FSK 2240/04

Naczelny Sąd Administracyjny2005-10-21
NSApodatkoweŚredniansa
podatek dochodowypodatek VATprzerachowanie wpłatspółka cywilnaodpowiedzialność osób trzecichzaległości podatkowetermin płatnościOrdynacja podatkowaustawa o zobowiązaniach podatkowych

NSA oddalił skargę kasacyjną w sprawie odmowy przerachowania wpłat podatkowych, uznając, że wpłaty dokonane przez wspólnika spółki cywilnej na podatek VAT wygasły zobowiązanie, co uniemożliwiło ich przerachowanie na podatek dochodowy.

Sprawa dotyczyła odmowy przerachowania przez organy podatkowe wpłat dokonanych przez wspólnika spółki cywilnej na poczet podatku dochodowego od osób fizycznych. Wpłaty te zostały pierwotnie zaksięgowane na podatek od towarów i usług. Sąd pierwszej instancji oddalił skargę, a Naczelny Sąd Administracyjny utrzymał to rozstrzygnięcie w mocy, stwierdzając, że wpłaty te wygasiły zobowiązanie w podatku VAT, co uniemożliwia ich przerachowanie na inny podatek.

Przedmiotem sporu było postanowienie Izby Skarbowej utrzymujące w mocy decyzję o odmowie przerachowania wpłat dokonanych przez wspólnika spółki cywilnej na poczet podatku dochodowego od osób fizycznych za 1995 r. Wpłaty te, dokonane w 1998 i 1999 r., zostały pierwotnie zaksięgowane na poczet zaległości w podatku od towarów i usług za 1995 r. Skarżący domagał się przerachowania tych wpłat na podatek dochodowy. Organy podatkowe odmówiły, wskazując, że wpłaty zostały dokonane ze szczególnym wskazaniem okresu i rodzaju zobowiązania, a następnie zaksięgowane na podatek VAT. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił skargę, uznając, że wpłaty te wygasiły zobowiązanie w podatku VAT, co uniemożliwia ich przerachowanie na podatek dochodowy. Naczelny Sąd Administracyjny, oddalając skargę kasacyjną, potwierdził prawidłowość rozstrzygnięcia, podkreślając, że wpłata dokonana przez wspólnika na zobowiązanie spółki cywilnej, z wyraźnym wskazaniem jej przeznaczenia, wygasiła to zobowiązanie, a tym samym wyeliminowała potrzebę orzekania o odpowiedzialności osób trzecich.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, wpłata dokonana przez wspólnika spółki cywilnej, z wyraźnym wskazaniem jej przeznaczenia na konkretny podatek (VAT) i okres, wygasiła to zobowiązanie. W związku z tym nie ma podstaw do jej przerachowania na poczet innego zobowiązania (podatek dochodowy).

Uzasadnienie

Sąd uznał, że wpłata dokonana przez wspólnika spółki cywilnej na podatek od towarów i usług, z wyraźnym wskazaniem okresu i rodzaju zobowiązania, wygasiła to zobowiązanie. Skoro zobowiązanie w podatku VAT przestało istnieć, nie było potrzeby orzekania o odpowiedzialności osób trzecich ani możliwości przerachowania wpłaty na podatek dochodowy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (13)

Główne

P.p.s.a. art. 174 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 176

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

O.p. art. 187 § par. 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 191

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

u.z.p. art. 40 § ust. 1

Ustawa z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych

u.z.p. art. 40 § ust. 3

Ustawa z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych

u.z.p. art. 5

Ustawa z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych

O.p. art. 59 § par. 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

P.p.s.a. art. 141 § par. 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 145

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 204 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Konstytucja RP art. 7

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wpłata dokonana przez wspólnika spółki cywilnej na podatek VAT wygasiła to zobowiązanie, co uniemożliwia jej przerachowanie na podatek dochodowy. Zarzuty skargi kasacyjnej nie spełniają wymogów formalnych i merytorycznych określonych w Prawie o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Odrzucone argumenty

Argumenty skarżącego dotyczące naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej (art. 187 § 1, art. 191) i Konstytucji RP (art. 7) przez Sąd I instancji. Argumenty dotyczące naruszenia prawa materialnego (art. 59 § 1 O.p., art. 40 ust. 1 i 3 u.z.p.) przez Sąd I instancji.

Godne uwagi sformułowania

wpłaty dokonane przez stronę ze szczególnym wskazaniem /zarówno/ rodzaju zobowiązania jak i okresu którego dotyczą wpłaty te zostały zaksięgowane w (...) Urzędzie Skarbowym w O. na zaległość w podatku od towarów i usług za 1995 r. wraz z odsetkami za zwłokę brak jest podstaw do ich przerachowania na poczet zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych istota stanu faktycznego w rozpoznawanej sprawie jest inna, bowiem skarżący - były wspólnik spółki cywilnej - dokonał dobrowolnej wpłaty zaległego zobowiązania rozwiązanej spółki z wyraźnym wskazaniem w dacie wpłaty czego dotyczy wpłata i jak ma być zarachowana. Takie zachowanie spowodowało, że zobowiązanie w podatku od towarów i usług poprzez zapłatę wygasło. Skarga kasacyjna nie przekazuje w sposób zgodny z prawem podstaw, które umożliwić by mogły jej uwzględnienie. W skardze kasacyjnej należy więc wskazać i uzasadnić jakie przepisy z zakresu stosowanego przez się prawa naruszył sąd, mając przy tym na uwadze, że materialne prawo podatkowe stosują wyłącznie organy podatkowe, natomiast sąd administracyjny kontroluje legalność przeprowadzonego w postępowaniu administracyjnym procesu stosowania prawa.

Skład orzekający

Włodzimierz Kubiak

przewodniczący

Jacek Brolik

sprawozdawca

Bogusław Dauter

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przerachowania wpłat podatkowych, wygaśnięcia zobowiązania podatkowego przez zapłatę, oraz wymogów formalnych skargi kasacyjnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wpłat dokonanych przez wspólnika spółki cywilnej na podatek VAT, które następnie miały być przerachowane na podatek dochodowy. Wymogi formalne skargi kasacyjnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praktycznego przerachowania wpłat podatkowych, ale jej złożoność proceduralna i specyfika faktyczna mogą ograniczać jej szerokie zainteresowanie.

Czy wpłata na VAT może być przerachowana na podatek dochodowy? NSA wyjaśnia.

