FSK 1948/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną organu podatkowego, potwierdzając prawo podatnika do odliczenia VAT od zaliczki poniżej 50% ceny usługi budowlanej, jeśli obowiązek podatkowy powstał zgodnie z przepisami wykonawczymi.
Sprawa dotyczyła prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego od faktury dokumentującej zaliczkę w wysokości 20% ceny usługi budowlanej. Organy podatkowe zakwestionowały to odliczenie, powołując się na art. 19 ust. 3a ustawy o VAT, który uzależniał prawo do odliczenia od otrzymania co najmniej połowy ceny. WSA uchylił decyzje organów, uznając, że faktura nie podlegała pod art. 33 ust. 1 ustawy. NSA oddalił skargę kasacyjną organu, podkreślając, że przepisy wykonawcze mogły tworzyć odrębne zasady powstawania obowiązku podatkowego, a niejasność przepisów powinna być rozstrzygana na korzyść podatnika.
Przedmiotem skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Skarbowej było orzeczenie WSA, które uchyliło decyzje organów podatkowych dotyczące podatku od towarów i usług za październik 1999 r. Organy zakwestionowały prawo Spółki z o.o. "E." do odliczenia podatku naliczonego z faktury dokumentującej zaliczkę w wysokości 20% ceny usługi budowlanej, argumentując, że zgodnie z art. 19 ust. 3a ustawy o VAT, odliczenie jest możliwe tylko od zaliczki stanowiącej co najmniej połowę ceny. WSA uznał, że sporna faktura nie była objęta art. 33 ust. 1 ustawy, a organy błędnie zastosowały przepisy wykonawcze. NSA, oddalając skargę kasacyjną, podkreślił, że interpretacja przepisów dotyczących momentu powstania obowiązku podatkowego w przypadku zaliczek na usługi budowlane była niejednolita. Sąd zwrócił uwagę na rozbieżności w orzecznictwie i interpretacjach organów, wskazując, że niejasność przepisów powinna być rozstrzygana na korzyść podatnika. NSA potwierdził, że nawet jeśli faktura została wystawiona przed powstaniem obowiązku podatkowego, nie podlegała ona pod art. 33 ust. 1 ustawy, jeśli sprzedaż była objęta obowiązkiem podatkowym. Sąd powołał się na ugruntowane orzecznictwo, w tym uchwałę 7 sędziów NSA, która wyjaśniała, że art. 33 ust. 1 dotyczy sprzedaży w ogóle nieobjętej obowiązkiem podatkowym.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli obowiązek podatkowy powstał zgodnie z przepisami wykonawczymi, a nie tylko z ogólnymi przepisami ustawy, i jeśli faktura nie jest objęta art. 33 ust. 1 ustawy.
Uzasadnienie
NSA uznał, że przepisy wykonawcze mogły tworzyć odrębne zasady powstawania obowiązku podatkowego dla usług budowlanych, a niejasność przepisów powinna być rozstrzygana na korzyść podatnika. Faktura dokumentująca zaliczkę poniżej 50% ceny, jeśli obowiązek podatkowy powstał zgodnie z przepisami wykonawczymi, nie podlegała pod art. 33 ust. 1 ustawy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (10)
Główne
u.p.t.u. i p.a. art. 33 § ust. 1
Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
Nie znajduje zastosowania, gdy sprzedaż jest objęta obowiązkiem podatkowym, a faktura została wystawiona przed momentem powstania obowiązku podatkowego lub później niż w miesiącu jego powstania.
Dz.U. 1993 nr 11 poz. 50 art. 33 § ust. 1
Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
Pomocnicze
u.p.t.u. i p.a. art. 6 § ust. 8
Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
Określa moment powstania obowiązku podatkowego przy pobraniu co najmniej połowy ceny przed wydaniem towaru lub wykonaniem usługi.
u.p.t.u. i p.a. art. 19 § ust. 1
Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług.
u.p.t.u. i p.a. art. 19 § ust. 3a
Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
Obniżenie podatku należnego nie może nastąpić wcześniej niż w miesiącu otrzymania przedpłaty podlegającej opodatkowaniu na podstawie art. 6 ust. 8.
rozp. MF z 15.12.1997 art. 54 § ust. 4 pkt 3
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 15 grudnia 1997 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
Dotyczy ograniczeń w odliczaniu podatku naliczonego.
Dz.U. 1993 nr 11 poz. 50 art. 6 § ust. 8
Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
Dz.U. 1993 nr 11 poz. 50 art. 19 § ust. 1-3a
Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
Dz.U. 1993 nr 11 poz. 50 art. 27 § ust. 6
Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
Dz.U. nr 156 poz. 1024 art. 54 § ust. 4 pkt 3
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 15.12.1997 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepisy wykonawcze mogły tworzyć odrębne zasady powstawania obowiązku podatkowego dla usług budowlanych, niezależnie od ogólnych przepisów ustawy. Niejasność przepisów podatkowych powinna być rozstrzygana na korzyść podatnika. Art. 33 ust. 1 ustawy o VAT dotyczy sprzedaży w ogóle nieobjętej obowiązkiem podatkowym, a nie faktur wystawionych w nieprawidłowym terminie dla sprzedaży objętej obowiązkiem podatkowym.
Odrzucone argumenty
Zaliczkę w wysokości 20% ceny usługi budowlanej należy traktować jako sprzedaż nieobjętą obowiązkiem podatkowym w rozumieniu art. 33 ust. 1 ustawy. Prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktury zaliczkowej jest ograniczone do zaliczek stanowiących co najmniej 50% ceny usługi (art. 19 ust. 3a ustawy).
Godne uwagi sformułowania
Kiedy bowiem w tym przepisie jest mowa o sprzedaży nieobjętej obowiązkiem podatkowym, chodzi o sprzedaż, która pozostaje w ogóle - ze względów przedmiotowych lub podmiotowych - poza obowiązkiem podatkowym w tym podatku, a zatem nie może nigdy przekształcić się w zobowiązanie podatkowe. Nie chodzi zaś o fakty wystawienia faktur z wykazanym podatkiem, które dokumentują sprzedaż objętą obowiązkiem podatkowym w tym podatku, lecz zostały wystawione przed przekształceniem się tego obowiązku w zobowiązanie podatkowe, co w podatku od towarów i usług następuje z momentem powstania obowiązku podatkowego. Na podatnika nie można przerzucać błędów lub uchybień popełnionych przez samego prawodawcę polegających na niejasności przepisów. W takiej sytuacji słuszne było stanowisko Sądu opowiadające się za rozstrzygnięciem sporu na korzyść podatnika wobec stwierdzenia, że przepisy, powołane wyżej nie pozwalały podatnikom na zachowanie racjonalne dla własnych interesów gospodarczych i zgodnych z prawem.
Skład orzekający
Adam Bącal
przewodniczący
Joanna Kuczyńska
sprawozdawca
Krzysztof Stanik
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących momentu powstania obowiązku podatkowego w VAT dla usług budowlanych, zwłaszcza w kontekście zaliczek poniżej 50% ceny oraz zasady rozstrzygania wątpliwości na korzyść podatnika."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego z 1999/2000 roku, choć zasady interpretacyjne mogą być nadal aktualne. Zmiany legislacyjne mogły wpłynąć na obecne stosowanie przepisów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu interpretacyjnego w VAT, gdzie niejasne przepisy i rozbieżne orzecznictwo prowadziły do sporów. Podkreśla znaczenie zasady zaufania do organów i rozstrzygania wątpliwości na korzyść podatnika.
“VAT od zaliczki poniżej 50%? NSA wyjaśnia, kiedy można odliczyć podatek mimo wątpliwości przepisów.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyFSK 1948/04 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2005-04-29 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2004-08-26 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Adam Bącal /przewodniczący/ Joanna Kuczyńska /sprawozdawca/ Krzysztof Stanik Symbol z opisem 6110 Podatek od towarów i usług Hasła tematyczne Podatek od towarów i usług Sygn. powiązane I SA/Gd 2606/00 - Wyrok WSA w Gdańsku z 2004-04-07 Skarżony organ Izba Skarbowa Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 1993 nr 11 poz 50 art. 33 ust. 1 Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Tezy Art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ nie znajduje zastosowania, gdy realizowana przez podatnika sprzedaż jest objęta obowiązkiem podatkowym, a dokumentująca je faktura została wystawiona przed momentem powstania obowiązku podatkowego lub później niż w miesiącu powstania tego obowiązku. Kiedy bowiem w tym przepisie jest mowa o sprzedaży nieobjętej obowiązkiem podatkowym, chodzi o sprzedaż, która pozostaje w ogóle - ze względów przedmiotowych lub podmiotowych - poza obowiązkiem podatkowym w tym podatku, a zatem nie może nigdy przekształcić się w zobowiązanie podatkowe. Nie chodzi zaś o fakty wystawienia faktur z wykazanym podatkiem, które dokumentują sprzedaż objętą obowiązkiem podatkowym w tym podatku, lecz zostały wystawione przed przekształceniem się tego obowiązku w zobowiązanie podatkowe, co w podatku od towarów i usług następuje z momentem powstania obowiązku podatkowego. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Adam Bącal, Sędziowie NSA Joanna Kuczyńska (spr.), Krzysztof Stanik, Protokolant Dariusz Rosiak, po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2005 r. na rozprawie w Wydziale I Izby Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Skarbowej w G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 7 kwietnia 2004 r. sygn. akt I SA/Gd 2606/00 w sprawie ze skargi ,,E." Spółka z o.o. w G. na decyzję Izby Skarbowej w G. z dnia 31 października 2000 r. (...) w przedmiocie podatku od towarów i usług za październik 1999 rok 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w G. na rzecz Spółki z o.o. "E." kwotę 5.400 zł /pięć tysięcy czterysta złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Przedmiotem skargi kasacyjnej jest wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 7 kwietnia 2004 r. I SA/Gd 2606/00 uchylający decyzję Izby Skarbowej w G. z dnia 31 października 2000 r. (...) oraz poprzedzającą ją decyzję (...) Urzędu Skarbowego w G. z dnia 29 maja 2000 r. wydaną w przedmiocie podatku od towarów i usług za październik 1999 r. w stosunku do Spółki z o.o. "E.". (...) Urząd Skarbowy w G. decyzją z dnia 29.05.2000 r. określił Spółce "E." kwotę zwrotu różnicy podatku od towarów i usług za październik 1999 r. w innej wysokości niż wynikała ze złożonej deklaracji oraz ustalił dodatkowe zobowiązanie podatkowe wskazując w podstawie prawnej przepisy art. 6 ust. 8, art. 19 ust. 1-3a, art. 33 ust. 1 ustawy oraz przepisy par. 54 ust. 4 pkt 3 rozporządzenia. Organ I instancji zakwestionował odliczenie podatku naliczonego zawartego w fakturze (...) z dnia 18.10.1999 r. gdyż zaliczka, którą dokumentowała faktura stanowiła 20% wartości umowy z dnia 12.10.1999 r. zawartej ze Spółką "P." S.A. o wykonanie robót budowlano-montażowych. Zaliczka nie przekroczyła połowy ceny usługi. Przepisy art. 19 ust. 3a ustawy pozwalały na odliczenie podatku z faktury potwierdzającej otrzymanie przedpłaty /zaliczki, zadatku, raty/ podlegającej opodatkowaniu na podstawie art. 6 ust. 8 ustawy, tj. w kwocie stanowiącej co najmniej połowę ceny. Przepisy art. 6 ust. 8 ustawy miały zastosowanie również do zaliczek dot. robót budowlanych, otrzymanie zaliczki stanowiącej 20% ceny nie było więc objęte obowiązkiem podatkowym na podstawie art. 6 ust. 8 ustawy i sporna faktura jest tą, o której mowa w art. 33 ust. 1 ustawy, zatem Spółka naruszyła przepisy par. 54 ust. 4 pkt 3 rozporządzenia wykonawczego Rady Ministrów z dnia 15 grudnia 1997 r. Dodatkowo organy wskazały, że w dacie wpłacenia zaliczki Skarżąca nie posiadała pozwolenia na budowę, otrzymała je bowiem w dniu 23.12.1999 r. Od decyzji Urzędu Skarbowego z dnia 29.05.2000 r. Strona odwołała się do Izby Skarbowej w G., wnosząc o jej uchylenie gdyż zaliczka, którą dokumentowała faktura z dnia 18.10.1999 r. była objęta obowiązkiem podatkowym na podstawie par. 6 ust. 1 pkt 2 lit. "d" i ust. 3 rozporządzenia i sporna faktura nie jest fakturą, o której mowa w art. 33 ust. 1 ustawy. Strona odwołująca argumentowała, że niesłuszne jest odwoływanie się w przypadkach objętych regulacją par. 6 rozporządzenia - do norm art. 6 ustawy, gdyż przepisy art. 6 ustawy, dotyczące momentu powstania obowiązku podatkowego mają charakter zasady generalnej. Natomiast przepisy par. 6 rozporządzenia mają charakter "lex specialis" w stosunku do art. 6 ustawy - i wyłączają stosowanie tego artykułu w całości do wszystkich przypadków sprzedaży towarów lub usług, o których w nich mowa. Zakresem delegacji ustawowej art. 6 ust. 10 ustawy objęte są "inne niż w ust. 1-9 momenty powstania obowiązku podatkowego". Natomiast dla przepisów par. 6 ust. 3 rozporządzenia nie ma znaczenia, czy zaliczka została zapłacona przed czy po wykonaniu części robót budowlanych. W sytuacji wystąpienia obowiązku podatkowego z tytułu zaliczki stosować należy generalną normę z art. 19 ust. 1 i ust. 3 ustawy. Skoro stan faktyczny sprawy nie podlega regulacji art. 6 ustawy to nie może mieć zastosowania przepis ograniczający generalną zasadę obniżenia podatku zawarty w art. 19 ust. 3a ustawy. Izba Skarbowa nie zgodziła się z argumentami Strony wskazanymi w odwołaniu i decyzją z dnia 31.10.2000 r. utrzymała w mocy decyzję organu I instancji, bowiem z uwagi na ograniczenia wynikające z art. 19 ust. 1 i ust. 3a brak było podstawy prawnej dla uznania prawa Spółki do odliczenia podatku naliczonego wykazanego w spornej fakturze. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zaskarżonym wyrokiem z dnia 7 kwietnia 2004 r. uchylił decyzję Izby Skarbowej w G. oraz decyzję (...) Urzędu Skarbowego w G. z dnia 29.05.2000 r. Sąd uznał, że sporna faktura zaliczkowa nie była tą, o której mowa w art. 33 ust. 1 ustawy i organy podatkowe błędnie zastosowały wobec Skarżącej Spółki przepis par. 54 ust. 4 pkt 3 rozporządzenia. Sąd przywołując przepisy art. 6 ust. 8 ustawy i par. 6 rozporządzenia wydanego na podst. art. 6 ust. 10 pkt 2 ustawy wskazał na przepisy art. 19 ust. 1 ustawy, zgodnie z którymi podatnik ma prawo do obniżenie kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług, przy czym z art. 19 ust. 3a wynika, że obniżenie kwoty podatku należnego nie może nastąpić wcześniej niż w miesiącu otrzymania przez nabywcę towaru lub wykonania usługi albo otrzymanie przedpłaty /zaliczki, zadatku, raty/ podlegającej opodatkowaniu na podstawie art. 6 ust. 8 ustawy. Sąd stwierdził również, że zagadnienie będące przedmiotem niniejszej sprawy było różnie interpretowane i rozwiązywane w praktyce orzecznictwa sądowego, decyzji organów podatkowych w interpretacjach Ministerstwa Finansów. Wojewódzki Sąd wskazał w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że organy podatkowe i sądy w takim samym stanie faktycznym i prawnym jak w rozpoznawanej sprawie, wydawały sprzeczne rozstrzygnięcia. Stwierdził Sąd także, że gdyby uznać, że sporna faktura była wystawiona przed momentem powstania zobowiązania podatkowego, to nie byłaby to faktura o której mowa w art. 33 ust. 1 ustawy - i powołał się na wyrok NSA z dnia 11.09.2002 r. III SA 3165/00, oraz na uchwałę składu 7 sędziów NSA z dnia 22.04.2002 r. W skardze kasacyjnej Dyrektora Izby Skarbowej w G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 7 kwietnia 2004 r. I SA/Gd 2606/00, wniesionej na podstawie art. 173 par. 1 w związku z art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zaskarżono wyrok w całości. Wskazano na naruszeniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku prawa materialnego, poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowania a w szczególności: - art. 6 ust. 8, art. 19 ust. 1-3 i ust. 3a, art. 33 ust. 1, art. 27 ust. 6 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./, - par. 54 ust. 4 pkt 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15.12.1997 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 156 poz. 1024 ze zm./, poprzez uznanie prawa Spółki do obniżenia podatku należnego o podatek wykazany w fakturze dotyczącej zaliczki w wysokości mniejszej niż 50% ceny usługi, wbrew ograniczeniom wynikającym z przepisów art. 19 ust. 3a przywołanej ustawy. Skarżąca wnosi o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i oddalenie skargi w całości, ewentualnie uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie od Skarżącego na rzecz Strony przeciwnej kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W ocenie Strony skarżącej Wojewódzki Sąd Administracyjny zaskarżonym wyrokiem rażąco naruszył przepisy art. 6 ust. 8, art. 19 ust. 1-3a, art. 33 ust. 1, art. 27 ust. 6 ustawy oraz przepisy par. 54 ust. 4 pkt 3 rozporządzenia, gdyż uznał prawo Spółki do obniżenia podatku o podatek wykazany w fakturze dotyczącej zaliczki w wysokości mniejszej niż 50% - bez podstawy prawnej. Wydając zaskarżony wyrok Sąd całkowicie pominął i nie odniósł się do przepisu art. 19 ust. 3a ustawy, który stanowi podstawę prawną wydanych przez organy podatkowe decyzji. Wynikające z art. 19 ust. 1 ustawy prawo do odliczenia podatku naliczonego dotyczy wszelkich zakupów, za wyjątkiem tych, które nie spełniają warunków określonych art. 19 ust. 2, 3, 3a ustawy i zostały wymienione w art. 25 ustawy oraz par. 54 ust. 4 rozporządzenia. Co do zasady prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony z art. 19 ust. 1 ustawy odnosi się do nabycia towarów i usług. Ustawa jedynie w przepisie art. 19 ust. 3a odnosi się do prawa podatników do odliczenia podatku z faktur zaliczkowych. Jednakże przy formułowaniu tego prawa dla przekazujących zaliczkę według art. 19 ust. 3a ustawy, ustawodawca odwołuje się jedynie do przepisu art. 6 ust. 8 ustawy. Ustawa nie odwołuje się do przepisu art. 6 ust. 10 ustawy, który to przepis jest delegacją ustawową przepisów par. 6 rozporządzenia. Oznacza to, iż przepis art. 19 ust. 3a umożliwia wyłącznie potrącenie podatku należnego o podatek zapłacony w części zaliczki w wysokości co najmniej 50% ceny towaru lub usługi. Zakwestionowana przez organy podatkowe faktura bezspornie nie dokumentuje nabycia towarów ani też nabycia usługi budowlanej, sporna faktura dotyczy przekazania zaliczki w wysokości 20% ceny robót budowlanych. Ponad wszelką wątpliwość w ocenie Izby Skarbowej zaliczka w wysokości 20% nie podlegała opodatkowaniu na podstawie przepisów art. 6 ust. 8 ustawy. Zaskarżonym wyrokiem Wojewódzki Sąd uznał więc, że podstawą prawną do odliczenia podatku wykazanego w zakwestionowanej fakturze zaliczkowej są przepisy art. 6 ust. 10 ustawy, jest to działanie bezpodstawne, naruszające przepisy art. 19 ust. 3a ustawy pominiętego, przez Sąd w rozważaniach. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga kasacyjna nie jest uzasadniona. Zgodnie z art. 6 ust. 8 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./, jeżeli przed wydaniem towaru wykonaniem usługi pobrano co najmniej połowę ceny /przedpłata, zaliczka, zadatek, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą przyjęcia zapłaty. Przy czym zgodnie z par. 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 grudnia 1997 r. sprawie wykonania przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 156 poz. 1024 ze zm./ wydanym m.in. w oparciu o art. 6 ust. 10 pkt 2 ustawy o VAT powstanie obowiązku podatkowego w przypadku usług budowlanych lub budowlano-montażowym powstaje z chwilą otrzymania całości lub części zapłaty, nie później jednak niż 30 dnia od dnia wykonania usług. Prawidłowo wskazał w zaskarżonym wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, że zakres stosowania tych przepisów ma decydujące znaczenie dla niniejszej sprawy, bowiem zgodnie z art. 19 ust. 1 ustawy o VAT podatnik ma prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług, przy czym z art. 19 ust. 3a ustawy wynika, że obniżenie kwoty podatku należnego, nie może nastąpić wcześniej niż w miesiącu otrzymania przez nabywcę towaru lub wykonania usługi albo otrzymanie przedpłaty /zaliczki, zadatku, raty/ podlegającej opodatkowaniu na podstawie art. 6 ust. 8. Zagadnienie wskazane wyżej było różnie interpretowane i rozwiązywane w praktyce orzecznictwa sądowego, decyzjach organów podatkowych a także interpretacjach Ministerstwa Finansów. W szczególności, na co zwrócił uwagę Sąd pierwszej instancji, rozbieżności występują na tle wyroku Sądu Najwyższy z dnia 18 maja 2001 r. III RN 95/00 /OSNAPU 2002 nr 1 poz. 1/, który przyjął nawet, że art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. "d" cyt. rozporządzenia w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług został wydany z upoważnienia ustawowego sprzecznego z art. 99 ust. 1 i 217 Konstytucji RP i nie może ustalać kryteriów powstania zobowiązania w podatku VAT. Przy czym Sąd Najwyższy kierował się tu interesem wystawcy faktur /wykonawcy robót budowlano-montażowych/ nie zajmował się zaś sytuacją odbiorcy faktury. Zgoła odmienne było stanowisko prezentowane przez Ministerstwo Finansów zarówno w piśmie z dnia 17 maja 1999 r. PP1-7206-31/99/Wa gdzie wskazano, że otrzymanie części zapłaty /zaliczki/ również nie przekraczającej 50 % ceny usługi /roboty/ budowlanej lub budowlano-montażowej powoduje powstanie obowiązku podatkowego także wówczas, gdy zaliczki te otrzymano przed rozpoczęciem robót /usług/, oraz stanowisko zajęte do analogicznego uregulowania w par. 6 ust. 1 pkt 2 lit. "d" rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 21 grudnia 1995 r. w sprawie wykonania przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 154 poz. 797 ze zm./ i par. 46 ust. 1 pkt 2 lit. "d" rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 8 grudnia 1994 r. w sprawie wykonania przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 133 poz. 688 ze zm./ w pismach z dnia 26 lutego 1998 r. Nr PP1/7206-112/97/Wa i z dnia 19 lipca 1995 r. PP3-8218-1542/95. Podobne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 4 maja 1999 r. III SA 5344/98 /które znalazło również aprobatę J. Zubrzyckiego w Leksykonie VAT 2001 "Unimex" Wrocław 2001 r. str. 235/. Praktyka organów podatkowych prowadzona na przestrzeni lat i w różnych miejscowo organach rodziła rozbieżne interpretacje w określonej sytuacji faktycznej co sprawia, że postępowanie nie spełnia standardu prowadzenia w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych a to w oparciu o art. 121 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./. Na podatnika nie można przerzucać błędów lub uchybień popełnionych przez samego prawodawcę polegających na niejasności przepisów. Zasadę te narusza w sposób oczywisty zmienność poglądów prawnych i rozstrzygnięć wydawanych przez organy przy tym samym stanie faktycznym i prawnym. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 12 marca 2003 r. SA/Bd 658/03 wskazał cyt. " Nie zastosowanie przez organ podatkowy urzędowej wykładni prawa, dokonanej przez Ministerstwo Finansów, podanej do publicznej wiadomości w formie komunikatu prasowego, zawierającym uściślenie w postaci kierunków działań organów podatkowych w sprawach znajdujących się na różnych etapach, oznacza rażące naruszenie przez organ podatkowy zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie obywateli do prawa, a zawartej w dyspozycji art. 121 par. 1 Ordynacji podatkowej. Organy podatkowe zobowiązane są bowiem prowadzić sprawę w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie podatnika do organów państwa oraz świadomość i kulturę prawną podatników". W takiej sytuacji słuszne było stanowisko Sądu opowiadające się za rozstrzygnięciem sporu na korzyść podatnika wobec stwierdzenia, że przepisy, powołane wyżej nie pozwalały podatnikom na zachowanie racjonalne dla własnych interesów gospodarczych i zgodnych z prawem. Podkreślić należy również, że w stanie prawnym dotyczącym 2000 roku ustawodawca usunął wątpliwości interpretacyjne, bowiem powyższą kwestię rozstrzygnął w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999 r. /Dz.U. nr 109 poz. 1245/ wskazując w par. 6 ust. 3 regulującym zagadnienie szczególnego momentu powstania zobowiązania podatkowego, iż w przypadkach określonych w ust. 1 pkt 2, 4, 7, 9, 11 i 12 otrzymanie części zapłaty, a w przypadkach określonych w ust. 1 pkt 5 i 6 uiszczenie części zapłaty powoduje powstanie obowiązku podatkowego w tej części; dotyczy to również zadatków, zaliczek, przedpłat i rat, otrzymanych także przed wydaniem towaru lub wykonaniem usługi. Nie uprawniony był również zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia przez Sąd art. 33 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, bowiem nawet gdyby uznać, że sporna faktura była wystawiona przed momentem powstania zobowiązania podatkowego, to nie byłaby to faktura, o której mowa w art. 33 ust. 1 ustawy o VAT. Należy przyjąć, że jeżeli dana sprzedaż podlega opodatkowaniu, wynikający z niej podatek podatnik jest obowiązany - stosownie do art. 10 i 26 ustawy - rozliczyć w miesiącu /okresie/, w którym obowiązek podatkowy z jej tytułu przekształcił się w zobowiązanie podatkowe, natomiast wystawienie przed tym okresem lub po jego zakończeniu faktury dokumentującej tę sprzedaż pozostaje bez wpływu na rozliczenie podatku, który w każdej z tych sytuacji powinien zostać zaewidencjonowany i rozliczony w miesiącu powstania zobowiązania podatkowego. Orzecznictwo w tym przedmiocie jest ugruntowane, odwołać się można do rozważań zawartych w uchwale składu 7 sędziów NSA z dnia 22 kwietnia 2002 r. /ONSA 2002 Nr 4 poz. 136/. W uchwale tej NSA wskazał, że art. 33 ust. 1 ustawy o VAT nie znajduje zastosowania, gdy realizowana przez podatnika sprzedaż jest objęta obowiązkiem podatkowym, a dokumentująca je faktura została wystawiona przed momentem powstania obowiązku podatkowego lub później niż w miesiącu powstania tego obowiązku. Kiedy bowiem w tym przepisie jest mowa o sprzedaży nieobjętej obowiązkiem podatkowym, chodzi o sprzedaż, która pozostaje w ogóle - ze względów przedmiotowych lub podmiotowych - poza obowiązkiem podatkowym w tym podatku, a zatem nie może nigdy przekształcić się w zobowiązanie podatkowe. Nie chodzi zaś o fakty wystawienia faktur z wykazanym podatkiem, które dokumentują sprzedaż objętą obowiązkiem podatkowym w tym podatku, lecz zostały wystawione przed przekształceniem się tego obowiązku w zobowiązanie podatkowe, co w podatku od towarów i usług następuje z momentem powstania obowiązku podatkowego. Prawidłowo zwrócił uwagę Sąd pierwszej instancji na okoliczność, że prawodawca przewidział możliwość wystawiania przed powstaniem obowiązku podatkowego faktur dokumentujących czynności opodatkowane podatkiem poprzez konkretyzację zobowiązania podatkowego zawartą w par. 42 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 21 grudnia 1995 r. w sprawie wykonania przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 154 poz. 797 ze zm./. To oznacza, że ani do tego, ani też do innego przypadku udokumentowania sprzedaży opodatkowanej fakturą VAT przed powstaniem obowiązku podatkowego nie odnosi się dyspozycja normy art. 33 ust. 1 cytowanej ustawy, ponieważ w przeciwnym razie prowadziłoby to do podwójnego opodatkowania tej samej sprzedaży. W konsekwencji jeśli faktura zaliczkowa nie była tą, o której mowa w art. 33 ust. 1 ustawy o VAT to organy podatkowe błędnie zastosowały wobec skarżącej Spółki przepis par. 54 ust. 4 pkt 3 rozporządzenia z dnia 15 grudnia 1997 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towaru i usług a to z kolei uzasadniało stanowisko Sądu pierwszej instancji, prowadzące do wyeliminowania z obrotu prawnego wadliwej decyzji administracyjnej. Skoro wydanemu wyrokowi będącemu przedmiotem skargi kasacyjnej nie można zarzucić nieprawidłowości w niej wskazanych skargę kasacyjną należało oddalić a to po myśli art. 184 Prawa o postępowaniu przed Sądami Administracyjnymi. O kosztach orzeczono na podstawie art. 204 ustawy cyt. wyżej.