FSK 1990/04

FSK 1990/04 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2005-08-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-09-02
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Edyta Anyżewska /sprawozdawca/
Grzegorz Krzymień /przewodniczący/
Sylwester Marciniak
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne
Podatek dochodowy od osób fizycznych
Sygn. powiązane
II FSK 3686/13 - Postanowienie NSA z 2014-03-26
SA/Bd 3011/03 - Wyrok WSA w Bydgoszczy z 2004-05-18
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Zasądzono zwrot kosztów postępowania
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 106 par. 3, art. 106 par. 5, art. 133 par. 1, art. 134 par. 1, art. 183 par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 1964 nr 43 poz 296
art. 233 par. 1
Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Krzymień, Sędziowie NSA Edyta Anyżewska (spr.), Sylwester Marciniak, Protokolant Barbara Mróz, po rozpoznaniu w dniu 23 sierpnia 2005 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Krystyny K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 18 maja 2004 r. sygn. akt SA/Bd 3011/03 w sprawie ze skargi Krystyny K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia 22 września 2003 r. (...) w przedmiocie wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych z nieujawnionych źródeł przychodu za 1998 r. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od Krystyny K. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w B. kwotę 3.600 (trzy tysiące sześćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 18 maja 2004 r. SA/Bd 3011/03 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę Krystyny K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia 22 września 2003 r. (...) wydaną w przedmiocie zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych z nieujawnionych źródeł przychodu za 1998 r.
Sąd uznał za zgodną z prawem decyzję organu odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. z dnia 6 czerwca 2003 r., którą po ustaleniu, że podatniczka /prowadząca od 1997 r. Firmę "B."/ wraz z mężem Kazimierzem K. uzyskała w roku podatkowym przychody w wysokości 195.314,25 zł nie znajdujące pokrycia w ujawnionych źródłach, ustalono zobowiązanie w podatku dochodowym na podstawie art. 30 ust. 1 pkt 7 w zw. z art. 20 ust. 1 i 3 oraz art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 6 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. 1993 nr 90 poz. 416 ze zm./ w wysokości 73.242,80 zł /równocześnie wymierzono podatek w tej samej wysokości małżonkowi skarżącej/.
Dyrektor Izby Skarbowej po przeanalizowaniu dowodów zgromadzonych przez organ kontroli, odnoszących się do wysokości przychodów uzyskiwanych przez małżonków K. w okresie trwania wspólności majątkowej małżeńskiej /od 1976 r./, jak również dotyczących wcześniejszej pracy zawodowej Kazimierza K. /od 1972 r./ oraz porównując je z danymi dotyczącymi niezbędnych wydatków /przyjęte według informacji statystycznych o przeciętnych kosztach utrzymania, w związku z niedostarczeniem danych na ten temat przez podatników/ i wydatkami na zakup nieruchomości, samochodów, wydatkami mieszkalnymi wywiódł, że podatnicy nie byli w stanie zgromadzić przed analizowanym rokiem podatkowym oszczędności pochodzących z ujawnionych i opodatkowanych źródeł, które mogłyby posłużyć do sfinansowania różnicy między wydatkami dokonanymi w danym roku podatkowym, a ujawnionymi źródłami ich pokrycia /wydatki w wysokości 11.710.390,52 zł, przychody 11.515.076,27 zł/.
Sąd uznał, że dokonana przez organy orzekające w sprawie ocena materiału dowodowego nie nosi cech dowolności i jest wyczerpująca. W związku z tym oddalił skargę w której polemizowano z ustaleniami faktycznymi i kwestionowano ustalenie zobowiązania na podstawie ww. przepisów.
W skardze kasacyjnej zaskarżono w całości wyrok WSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 233 par. 1 Kpc w zw. z art. 106 par. 3 i par. 5 p.p.s.a. poprzez odstąpienie od wszechstronnego rozważenia zebranego materiału.
W związku z powyższym wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi zarzucono, że Sąd nie ustosunkował się do twierdzenia skarżącej, że przed 1 stycznia 1997 r. dysponowała wraz z mężem majątkiem pozwalającym na sfinansowanie nadwyżki wydatków nad przychodami w badanym roku podatkowym.
Według skarżącej dowodzi tego fakt wydatkowania w styczniu 1997 r. na zakup żywca kwoty o 304.229,98 zł wyższej niż wysokość uzyskanych na ten cel kredytów bankowych.
Sąd nie ustosunkował się również do zarzutu bezzasadnego posługiwania się wielkościami statystycznymi, a według skarżącej niedopuszczalne jest przy ustalaniu dochodu, nie znajdującego pokrycia w ujawnionych źródłach, opieranie się na domniemaniach.
Przede wszystkim jednak skarżąca zakwestionowała prawidłowość przeprowadzonego postępowania dowodowego. Sąd bezpodstawnie zakwestionował moc dowodową zeznań świadków wypowiadających się w kwestii możliwości zgromadzenia znacznego majątku przez małżonków K., nie uwzględniając okoliczności, że skarżący nie są w stanie wykazać /z uwagi na upływ czasu i nieliczenia się z potrzebą wykazywania w przyszłości źródeł pochodzenia majątku/ przy pomocy dokumentów rzeczywistej wysokości przychodów uzyskiwanych we wcześniejszym okresie, poprzedzającym kontrolę skarbową.
Sąd niezasadnie zakwestionował możliwość uzyskania znacznych środków z obrotu obligacjami i akcjami, mimo potwierdzenia przez świadków twierdzeń skarżącej, fakt ten dowodzi, że błędne są ustalenia faktyczne.
Sąd nie pokusił się o sprawdzenie czy małżonek skarżącej nabył akcje podmiotów wymienionych w zeznaniach, lecz oparł się na stanowisku organów podatkowych. Organy te dowolnie oceniły zebrany materiał dowodowy, a Sąd bezpodstawnie rozstrzygnął istniejące wątpliwości na niekorzyść podatniczki.
Organ I instancji analizował możliwości zarobkowe Kazimierza K. poczynając od 1972 r., w sytuacji, gdy z wyjaśnień podatnika wynikało, że pracował on od 1968 r.
Sąd nie odniósł się do zarzutu zgłoszonego w tym zakresie, jak również w zakresie wielkości przychodów uzyskanych przez Kazimierza K. w związku z pracą w charakterze klasyfikatora żywca i Krystynę K. w charakterze kelnerki /w latach 1973-1989/. Sąd posługiwał się przy tym nieostrymi pojęciami doświadczenia życiowego, wiedzy powszechnej.
Sąd rozważył tylko przyjętą przez organy metodologię ustalenia przychodów i wydatków, nie zauważył natomiast tego, że organy podatkowe pominęły niektóre istotne dla sprawy okoliczności.
Dyrektor Izby Skarbowej w B. w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie oraz zasądzenie od skarżącej na rzecz organu kosztów postępowania kasacyjnego.
Według organu wskazana w skardze podstawa kasacyjna uzasadniona została naruszeniem przepisów, które nie miały w sprawie zastosowania /bowiem strony nie wnioskowały o przeprowadzenie dowodów z dokumentów, a Sąd nie przeprowadził ich również z urzędu/. Powinno to skutkować odrzuceniem skargi, bowiem NSA jest związany granicami skargi. Zarzuty dotyczące uzasadnienia wyroku nie są uzasadnione, bowiem Sąd rozważył zarzuty zawarte w skardze oraz wyjaśnił podstawę prawną rozstrzygnięcia.
W piśmie procesowym z dnia 12 sierpnia 2005 r. skarżąca podkreśliła, że zasadnie wskazała na naruszenie art. 106 par. 3 p.p.s.a., bowiem Sąd pominął wniosek strony o przeprowadzenie dowodu z protokołu kontroli skarbowej.
Na rozprawie w Naczelnym Sądzie Administracyjnym pełnomocnicy skarżącej wnosili jak w skardze kasacyjnej, a pełnomocnik Dyrektora Izby Skarbowej w B. podtrzymała stanowisko zajęte w odpowiedzi na skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 183 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ - zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny, poza nie występującymi w nin. sprawie, przypadkami nieważności postępowania, rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, co oznacza, że jest związany wskazanymi w niej podstawami i wnioskami.
Skarżąca jako podstawę zaskarżenia wyroku wskazała naruszenie przepisów postępowania, które według niej miało wpływ na wynik sprawy, a mianowicie na naruszenie art. 233 par. 1 Kpc w związku z art. 106 par. 3 i par. 5 p.p.s.a.
Przytoczona podstawa kasacyjna nie była usprawiedliwiona. Sąd administracyjny pierwszej instancji rozpoznaje skargę na ostateczną decyzję administracyjną nie będąc związany granicami skargi jest jednakże związany granicami danej sprawy /art. 134 par. 1 p.p.s.a./.
Sąd administracyjny orzeka w oparciu o akta sprawy /art. 133 par. 1 p.p.s.a/, po przeprowadzeniu rozprawy, w której strony postępowania mają prawo brać udział poprzez składanie stosownych żądań, wniosków i wyjaśnień /por. art. 106 par. 2 p.p.s.a./.
Zasadniczo jednak sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy /na które składają się również akta kontroli skarbowej - por. art. 133 par. 1 p.p.s.a/. Na podstawie art. 106 par. 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek strony przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.
Tylko w takim przypadku p.p.s.a. przewiduje odpowiednie stosowanie przepisów Kpc /por. art. 106 par. 5 p.p.s.a./.
W takim właśnie przypadku mógłby znaleźć zastosowanie wskazany jako naruszony zaskarżonym wyrokiem art. 233 par. 1 Kpc dotyczący swobodnej oceny dowodów przeprowadzonych w toku postępowania sądowego.
Przepis ten nie ma natomiast zastosowania w postępowaniu przed sądem administracyjnym, gdy Sąd - tak jak to miało miejsce w nin. sprawie - nie przeprowadza uzupełniającego postępowania dowodowego przewidzianego w art. 106 par. 3 p.p.s.a
Wobec tego, że strona nie wskazała w skardze kasacyjnej przepisu postępowania, który został w sprawie naruszony i uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a Sąd kasacyjny będąc związany granicami skargi nie jest uprawniony do poprawiania skargi i wskazywania przepisów, które strona powinna powołać /w świetle argumentacji zamieszczonej w środku zaskarżenia/, skargę kasacyjną, jako nie zawierającą usprawiedliwionych podstaw, należało oddalić na podstawie art. 184 p.p.s.a.
Wniosek Dyrektora o odrzuceniu skargi uznano za nieuzasadniony, bowiem skarga kasacyjna odpowiadała wymogom formalnym przewidzianym w p.p.s.a., a nietrafne powołanie jako podstawy jej zaskarżenia wskazanych przepisów postępowania skutkuje jej oddaleniem, a nie odrzuceniem.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.