Sektor

podatki

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
FSK 2240/04 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2005-10-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-10-11
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Bogusław Dauter
Jacek Brolik /sprawozdawca/
Włodzimierz Kubiak /przewodniczący/
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne
Podatek dochodowy od osób fizycznych
Sygn. powiązane
I SA/Wr 4133/02 - Wyrok WSA w Opolu z 2004-06-25
Skarżony organ
Izba Skarbowa
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 174 pkt 1, art. 176
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Włodzimierz Kubiak, Sędziowie NSA Jacek Brolik (spr.), Bogusław Dauter, Protokolant Iga Szymańska-Wnęk, po rozpoznaniu w dniu 21 października 2005 r. na rozprawie w Wydziale II Izby Finansowej skargi kasacyjnej Stefana M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 25 czerwca 2004 r. sygn. akt I SA/Wr 4133/02 w sprawie ze skargi Stefana M. na postanowienie Izby Skarbowej w O. z dnia 16 października 2002 r. (...) w przedmiocie odmowy przerachowania wpłat na poczet rat w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1995 r. 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Stefana M. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w O. kwotę 120 zł (sto dwadzieścia złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi do Sądu I instancji było postanowienie Izby Skarbowej w O. z dnia 16 października 2002 r. (...), utrzymujące w mocy postanowienie (...) Urzędu Skarbowego w O. z dnia 25 czerwca 2002 r. (...) w sprawie odmowy dokonania przerachowania wpłaty w kwocie 21.277,90 zł dokonanej w dniu 23 marca 1998 r. i w kwocie 18.772,10 zł dokonanej w dniu 25 marca 1999 r. na poczet rat w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1995 r.
Wnioskiem z dnia 3 stycznia 2000 r. skarżący zwrócił się o przerachowanie dokonanych w dniach 23 i 25 marca 1998 r. wpłat.
Postanowienie wydane przez organ pierwszej instancji w przedmiocie odmowy dokonania przerachowania dokonanych wpłat, o których mowa wyżej w uzasadnieniu wskazywało, że wpłaty dokonane zostały przez stronę ze szczególnym wskazaniem /zarówno/ rodzaju zobowiązania jak i okresu którego dotyczą.
Wpłaty te zostały zaksięgowane w (...) Urzędzie Skarbowym w O. na zaległość w podatku od towarów i usług za 1995 r. wraz z odsetkami za zwłokę w oparciu o wskazaną przez wpłacającego decyzję i brak jest podstaw do ich przerachowania na poczet zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych. W toku postępowania pełnomocnik podatnika kwestionował istnienie zobowiązania w podatku od towarów i usług, na poczet którego zostały dokonane wpłaty. W odpowiedzi na stawiany zarzut organ powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 grudnia 1999 r. /III SA 8013/98/, którym oddalona została skarga tej samej strony w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Inspektora Kontroli Skarbowej określającej zobowiązania w podatku od towarów i usług za 1995 r.
W odwołaniu pełnomocnik podatnika podniósł, iż brak było decyzji przenoszącej odpowiedzialność podatkową na osobę trzecią w przypadku likwidacji spółki cywilnej, która zaprzestała działalności z dniem 31 grudnia 1995 r. Dokonanie wpłat przez jednego ze wspólników rozwiązanej spółki cywilnej nie znajduje uzasadnienia, zatem wpłatę należało, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, zarachować na poczet zobowiązania podatnika o najwcześniejszym terminie płatności.
Pełnomocnik argumentował również, że jeżeli zajdą określone ustawą przesłanki odpowiedzialności osób trzecich, a więc gdy ściągnięcie podatku od podatnika jest niemożliwe lub utrudnione (...) organ podatkowy obowiązany jest do orzeczenia odpowiedzialności w formie odrębnej decyzji. Zdaniem pełnomocnika ściągnięcie od byłego wspólnika spółki cywilnej podatku jest niemożliwe, bowiem nie istnieje spółka cywilna, która była podatnikiem podatku od towarów i usług, podobnie jak nie jest prawnie możliwe zarachowanie wpłaty dokonanej przez byłego wspólnika na zobowiązania nieistniejącej /już/ spółki.
Przywołanym na wstępie postanowieniem z dnia 16 października 2002 r. Izba Skarbowa utrzymała w mocy zaskarżone postanowienie, podtrzymując i rozwijając jego argumentację prawną.
W skardze na ostateczne postanowienie Izby Skarbowej strona wniosła o jego uchylenie i powtarzając w zasadzie zarzuty odwołania rozpoznanego w postępowaniu administracyjnym wywiodła zarzut naruszenia art. 120 i 332 Ordynacji podatkowej oraz art. 5 i art. 40 ust. 1 ustawy o zobowiązaniach podatkowych.
Wyrokiem z dnia 25 czerwca 2004 r. wydanym w sprawie /I SA/Wr 4133/02/ Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił skargę.
W uzasadnieniu tego orzeczenia Sąd I instancji wywiódł i przedstawił, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że organy skarbowe w odniesieniu do spornych zagadnień dokonały prawidłowej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności nie dopatrzył się naruszenia art. 332 ustawy Ordynacja podatkowa stwierdzającego, że do odpowiedzialności osób trzecich, o których mowa w ustawie o zobowiązaniach podatkowych, z tytułu zaległości podatkowych powstałych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy ustawy o zobowiązaniach podatkowych, bowiem zagadnienie odpowiedzialności osób trzecich nie było przedmiotem postępowania organów skarbowych. Tym samym Sąd nie stwierdził również naruszenia art. 5 i 40 ustawy o zobowiązaniach podatkowych. Wskazane wyżej naruszenia prawa mogłyby się odnosić do sytuacji, kiedy organowi stawiano by zarzut bezczynności poprzez brak stosownej decyzji w zakresie orzeczenia o odpowiedzialności osoby trzeciej, a przecież nie to zagadnienie jest przedmiotem skargi.
Przechodząc na grunt spornego rozstrzygnięcia, nie ulega wątpliwości, że określenie zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług może nastąpić tylko w ramach decyzji wydanej przeciwko byłym wspólnikom spółki cywilnej, orzekającej o odpowiedzialności wspólników za jej zobowiązania.
Jednak istota stanu faktycznego w rozpoznawanej sprawie jest inna, bowiem skarżący - były wspólnik spółki cywilnej - dokonał dobrowolnej wpłaty zaległego zobowiązania rozwiązanej spółki z wyraźnym wskazaniem w dacie wpłaty czego dotyczy wpłata i jak ma być zarachowana. Takie zachowanie spowodowało, że zobowiązanie w podatku od towarów i usług poprzez zapłatę wygasło. Skoro nie ciążyło na spółce zobowiązanie w podatku od towarów i usług to też nie zachodziła potrzeba ich egzekwowania od byłych wspólników.
Organy skarbowe zobligowane były do wydania decyzji o orzeczeniu odpowiedzialności osoby trzeciej tylko w sytuacji przystąpienia do egzekwowania zaległości w podatku od towarów i usług a takie w dacie dokonania dobrowolnej wpłaty przestały istnieć.
Mając na względzie powyższe należało stwierdzić, że skarżone postanowienie nie narusza prawa, bowiem prawidłowo i zasadnie odmówiono przerachowania dokonanych wpłat na poczet rozłożonego na raty zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył pełnomocnik skarżącego podatnika.
Powołując się na przepis art. 174 pkt 1 i 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarżący stwierdza, że - jego zdaniem - zaskarżonym wyrokiem naruszone zostały przepisy prawa materialnego w postaci art. 59 par. 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej oraz art. 40 ust. 1 i 3 ustawy o zobowiązaniach podatkowych oraz przepisy postępowania, to jest art. 187 par. 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej a także art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
W oparciu o powyższe pełnomocnik przedstawił roszczenie procesowe skargi kasacyjnej ograniczone do wniosku o uchylenie zaskarżonego wyroku.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Skarbowej w O. wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie przekazuje w sposób zgodny z prawem podstaw, które umożliwić by mogły jej uwzględnienie.
Przywołane przez wnoszącego kasację przepisy art. 187 par. 1 i art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./ normują wyłącznie postępowanie administracyjne, które prowadzone jest przez organy podatkowe a nie przez sąd administracyjny.
Sąd I instancji przepisów tych nie mógł więc naruszyć, natomiast w skardze kasacyjnej brak jest zarzutów w przedmiocie /ewentualnych/ naruszeń konkretnych przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./, do których mogło dojść w ramach i wykonaniu sądowej oceny legalności zastosowania przez organy podatkowe w postępowaniu podatkowym wskazywanych w kasacji unormowań postępowania administracyjnego.
Artykuł 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej nie jest natomiast przepisem procesowym i jego zaliczenie w zarzucie kasacyjnym skargi do tejże kategorii norm prawnych jest całkowicie nieuzasadnione.
Nie tworzy również podstaw do uwzględnienia kasacji przedstawiony w niej zarzut naruszenia prawa materialnego w postaci art. 59 par. 1 /cyt./ ustawy Ordynacja podatkowa i art. 40 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486 ze zm./.
Wbrew jednoznacznej treści art. 174 pkt 1 i wymogom określonym w art. 176 /przywoływanej przez Sąd/ ustawy Prawo o postępowanie przed sądami administracyjnymi skarżący nie precyzuje i nie przedstawia, czy zarzuca Sądowi I instancji naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię czy też nieprawidłową ocenę jego zastosowania przez organy podatkowe.
Rozpatrywany niniejszym zarzut sformułowany i przedstawiony został w istocie rzeczy jak polemika z kwestionowanym rozstrzygnięciem organów podatkowych. Analogicznie jak w rozważonym powyżej zarzucie naruszenia prawa procesowego skarga kasacyjna nie wskazuje i nie uzasadnia konkretnych przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, które zostały przez Sąd I instancji naruszone podczas i w przedmiocie realizacji praw i obowiązków sądowej oceny /za/stosowania podatkowego prawa materialnego w postępowaniu administracyjnym.
W skardze brak w szczególności przywołania i rozwinięcia w spełniające wymogi art. 174 i art. 176 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zarzuty /treści/ odpowiednich unormowań art. 145 jak również art. 141 par. 4 wymienionej ustawy, które stosuje sąd administracyjny rozstrzygając i uzasadniając w obszarze oceny legalności i merytorycznej prawidłowości stosowania prawa przez organy podatkowe w /danej/ indywidualnej sprawie.
Skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje od orzeczeń sądów administracyjnych pierwszej instancji nie zaś od decyzji organów administracji, które załatwiały sprawę w postępowaniu podatkowym.
W skardze kasacyjnej należy więc wskazać i uzasadnić jakie przepisy z zakresu stosowanego przez się prawa naruszył sąd, mając przy tym na uwadze, że materialne prawo podatkowe stosują wyłącznie organy podatkowe, natomiast sąd administracyjny kontroluje legalność przeprowadzonego w postępowaniu administracyjnym procesu stosowania prawa.
Na zakończenie oceny prawnej analizowanej skargi kasacyjnej dodać także należy, że wniosek kasacyjny o "uchylenie zaskarżonego wyroku" nie jest w pełni zgodny z prawem, albowiem skarżący nie wskazał jakiego rozstrzygnięcia co do sprawy na wypadek uchylenia wyroku dochodzi.
Z tych powodów, na podstawie art. 184 /cyt./ ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną uznając, że nie formułuje i nie przedstawia dostatecznych podstaw uzasadniających możliwość jej uwzględnienia.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 powołanej powyżej ustawy.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI