FSK 2100/04

Naczelny Sąd Administracyjny2005-08-11
NSApodatkoweWysokansa
podatek od nieruchomościgminasamorząd terytorialnyskarga kasacyjnaprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiinteres prawnyorgan podatkowy

NSA oddalił skargę kasacyjną gminy, uznając, że jednostce samorządu terytorialnego nie przysługuje prawo do wniesienia skargi na decyzję organu wyższej instancji, jeśli nie wykaże ona własnego interesu prawnego.

Gmina Ś. wniosła skargę kasacyjną na postanowienie WSA, które odrzuciło jej skargę na decyzję SKO uchylającą decyzję Burmistrza w sprawie podatku od nieruchomości. Gmina argumentowała, że posiada interes prawny. NSA oddalił skargę, stwierdzając, że jednostce samorządu terytorialnego nie przysługuje prawo do skargi w indywidualnej sprawie, w której nie orzekała jako organ I instancji, chyba że wykaże własny interes prawny poparty uchwałą rady gminy.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Gminy Ś. wniesioną od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, które odrzuciło skargę Gminy na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Decyzja SKO uchyliła wcześniejszą decyzję Burmistrza Ś. w sprawie ustalenia zobowiązania w podatku od nieruchomości. Gmina Ś., reprezentowana przez Burmistrza, argumentowała w skardze kasacyjnej, że zaskarżone postanowienie narusza art. 50 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ponieważ sąd nie rozważył jej interesu prawnego. Podkreślono, że Gmina miała interes faktyczny w kwestionowaniu decyzji SKO, gdyż skutkowało to obniżeniem wpływów budżetowych. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, wyjaśniając, że jednostce samorządu terytorialnego nie przysługuje prawo do skargi w indywidualnej sprawie, w której nie orzekała jako organ I instancji. Aby móc wnieść skargę dotyczącą interesu prawnego gminy, niezbędna jest uchwała rady gminy upoważniająca Burmistrza do jej złożenia. Wobec niewykazania przez stronę skarżącą uprawnień z art. 50 PPSA, skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, jednostce samorządu terytorialnego nie przysługuje prawo do skargi w indywidualnej sprawie, w której nie orzekała jako organ I instancji, chyba że wykaże własny interes prawny poparty uchwałą rady gminy.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że Gmina Ś. nie wykazała interesu prawnego w rozumieniu przepisów materialnego prawa administracyjnego, który uprawniałby ją do wniesienia skargi. Wskazano, że Burmistrz, jako organ wykonawczy gminy, działał w ramach swoich kompetencji, ale prawo do skargi w imieniu gminy wymaga uchwały rady gminy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (12)

Główne

PPSA art. 50 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Skargę kasacyjną może wnieść każdy, kto ma w tym interes prawny. Sąd uznał, że Gmina nie wykazała takiego interesu w sposób wymagany przepisami.

PPSA art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzekania przez NSA w przypadku braku uzasadnionych podstaw kasacyjnych.

Pomocnicze

u.p.o.l. art. 7 § 1

Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych

Wskazany jako podstawa do określenia, że podatek od nieruchomości wymierzony został innemu podmiotowi niż Gmina.

u.s.g. art. 39 § 1

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

Stanowi podstawę do działania Burmistrza jako organu wykonawczego gminy.

u.s.g. art. 6

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

Określa zakres działania gminy.

u.s.g. art. 11a

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

Definiuje organy gminy.

u.s.g. art. 15

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

Określa rolę rady gminy jako organu stanowiącego i kontrolującego.

u.s.g. art. 18

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

Określa właściwość rady gminy.

u.s.g. art. 26 § 1

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

Określa rolę Burmistrza jako organu wykonawczego.

u.s.g. art. 30 § 1

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

Określa zadania Burmistrza w zakresie wykonywania uchwał rady i zadań gminy.

u.s.g. art. 31

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

Określa rolę Burmistrza w kierowaniu bieżącymi sprawami gminy i reprezentowaniu jej na zewnątrz.

o.p. art. 13 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Definiuje Burmistrza jako organ podatkowy w rozumieniu tej ustawy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Jednostce samorządu terytorialnego nie przysługuje prawo do skargi w indywidualnej sprawie, w której nie orzekała jako organ I instancji, chyba że wykaże własny interes prawny poparty uchwałą rady gminy.

Odrzucone argumenty

Gmina Ś. posiadała interes prawny do wniesienia skargi na decyzję SKO, ponieważ uchylenie decyzji Burmistrza skutkowało obniżeniem wpływów budżetowych. Przepis art. 50 PPSA nie wyklucza możliwości wniesienia skargi przez organ administracyjny wydający decyzję w sprawie indywidualnej.

Godne uwagi sformułowania

Dla złożenia ewentualnej skargi, na hipotetyczną decyzję skierowaną do Gminy albo do innej osoby lecz dotyczącą jej interesu prawnego niezbędna jest uchwała rady gminy, która dopiero upoważniałaby Burmistrza do złożenia skargi. W wypadku organu nie można było w ogóle mówić o interesie prawnym i prawie do złożenia skargi na decyzję organu wyższego stopnia.

Skład orzekający

Edyta Anyżewska

członek

Krystyna Nowak

przewodniczący sprawozdawca

Sylwester Marciniak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie zakresu podmiotowego prawa do wnoszenia skarg przez jednostki samorządu terytorialnego do sądów administracyjnych, zwłaszcza w sprawach podatkowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy gmina nie była organem pierwszej instancji, a jej interes prawny nie został wykazany w sposób formalny (uchwałą rady).

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego dotyczącego prawa do skarżenia przez jednostki samorządu terytorialnego, co ma znaczenie praktyczne dla funkcjonowania samorządów.

Gmina nie może skarżyć decyzji bez uchwały rady gminy – NSA wyjaśnia granice prawa do sądu.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
FSK 2100/04 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2005-08-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-09-20
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Edyta Anyżewska
Krystyna Nowak /przewodniczący sprawozdawca/
Sylwester Marciniak
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne
Podatek od nieruchomości
Samorząd terytorialny
Podatkowe postępowanie
Sygn. powiązane
I SA/Po 467/04 - Postanowienie WSA w Poznaniu z 2004-05-26
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz. 1270
art. 50 par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2001 nr 142 poz. 1591
art. 26 ust. 1, art. 31, art. 39 ust. 1
Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 12 października 2001 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o samorządzie gminnym.
Dz.U. 1997 nr 137 poz. 926
art. 13 par. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Tezy
Dla złożenia ewentualnej skargi, na hipotetyczną decyzję skierowaną do Gminy albo do innej osoby lecz dotyczącą jej interesu prawnego niezbędna jest uchwała rady gminy, która dopiero upoważniałaby Burmistrza do złożenia skargi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 11 sierpnia 2005 r. na rozprawie w Wydziale Izby Finansowej skargi kasacyjnej Gminy Ś. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 26 maja 2004 r., I SA/Po 467/04 w sprawie ze skargi Gmina Ś. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia 19 marca 2004 r. (...) w przedmiocie uchylenia decyzji Burmistrza Ś. z dnia 22 grudnia 2003 r. w sprawie ustalenia zobowiązania w podatku od nieruchomości - oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Postanowienie z 26 maja 2004 r., I SA/Po 467/04 Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę Gminy Ś. reprezentowanej przez Burmistrza na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z 19 marca 2004 r. (...) uchylającą decyzję Burmistrza Ś. z 22 grudnia 2003 r. w sprawie ustalenia zobowiązania w podatku od nieruchomości.
W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż jednostce samorządu terytorialnego nie przysługuje prawo skargi do sądu administracyjnego, w indywidualnej sprawie, w której orzekała ona jako organ I instancji.
W skardze kasacyjnej Gmina Ś. reprezentowana przez Burmistrza wniosła o uchylenie opisanego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia od strony przeciwnej na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.
W ocenie autora skargi kasacyjnej zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem art. 50 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./.
Zgodnie ze wskazanym przepisem skargę kasacyjną może wnieść każdy, kto ma w tym interes prawny. Sąd tego aspektu sprawy nie rozważał w ogóle.
Skargi nie wniósł organ wydający decyzję w indywidualnej sprawie podatkowej, lecz Gmina Ś. mająca niewątpliwie interes prawny we wniesieniu skargi na decyzję SKO w L., albowiem na mocy wskazanej decyzji uchylona została decyzja wymiarowa w sprawie podatku od nieruchomości, a postępowanie umorzono.
Ani art. 50 ani żaden inny przepis nie wyklucza możliwości wniesienia skargi przez organ administracyjny wydający decyzję w sprawie indywidualnej.
Skarżąca powołała się na orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z 29 czerwca 2000 r., SA/Sz 2007/99 i Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 14 kwietnia 2000 r., III SA 1876/99.
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził i zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna Gminy Ś. nie zasługiwała na uwzględnienie.
Art. 50 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ stanowi, że uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny...
Interes prawny to uprawnienie lub obowiązek określany w przepisach materialnego prawa administracyjnego podlegający konkretyzacji, w stosunku do określonego podmiotu, przy zastosowaniu procedury administracyjnej; w rozpoznawanej sprawie przepisów o postępowaniu podatkowym.
Na istnienie tak pojmowanego interesu prawnego skarżącej Gminy autorka skargi kasacyjnej nie wskazała. Z treści /odrzuconej/ skargi wynikało natomiast, że wymiar podatku od nieruchomości, uchylony przez SKO, został dokonany innemu niż Gmina Ś. podmiotowi /vide art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych/ i na skutek splotu okoliczności prawo ponownego określenia wysokości zobowiązania w tym podatku, konkretnemu podatnikowi, uległo przedawnieniu. Gmina miała zatem wyraźnie interes faktyczny jeśli chodziło o kwestionowanie decyzji SKO z 19 marca 2004 r. Jej konsekwencją było bowiem obniżenie wpływów budżetowych o należny, a nie zapłacony przez podatnika podatek od nieruchomości.
Niezależnie od powyższego należało mieć na uwadze, iż uchyloną przez SKO decyzję wydał Burmistrz Gminy Ś., wyłącznie uprawniony do tego rodzaju działań na podstawie art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym /t.j. Dz.U. 2001 nr 142 poz. 1591 ze zm./, będący organem podatkowym w rozumieniu art. 13 par. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./. W wypadku organu nie można było w ogóle mówić o interesie prawnym i prawie do złożenia skargi na decyzję organu wyższego stopnia. Jeśli zaś chodziło o pozycję Burmistrza jako reprezentanta Rady Gminy to, należało mieć na uwadze, że:
- do zakresu działania gminy należą wszystkie sprawy publiczne o charakterze lokalnym i rozstrzyganie w takich sprawach należy do gminy /art. 6 ustawy/,
- organem gminy są rada gminy i wójt /burmistrz, prezydent miasta/ /art. 11a/,
- organem stanowiącym i kontrolującym w gminie jest jej rada /art. 15/; to do jej właściwości należą wszystkie sprawy pozostające w zakresie działania gminy /art. 18/,
- burmistrz jest jej organem wykonawczym /art. 26 ust. 1/, wykonuje uchwały rady gminy i zadania gminy określone przepisami prawa /art. 30 ust. 1/; kieruje bieżącymi sprawami gminy oraz reprezentuje je na zewnątrz /art. 31/.
Dla złożenia ewentualnej skargi, na hipotetyczną decyzję skierowaną do Gminy albo do innej osoby lecz dotyczącą jej interesu prawnego - w rozumieniu wyżej wskazanym - niezbędna jest uchwała rady gminy, która dopiero upoważniałaby Burmistrza do złożenia skargi.
Reasumując, wobec niewykazania przez stronę skarżącą uprawnień z art. 50 par. 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie można było zarzucić skarżącemu postanowieniu, iż wydane zostało z naruszeniem tego przepisu.
Wobec braku uzasadnionych podstaw kasacyjnych, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI