FSK 2185/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania z powodu błędnej wykładni przepisów dotyczących określenia zobowiązania podatkowego w VAT.
Sprawa dotyczyła podatku od towarów i usług za maj 2000 r., gdzie organy podatkowe odmówiły zwrotu nadwyżki podatku naliczonego, wskazując na konieczność rozliczenia go w kolejnych okresach. WSA uchylił decyzję organu, ale NSA uznał, że WSA błędnie zinterpretował przepisy, w szczególności art. 10 ust. 2 i art. 21 ust. 2 ustawy o VAT, oraz nie uwzględnił wcześniejszego orzecznictwa NSA. W konsekwencji NSA uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Sprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła podatku od towarów i usług za maj 2000 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił decyzję Izby Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego odmawiającą zwrotu nadwyżki podatku naliczonego na rachunek bankowy podatnika. WSA uznał, że decyzje organów były wadliwe, opierając się na błędnej podstawie prawnej (art. 10 ust. 2 i art. 21 ust. 2 ustawy o VAT) i nie uwzględniając możliwości zwrotu pośredniego. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargi kasacyjne obu stron, uznał wyrok WSA za wadliwy. NSA wskazał, że WSA błędnie zinterpretował przepisy dotyczące określenia zobowiązania podatkowego i zwrotu nadwyżki podatku naliczonego, a także nie uwzględnił wiążącej oceny prawnej zawartej w wcześniejszym wyroku NSA w podobnej sprawie. Sąd podkreślił, że decyzja organu z 5 lipca 2000 r. mogła stanowić przeszkodę dla wydania kolejnych rozstrzygnięć, a WSA nieprawidłowo ocenił możliwość wznowienia postępowania. W związku z tym NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, nakazując uwzględnienie wcześniejszego orzecznictwa NSA.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, decyzja taka może być wadliwa, jeśli nie opiera się na właściwych przepisach i nie uwzględnia możliwości zwrotu bezpośredniego lub pośredniego zgodnie z prawem.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przepisy art. 10 ust. 2 i art. 27 ust. 6 ustawy o VAT nie uprawniają organów do dowolnego określania kwoty zwrotu lub przeniesienia, a decyzja musi mieć solidną podstawę materialnoprawną. Błędna wykładnia tych przepisów przez WSA doprowadziła do uchylenia jego wyroku.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (35)
Główne
u.p.t.u. i p.a. art. 10 § ust. 2
Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
Przepis ten nie uprawnia organów podatkowych do określania kwoty do przeniesienia, która nie jest ani zobowiązaniem podatkowym, ani kwotą zwrotu różnicy podatku. Może być stosowany tylko gdy jednocześnie zostanie określona kwota do przeniesienia oraz zostanie ustalone dodatkowe zobowiązanie podatkowe, i tylko w odniesieniu do przypadku zawyżenia kwoty do przeniesienia.
u.p.t.u. i p.a. art. 21 § ust. 2
Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
Dotyczy sytuacji, gdy podatnik wykazał kwotę zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego wyższą od kwoty należnej. Organ określa prawidłową kwotę zwrotu i ustala dodatkowe zobowiązanie podatkowe.
Dz.U. 1993 nr 11 poz. 50 art. 10 § ust. 2
Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
Dz.U. 1993 nr 11 poz. 50 art. 21 § ust. 2
Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
Pomocnicze
u.p.t.u. i p.a. art. 27 § ust. 6
Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
Stanowił, że w razie stwierdzenia zawyżenia kwoty zwrotu, urząd skarbowy określa kwotę zwrotu w prawidłowej wysokości oraz ustala dodatkowe zobowiązanie podatkowe. Dotyczy to również różnicy podatku z art. 21 ust. 2.
PPSA art. 153
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ.
PPSA art. 185 § par. 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
PPSA art. 207 § par. 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
O.p. art. 207
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 210 § par. 1
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 240 § par. 1
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 245 § par. 1
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 247 § par. 1
Ordynacja podatkowa
Dz.U. 2002 nr 153 poz. 1270 art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz.U. 2002 nr 153 poz. 1270 art. 185 § par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz.U. 2002 nr 153 poz. 1270 art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz.U. 2002 nr 153 poz. 1270 art. 134 § par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz.U. 2002 nr 153 poz. 1270 art. 145 § par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz.U. 2002 nr 153 poz. 1270 art. 152
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz.U. 2002 nr 153 poz. 1270 art. 207 § par. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz.U. 2002 nr 153 poz. 1270 art. 106 § par. 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz.U. 2002 nr 153 poz. 1270 art. 133 § par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz.U. 2002 nr 153 poz. 1270 art. 176
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz.U. 2002 nr 153 poz. 1270 art. 183
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz.U. 2002 nr 153 poz. 1270 art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz.U. 1993 nr 11 poz. 50 art. 27 § ust. 6
Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
Dz.U. nr 109 poz. 1245 art. 6 § ust. 1 pkt 4
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
Dz.U. nr 169 poz. 1387 art. 23
Ustawa z dnia 12 września 2002 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw
O.p. art. 233 § par. 1 pkt 1
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 21 § par. 1 pkt 1 i 2
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 21 § par. 3
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 51 § par. 1
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 53 § par. 4
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 245 § par. 1 pkt 4
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 240 § par. 1 pkt 5
Ordynacja podatkowa
Argumenty
Skuteczne argumenty
WSA błędnie zinterpretował przepisy art. 10 ust. 2 i art. 21 ust. 2 ustawy o VAT. WSA nie uwzględnił wiążącej oceny prawnej zawartej w wyroku NSA z dnia 21 listopada 2003 r., I SA/Ka 2551/02. Decyzja organu z 5 lipca 2000 r. mogła stanowić przeszkodę dla wydania kolejnych rozstrzygnięć, a WSA nieprawidłowo ocenił możliwość wznowienia postępowania.
Odrzucone argumenty
Argumenty spółki dotyczące możliwości wydania decyzji z 5 lipca 2000 r. i wykładni przepisów art. 10 ust. 2 i art. 21 ustawy o VAT. Argumenty Dyrektora Izby Skarbowej dotyczące naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej i PPSA.
Godne uwagi sformułowania
Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ. Stanowisko Sądu I instancji zawarte w zaskarżonym wyroku jest diametralnie odmienne od cytowanego wyżej poglądu. Nie wdając się w ocenę zasadności wznowienia postępowania, trzeba jednak uznać ten pogląd za zbyt daleko idący w świetle cytowanego wyroku.
Skład orzekający
Jan Zając
przewodniczący sprawozdawca
Artur Mudrecki
członek
Maria Dożynkiewicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zwrotu nadwyżki podatku naliczonego w VAT, znaczenie wiążącej oceny prawnej NSA dla sądów niższej instancji, zasady dotyczące rozstrzygnięć w decyzjach podatkowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji podatkowej i przepisów obowiązujących w 2000 roku, ale zasady interpretacji przepisów i związania oceną prawną są uniwersalne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy kluczowych kwestii interpretacji przepisów VAT dotyczących zwrotu nadwyżki podatku naliczonego, a także podkreśla znaczenie związania oceną prawną NSA. Jest to istotne dla praktyków prawa podatkowego.
“Kiedy odmowa zwrotu VAT staje się problemem prawnym? NSA wyjaśnia kluczowe zasady interpretacji przepisów.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyFSK 2185/04 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2005-06-10 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2004-10-04 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Artur Mudrecki Jan Zając /przewodniczący sprawozdawca/ Maria Dożynkiewicz Symbol z opisem 6110 Podatek od towarów i usług Hasła tematyczne Podatek od towarów i usług Sygn. powiązane I SA/Ka 744/03 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2004-04-19 Skarżony organ Izba Skarbowa Treść wyniku Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny Powołane przepisy Dz.U. 1993 nr 11 poz 50 art. 10 ust. 2 Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 153, art. 185 par. 1 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Zając (spr.), Sędziowie NSA Artur Mudrecki, Maria Dożynkiewicz, Protokolant Ewa Głowacka, po rozpoznaniu w dniu 31 maja 2005 r. na rozprawie w Wydziale I Izby Finansowej skarg kasacyjnych 1) Dyrektora Izby Skarbowej w K. Ośrodek Zamiejscowy w B., 2) Przedsiębiorstwa Przedsiębiorstwa "P." Sp. z o.o. w C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 19 kwietnia 2004 r. sygn. akt I SA/Ka 744/03 w sprawie ze skargi Przedsiębiorstwa "P." Sp. z o.o. w C. na decyzję Izby Skarbowej w K. Ośrodka Zamiejscowego w B. z dnia 19 marca 2003 r. (...) w przedmiocie podatku od towarów i usług za maj 2000 r. 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach, 2. znosi wzajemne koszty postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 19 kwietnia 2004 r., I SA/Ka 744/03 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił zaskarżoną decyzję, określił, że decyzja ta nie może zostać w całości wykonana do czasu uprawomocnienia wyroku oraz zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej w K. na rzecz strony skarżącej kwotę 717,60 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania w sprawie ze skargi Przedsiębiorstwa "P." Sp. z o.o. w C. na decyzję Izby Skarbowej w K. - Ośrodek Zamiejscowy w B. z dnia 19 marca 2003 r., (...) w przedmiocie podatku od towarów i usług. Sąd ustalił, że działając na podstawie art. 233 par. 1 pkt 1, art. 21 par. 1 pkt 1 i 2, art. 21 par. 3, art. 51 par. 1, art. 53 par. 4, art. 245 par. 1 pkt 4, art. 240 par. 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, art. 23 ustawy z dnia 12 września 2002 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw /Dz.U. nr 169 poz. 1387/, art. 2 ust. 1, art. 6 ust. 10, art. 10 ust. 2, art. 19 ust. 1, art. 21 ust. 2, art. 25 ust. 1 pkt 3, art. 25 ust. 3, art. 27 ust. 5 i 6 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./, par. 6 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 109 poz. 1245 ze zm./ - Izba Skarbowa w K. Ośrodek Zamiejscowy w B. po rozpatrzeniu odwołania Przedsiębiorstwa "P." Sp. z o.o. w C., od decyzji Urzędu Skarbowego w C. z dnia 28 listopada 2002 r., (...) w sprawie podatku od towarów i usług za maj 2000 r. utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, iż skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych powodów, niż w niej podniesione. Wyżej wymienione decyzje zapadły po wznowieniu postępowania zakończonego ostateczną decyzją Urzędu Skarbowego w C. z dnia 5 lipca 2000 r., którą odmówiono zwrotu na rachunek bankowy podatnika wykazanej przez niego w deklaracji VAT-7 kwoty nadwyżki podatku. Odmawiając zwrotu w trybie art. 21 ust. 2 ustawy o VAT podatku od towarów i usług z wynikającej z deklaracji kwoty Urząd Skarbowy w C. powołał się na okoliczność, że w deklaracji podatkowej za maj 2000 r. wykazano sprzedaż opodatkowaną jedynie stawką 22 %, informując podatnika równocześnie - w treści uzasadnienia decyzji - że wykazaną w deklaracji kwotę do zwrotu na rachunek bankowy "należy uwzględnić w poz. 39 deklaracji VAT-7 za najbliższy okres rozliczeniowy". Zdaniem Sądu z treści decyzji wynika, że została ona oparta na dwóch przepisach ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, a mianowicie art. 10 ust. 2 oraz art. 21 ust. 2. Jej przedmiotem zaś była odmowa zwrotu na rachunek bankowy skarżącej podatku od towarów i usług za maj 2000 r. w kwocie 42.394 zł, czyli w kwocie wykazanej w deklaracji VAT-7 za ten okres. Sąd zwrócił uwagę, iż każda decyzja oprócz podstawy procesowej musi posiadać również podstawę prawną w przepisie prawa materialnego. Oprócz ogólnych podstaw znajdujących się w Ordynacji podatkowej, każda w zasadzie ustawa podatkowa zawiera własne uregulowania w tym względzie. W odniesieniu do podatku od towarów i usług podstawą taką w zakresie decyzji deklaratoryjnych jest art. 10 ust. 2 ustawy o VAT. Przepis art. 10 ust. 2 ustawy o VAT w żaden sposób nie uprawnia organów podatkowych do określania kwoty do przeniesienia, która nie jest ani zobowiązaniem podatkowym, ani kwotą zwrotu różnicy podatku. Podstawy takiej nie może również stanowić przepis art. 27 ust. 6 ustawy o VAT. Stanowił on, że w razie stwierdzenia, że podatnik w złożonej deklaracji podatkowej wykazał kwotę zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego wyższą od kwoty należnej, urząd skarbowy lub urząd kontroli skarbowej określa kwotę zwrotu w prawidłowej wysokości oraz ustala dodatkowe zobowiązanie podatkowe w wysokości odpowiadającej 30 % kwoty zawyżenia. Dotyczy to również różnicy podatku, o której mowa w art. 21 ust. 2 ustawy o VAT. Sąd podniósł, że wykładnia gramatyczna tego przepisu wskazuje, iż może on być stosowany tylko gdy jednocześnie zostanie określona kwota do przeniesienia oraz zostanie ustalone dodatkowe zobowiązanie podatkowe. Ponadto może on mieć zastosowanie tylko w odniesieniu do przypadku kiedy nastąpiło zawyżenie kwoty do przeniesienia, a nie w sytuacjach gdy doszło do zaniżenia kwoty lub gdy kwota ta odpowiada kwocie wskazanej w deklaracji podatkowej a sporna jest wyłącznie forma zwrotu /bezpośredni lub pośredni/. Sąd zważył, że decyzja Urzędu Skarbowego w C. z dnia 5 lipca 2000 r. nie określała ani zobowiązania podatkowego skarżącej Spółki za maj 2000 r. ani kwoty zwrotu różnicy podatku lub kwoty podatku naliczonego w kwocie innej niż wynikało to ze złożonej deklaracji podatkowej. Jej przedmiotem była bowiem wyłącznie odmowa dokonania zwrotu bezpośredniego wynikającej z deklaracji podatkowej kwoty podatku w trybie art. 21 ust. 2 ustawy o VAT ze wskazaniem, że kwota ta podlega zwrotowi pośredniemu w najbliższym okresie rozliczeniowym. Tym niemniej jednak decyzja ta istniała w obrocie prawnym; co istotne, z punktu widzenia ewentualnych przyszłych rozstrzygnięć w przedmiocie, o którym stanowi przepis art. 10 ust. 2 ustawy o VAT w oparciu o ustalenia faktyczne poczynione po jej wydaniu - wskazywała na wspomniany przepis jako podstawę materialnoprawną. Tym samym, z procesowego punktu widzenia stanowiła przeszkodę do wydania takich rozstrzygnięć. Dlatego też, jakakolwiek decyzja określająca w sposób odmienny niż wynikało to z deklaracji VAT-7 za maj 2000 r. wysokość zobowiązania podatkowego, kwotę zwrotu podatku lub kwotę zwrotu podatku naliczonego za ten okres mogła zostać wydana dopiero po wyeliminowaniu tej decyzji w trybie określonym w przepisach dotyczących stwierdzenia nieważności decyzji. Z tych przyczyn wynika zatem, że nie wchodziły w grę w rozpoznawanej sprawie regulacje prawne dotyczące wznowienia postępowania. Skargą kasacyjną z dnia 5 lipca 2004 r. Przedsiębiorstwo "P." Sp. z o.o. w C. zaskarżyła powyższy wyrok w części w zakresie podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz wskazań co do dalszego postępowania, zarzucając mu naruszenie art. 10 ust. 2 i art. 21 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym w zw. z art. 245 par. 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej i wniosła o uchylenie w części zaskarżonego wyroku: w zakresie podstawy prawnej rozstrzygnięcia, przez wykreślenie z uzasadnienia wyroku zdania: "Z tych przyczyn wynika zatem, że nie wchodziły w grę w rozpoznawanej sprawie regulacje prawne dotyczące wznowienia postępowania", w zakresie wskazań co do dalszego postępowania, przez ich pominięcie oraz o przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach do ponownego rozpoznania i zasądzenie od organu administracji na rzecz strony skarżącej kosztów procesu według norm przepisanych. W uzasadnieniu podniesiono, że z przepisów, na których oparł się Urząd Skarbowy w C. w decyzji z dnia 5 lipca 2000 r. nie wynika, żeby decyzja o treści jak decyzja z 5 lipca 2000 r. nie mogła być wydana. Zdaniem spółki dokonywanie łącznej wykładni przepisów art. 10 ust. 2 i art. 21 ustawy o VAT, jak to uczynił Sąd tylko zaciemnia ich treść, gdyż przepisy te mają różną treść i ustalenie treści jednego z nich nie przesądza o treści drugiego. Przepisy podatkowe określające prawa i obowiązki stron nie zawsze wprost upoważniają organy podatkowe do rozstrzygania o tych prawach i obowiązkach w formie decyzji administracyjnej. Wiele przepisów nie przewiduje w swojej treści działania organów, co nie oznacza, że wykonywanie przez podatników praw i obowiązków, o których mówią te przepisy, jest pozbawione kontroli organów podatkowych. Organy te wydając decyzje w sprawach podatkowych opierają się na przepisach zawierających upoważnienia do wydawania decyzji; wszakże uwzględniają w tych decyzjach wszystkie przepisy określające prawa i obowiązki podatników, a nie tylko zawierające te upoważnienia. W ocenie autora skargi kasacyjnej, Sąd pomijając tę zasadę stosowania prawa, a trzymając się wyłącznie treści przepisów upoważniających do wydawania decyzji przez urząd skarbowy, przepisy te naruszył. Strona podniosła, że jeżeli przepis art. 21 ust. 2 ustawy o VAT może być podstawą prawną dla decyzji urzędu skarbowego i został powołany w decyzji Urzędu Skarbowego w C. z dnia 5 lipca 2000 r. i przepis ten odsyła do ust. 1 tego artykułu, a treść tego ostatniego dotyczy wyłącznie ustalenia warunków obniżenia kwoty podatku należnego za następne okresy o kwotę podatku naliczonego, a więc zwrotu pośredniego, to decyzja oparta na art. 21 ust. 2 z konieczności może, a w części przypadków musi dotyczyć obniżenia podatku należnego za następne okresy rozliczeniowe, czyli przedmiotem jej może, a niekiedy musi, być zwrot pośredni. Twierdzenie przeciwne Sądu w zaskarżonym wyroku stanowi naruszenie tego przepisu. Strona wnosząca skargę kasacyjną wskazała także, że nietrafnie powołał się Sąd na wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgodnie z którymi samo określenie nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następne okresy rozliczeniowe pozbawione jest podstaw prawnych. Wskazała, że wyrok z dnia 8 maja 1996 r., SA/Kr 2835/95 jest zbyt lakoniczny, nie przytacza treści ani decyzji ani deklaracji stron, dotyczy kwestii innej niż "samego określenia nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następne okresy rozliczeniowe", bo zmniejszenia nadwyżki. Drugi z powołanych wyroków - z dnia 4 grudnia 1996 r., I SA/Lu 158/96, wyraża stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego na tle przepisu art. 10 ust. 2a ustawy o VAT, nie obowiązującego od dnia 1 kwietnia 1997 r. Przepis ten nie obowiązywał wiec w maju 2000 r., którego to okresu dotyczy decyzja z 5 lipca 2000 r. Strona podniosła, iż aktualne orzecznictwo w przedmiocie, którego dotyczy zaskarżony wyrok, nie potwierdza stanowiska Sądu. Wskazała, iż w wyroku z dnia 22 lutego 2000 r., I SA/Po 767/96 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "decyzja w sprawie określenia podatku od towarów i usług winna określać wysokość zobowiązania podatkowego w tym podatku i w miarę potrzeby (...) wysokość nadwyżki do odliczenia za następne okresy". Z kolei w wyroku z dnia 18 marca 2003 r., III SA 2152/01 Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszenia przepisów art. 21 ustawy o VAT w decyzji urzędu skarbowego, stwierdzającej, że nadwyżka podatku naliczonego nad należnym podlega rozliczeniu w następnych miesiącach. Strona wskazała, że skoro istotne stwierdzenie Sądu w zaskarżonym wyroku, że nie istniała podstawa prawna do wydania przesz Urząd Skarbowy w C. decyzji z 5 lipca 2000 r. jest w świetle powyższych argumentów bezpodstawne, to zasadne są wnioski skargi o uchylenie wyroku w zakresie podstawy prawnej rozstrzygnięcia i wskazań co do dalszego postępowania. Skargą kasacyjną z dnia 14 lipca 2004 r. Dyrektor Izby Skarbowej w K. - Ośrodek Zamiejscowy w B. zaskarżył powyższy wyrok w całości, zarzucając mu naruszenie prawa materialnego: 1. art. 207, art. 210 par. 1 pkt 5 i pkt 6, art. 240 par. 1 pkt 5, art. 245 par. 1 pkt 4 oraz art. 247 par. 1 Ordynacji podatkowej, 2. art. 10 ust. 2, art. 21 ust. 2 oraz art. 27 ust. 6 zd. 2 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, 3. art. 134 par. 1, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "a i c", art. 152, art. 153 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił także naruszenie przepisów postępowania - art. 106 par. 4 i art. 133 par. 1 zd. 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wniósł o: 1. uchylenie, na podstawie art. 188 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jeśli zarzut naruszenia przepisów postępowania nie będzie zasadny, zaskarżonego orzeczenia i oddalenie w przedmiotowej sprawie skargi ewentualnie z ostrożności procesowej, 2. uchylenie, na podstawie art. 185 par. 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach celem ponownego rozpatrzenia sprawy, 3. zasądzenie od skarżącego, na podstawie art. 203 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu autor skargi kasacyjnej wskazał, że jak wynika z podstaw prawnych decyzji w powiązaniu z kwotą wykazaną do zwrotu i kwotą z przeniesienia z poprzedniego miesiąca z deklaracji VAT-7 za maj 2000 r., decyzja w ramach rozstrzygnięcia poprzez odmowę zwrotu określiła kwotę zwrotu podatku naliczonego w wysokości ",0", czyli w innej wysokości niż to wynikało z deklaracji podatkowej /ar. 10 ust. 2/. Warunkiem uzyskania zwrotu podatku było to, że podatnik miał mieć sprzedaż towarów opodatkowaną w całości lub w części stawką niższą niż 22 %. Ten przypadek nie zachodził w niniejszej sprawie i dlatego Urząd powołał a contrario przepis art. 21 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Wskazano także, że rozstrzygnięcie decyzji nie zawierało orzeczenia, co do kwoty podatku naliczonego do przeniesienia na następny miesiąc. Urząd jedynie w uzasadnieniu poinformował stronę o konieczności ujęcia wykazanej kwoty do zwrotu jako kwoty do przeniesienia w następnym miesiącu pod poz. 39. W uzasadnieniu wyroku na str. 7 Sąd nawet stwierdził, że "w deklaracji podatkowej za miesiąc maj 2000 r. wykazano sprzedaż opodatkowaną jedynie stawką 22 % instruując podatnika - w treści uzasadnienia decyzji - że wykazaną w deklaracji kwotę do zwrotu....". Tym samym Sąd niewłaściwie zastosował art. 10 ust. 2 i art. 21 ust. 2 ustawy o VAT oraz art. 207, art. 210 par. 1 pkt 5 i pkt 6 Ordynacji podatkowej w zakresie uznania, że decyzja z dnia 5.07.2000 r. zawiera rozstrzygnięcie, co do kwoty podatku naliczonego do przeniesienia. W związku z tym, w ocenie autora skargi kasacyjnej, został naruszony art. 133 par. 1 zd. 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nakazujący orzekanie na podstawie akt sprawy, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik niniejszej sprawy, gdyż rozstrzygnięcie decyzji było wyodrębnione formalnie w stosunku do uzasadnienia i nie zawierało orzeczenia o kwocie do przeniesienia. Nie można pewnych stwierdzeń zawartych w uzasadnieniu uznawać za rozstrzygnięcie. Autor skargi kasacyjnej podniósł, że gdyby nawet przyjąć pogląd Sądu, że decyzja z dnia 5.07.2000 r. zawierała rozstrzygnięcie co do kwoty do przeniesienia, to podstawą prawną takiego orzeczenia jest art. 27 ust. 6 zd. 2 ustawy o VAT. Przepis art. 21 ust. 1 ustawy o VAT stanowi o prawie podatnika do obniżenia podatku należnego za następne okresy o kwotę podatku naliczonego z danego okresu, czyli tzw. zwrot pośredni. Zdanie 2 art. 27 ust. 6 ustawy o VAT odsyła do zdania 1 tego przepisu, który wyraźnie wskazuje, poza możliwością ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego, na możliwość określenia prawidłowej kwoty w tym przypadku do przeniesienia. Sąd dokonał naruszenia, poprzez niewłaściwe zastosowanie, przepisów art. 153 i art. 106 par. 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, gdyż nie uwzględnił z urzędu wyroku NSA z dnia 21 listopada 2003 r., I SA/Ka 2551/02. Ponadto niewłaściwie zastosował art. 240 par. 1 pkt 5 i art. 245 par. 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej oceniając, że przepisy te nie mają zastosowania w przedmiotowej sprawie oraz dokonał błędnej wykładni art. 247 par. 1 Ordynacji podatkowej poprzez nakazanie stosowania trybu stwierdzenia nieważności w sytuacji, gdy nie zachodzą przesłanki tam wymienione. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 176 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270/ skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom określonym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać: oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem, czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany. Z kolei art. 183 tej ustawy stanowi, iż Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 par. 2 ustawy, a w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły, to Sąd związany był granicami skargi kasacyjnej. Zgodnie z art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270/ skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1. naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2. naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Autor skargi powinien wskazać na konkretne, naruszone przez Sąd zaskarżanym orzeczeniem przepisy prawa materialnego lub procesowego. W odniesieniu do prawa materialnego winien wykazać, na czym polegała dokonana przez Sąd I instancji ich błędna wykładnia lub niewłaściwe zastosowanie oraz jaka powinna być wykładnia prawidłowa i właściwe zastosowanie. Podobnie przy naruszeniu prawa procesowego należy wskazać przepisy tego prawa naruszone przez Sąd, na czym polegało uchybienie tym przepisom i dlaczego uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W sytuacji, gdy w skardze kasacyjnej zarzuca się zarówno naruszenie prawa materialnego, jak i naruszenie przepisów postępowania, w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega ostatnio wymieniony zarzut. Dopiero bowiem po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez Sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy, albo, że nie został skutecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumpcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez Sąd przepis prawa materialnego. Stosownie do art. 153 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Wyrokiem z dnia 21 listopada 2003 r., I SA/Ka 2551/02 Naczelny Sąd Administracyjny - Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach oddalił skargę Przedsiębiorstwa "P." Spółka z o.o. w C. na decyzję Izby Skarbowej w K. z dnia 19 września 2002 r. w przedmiocie uchylenia decyzji o określeniu wysokości podatku od towarów i usług oraz ustaleniu dodatkowego zobowiązania w tym podatku. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd stwierdził, że organ odwoławczy wyjaśnił, na czym polegała tożsamość sprawy rozpoznawanej z tą, zakończoną ostateczną decyzją z 5 lipca 2005 r. W obu sprawach wszczęto z urzędu postępowanie podatkowe w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w VAT za miesiąc maj 2000 r., w obu sprawach na podstawie art. 10 ust. 2 ustawy o VAT wydano decyzje określające inną kwotę zobowiązania podatkowego, niż ta wynikająca z deklaracji. Ocena prawna zawarta w tym wyroku jest jednoznaczna i wiązała Naczelny Sąd Administracyjny - Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach przy rozpoznawaniu niniejszej sprawy. Z protokołu rozprawy w dniu 8 kwietnia 2004 r. wynika, że Sąd ten próbował ustalić losy decyzji będącej przedmiotem cytowanego wyroku. Jednakże Sąd nie uzyskał od stron informacji na ten temat a z uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie wynika by był on znany Sądowi. Stanowisko Sądu I instancji zawarte w zaskarżonym wyroku jest diametralnie odmienne od cytowanego wyżej poglądu. W szczególności Sąd ten nie uważa, iż mamy do czynienia z tożsamością sprawy, co umożliwia zajęcie stanowiska, że "nie wchodzą w grę w rozpoznawanej sprawie regulacje prawne dotyczące wznowienia postępowania". Nie wdając się w ocenę zasadności wznowienia postępowania, trzeba jednak uznać ten pogląd za zbyt daleko idący w świetle cytowanego wyżej wyroku. W konsekwencji Sąd ten pomija milczeniem zasadniczą część zaskarżonej decyzji w postaci nowej decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego i Dyrektora Izby Skarbowej, w której określono podatek, zaległość, odsetki oraz ustalono dodatkowe zobowiązanie podatkowe. W świetle powyższych rozważań należy uznać za zasadne zarzuty obu skarg kasacyjnych odnoszące się do oceny decyzji Urzędu Skarbowego z dnia 5 lipca 2000 r. Rzeczą Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego będzie przy ponownym rozpoznaniu sprawy uwzględnić pogląd prawny zawarty w cytowanym wyroku NSA - Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach z dnia 21 listopada 2003 r. Wobec stwierdzenia, że skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 par. 1 oraz art. 207 par. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI