskiem Ministerstwa Finansów ogłoszonym w piśmie z 30 sierpnia 2002 r./ jakoby z orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego wynikał jedynie obowiązek ustanowienia przez ustawodawcę przepisów przejściowych a do tego czasu brak jest możliwości korzystania z innych norm prawnych w stosunku do tej grupy podatników było błędne. W ocenie skarżącej Spółki z orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego wynika nie tylko obowiązek ustanowienia przez ustawodawcę regulacji przejściowych. Jej zdaniem Trybunał Konstytucyjny stwierdził, iż zakwestionowane przepisy nowelizacyjne są zgodne z konstytucją a więc są obowiązujące dla zakładów pracy chronionej, jednakże z powodu braku przepisów przejściowych dla pewnej grupy tych zakładów są niekonstytucyjne a więc w stosunku do tej grupy nieobowiązujące. Późniejsze ewentualne uchwalenie przepisów przejściowych w tej materii niczego by nie zmieniło, chyba że miałoby to miejsce zaraz po nowelizacji z dnia 20 listopada 1999 r. Skarżąca ponadto podniosła, że wyrok opublikowano w dniu 5 lipca 2002 r a więc blisko trzy lata po nowelizacji przepisów podatkowych. Wskazała, że zakładając, iż ustawodawca działa racjonalnie to po wydaniu tego orzeczenia nie było już sensu uchwalać przepisów przejściowych, gdyż w zasadzie brak byłoby adresatów dla tej nowelizacji. Jeżeli bowiem nowelizacja przepisów miała miejsce w dniu 20 listopada 1999 r, to krąg podatników do których adresowano by przepisy przejściowe ograniczony zostałby ograniczony tylko do tych którzy otrzymali status zakładu pracy chronionej pomiędzy 6 lipca 1999 r. a 19 listopada 1999 r. Przyjmując, że decyzje o przyznaniu statusu wydawano na okres 3 lat to po wydaniu orzeczenia przez Trybunał krąg adresatów byłby bliski zeru. Dlatego też zdaniem skarżącej ustawodawca nie zdecydował się na nowelizację tych przepisów. Ponadto w skardze kasacyjnej wskazano, że istnieje prawny sposób odniesienia się przez organy podatkowe do nadpłaty daniny powstałych w skutek orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Wnosząca skargę kasacyjną Spółka stwierdziła, że jeżeli nawet by uznać, iż orzeczenie jako niekonstytucyjne przestało obowiązywać ex tunc w stosunku do określonej kategorii podatników, to obowiązującym w stosunku do tej kategorii przedsiębiorców stał się przepis sprzed nowelizacji. Wbrew stanowisku Sądu I instancji, wyrażonym w kwestionowanym wyroku, zdaniem skarżącej Spółki, istnieje przepis prawa materialnego regulujący obowiązki szczególnej grupy zakładów pracy chronionej. Przyjmując, iż na podstawie art. 84 konstytucji źródłem podatków może być tylko ustawa i to ustawa zgodna z konstytucją a nie taka w stosunku, do której Trybunał stwierdził niekonstytucyjność - to zgodnie z przepisami prawa podatkowego orzeczenie o niekonstytucyiności umożliwia żądanie zwrotu nadpłaty a nadpłatą w tej sytuacji jest podatek nienależnie zapłacony, czyli wyższy od tego, który podatnik miałby zapłacić na podstawie owego art. 31 ustawy o rehabilitacji (...) w brzmieniu sprzed nowelizacji. Nienależnie zaś zapłaconym jest taki podatek, który pobrany został bez podstawy prawnej. Z literalnej wykładni art. 73 par. 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2002 r. zdaniem skarżącej Spółki wynika, że jeżeli nadpłata powstała w wyniku orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego a zobowiązanie powstało z mocy prawa i zostało wykazane w deklaracji podatkowej, podatnik dochodzący zwrotu nadpłaty musi jedynie określić jej wysokość w stosownym wniosku i złożyć skorygowane deklaracje, zgodnie bowiem z art. 74 par. 2 wysokość nadpłaty określa podatnik a nie organ podatkowy. W ocenie skarżącej, nie ulega wątpliwości, wbrew stanowisku Sądu I instancji, iż istnieje regulacja prawna przewidziana dla dochodzenia nadpłaty powstałych w skutek orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Procedura ta umożliwia samodzielne określenie wysokości przez podatnika bez oczekiwania na orzeczenie organu podatkowego. Wynika to bezpośrednio z art. 73 par. 2 pkt 1 Ordynacji. Ponadto zdaniem skarżącej Spółki, organy podatkowe błędnie zakwalifikowały pismo wskazujące wysokość nadpłaty jako wniosek o wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty, uznały bowiem, iż skarżąca żąda stwierdzenia nadpłaty podatku na podstawie art. 79 par. 1 Ordynacji. W ocenie skarżącej Spółki, takie stanowisko organów było błędne, gdyż w sprawach nadpłaty powstałej w wyniku orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego podatnik samodzielnie określa wysokość nadpłat a złożenie pisma wraz z korektami deklaracji podatkowych w sprawie zwrotu nadpłaty powoduje taki skutek, iż wysokość zobowiązania wynika już nie z deklaracji pierwotnej, ale z deklaracji korygującej. Wniosek taki wypływa z art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym obowiązującym w tym czasie. Powołując się na stanowisko doktryny i orzecznictwo, skarżący podniósł, iż złożenie deklaracji na potrzeby podatku od towarów i usług nie jest wnioskiem o wszczęcie postępowania podatkowego. Wobec tego, należy uznać, że w sprawie w której został złożony wniosek o zwrot nadpłaty powstały w skutek orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego wraz ze stosownymi korektami deklaracji podatkowych, organowi podatkowemu została skutecznie notyfikowana informacja o wysokości nadpłaty. W związku z tym organ powinien zaliczyć nadpłatę na zaległe oraz bieżące zobowiązania podatkowe, a gdy podatnik nie wnosił o to, najpóźniej w terminie 30 dni od dnia złożenia wniosku organ ten winien zwrócić podatnikowi nadpłatę. Na rozprawie w dniu 31 maja 2005 r. pełnomocnik Dyrektora Izby Skarbowej w W. wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. 4. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuję: Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie. W dniu 14 marca 2005 r. FPS 4/04 Naczelny Sąd Administracyjny podjął uchwałę z której wynika, że "podatnicy - których dotyczy orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 25 czerwca 2002 r. K 45/01 /OTK-A 2002 nr 4 poz. 46/, stwierdzające niezgodność art. 1 pkt 8 w związku z art. 3 ustawy z dnia 20 listopada 1999 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 95 poz. 1100/ z art. 2 ustawy z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej /Dz.U. nr 78 poz. 483/ w zakresie, w jakim nie przewiduje on regulacji przejściowych niezbędnych dla zapewnienia ochrony interesów prowadzących zakłady pracy chronionej, którzy w zaufaniu do dotychczasowych przepisów rozpoczęli realizację długookresowych przedsięwzięć na rzecz osób niepełnosprawnych zatrudnionych w ich zakładach - mogą ubiegać się, na podstawie art. 190 ust. 4 Konstytucji RP, o stwierdzenie nadpłaty w podatku od towarów i usług podlegającej zwrotowi. Przepisami określającymi zasady i tryb postępowania, o których mowa w art. 190 ust. 4 Konstytucji RP, są przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. 2005 nr 8 poz. 60/, które regulują instytucję nadpłaty. W tym miejscu należy zauważyć, że wykładnia dokonywana w uchwałach Naczelnego Sądu Administracyjnego ma charakter indywidualnie wiążący, gdy dotyczy to podjętych w następstwie wniesienia tzw. konkretnych pytań prawnych. Takie rozwiązanie przewiduje wyraźnie przepis 187 par. 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który stanowi, że uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego jest w danej sprawie wiążąca. W świetle art. 269 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jeżeli jakikolwiek skład sądu administracyjnego rozpoznający sprawę nie podziela stanowiska zajętego w uchwale NSA ma obowiązek przestawić przedstawić zagadnienie prawne odpowiedniemu składowi Naczelnego Sądu Administracyjnego. A zatem do czasu zmiany stanowiska zawartego w uchwale NSA ma ono charakter wiążący zarówno dla wszystkich wojewódzkich sądów administracyjnych jak i dla Naczelnego Sądu Administracyjnego. Pośrednio zaprezentowana wykładnia prawa ma charakter wiążący dla organów administracji, których akty administracyjne podlegają kontroli sądowoadministracyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny, w tym składzie, w pełni aprobuje pogląd zawarty w uchwale z dnia 14 marca 2005 r. FPS 4/04. Zdaniem A. Skoczylasa wyjaśnienie wątpliwości prawnych powinno zostać zawarte w formule sentencji uchwały NSA obejmującej rozstrzygnięcie składu poszerzonego. Związanie sądu występującego o wyjaśnienie wątpliwości prawnych obejmuje bowiem tylko sentencję uchwały /A. Skoczylas, Działalność uchwałodawcza Naczelnego Sądu Administracyjnego, Warszawa 2004, s. 221 i 244/. Uzasadnienie podjętych uchwał może mieć jedynie charakter pomocniczy. Jeżeli uzasadnienie różni się od wykładni prawa przeprowadzonej w sentencji uchwały decydujące znaczenie ma sentencja uchwały. Reasumując dotychczasowe, mając na uwadze treść sentencji cytowanej uchwały za trafny należy uznać zarzut skargi kasacyjnej dotyczący błędnej wykładni art. 190 ust. 4 Konstytucji w związku z art. 73, art. 74 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - Dz.U. nr 137 poz. 936 ze zm. /dalej w skrócie: Ordynacja Podatkowa/ polegającej przyjęciu, że przepisy te nie mają zastosowania do stanu faktycznego i prawnego w niniejszej sprawie. Z powyższych względów na podstawie art. 185 par. 1, art. 203 pkt 1 ustaw z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270/ orzeczono jak w sentencji.