FSK 1942/04

Naczelny Sąd Administracyjny2005-05-13
NSApodatkoweŚredniansa
VATpodatek naliczonyodliczenie podatkufakturyorgany podatkowepostępowanie podatkoweprawo podatkoweNSA

NSA oddalił skargę kasacyjną spółki cywilnej w sprawie dotyczącej określenia wysokości podatku od towarów i usług, uznając brak podstaw do odliczenia podatku naliczonego z faktur wystawionych przez nieuprawnione podmioty.

Spółka cywilna zaskarżyła decyzję Izby Skarbowej dotyczącą określenia wysokości podatku VAT za luty 2001 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając, że podatek naliczony wynikał z faktur wystawionych przez podmioty nieuprawnione do ich wystawienia lub niepotwierdzających faktycznie wykonanych usług. Spółka wniosła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając brak usprawiedliwionych podstaw i brak naruszenia przepisów postępowania przez WSA.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez spółkę cywilną "A." od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który oddalił skargę spółki na decyzję Izby Skarbowej w przedmiocie określenia wysokości podatku od towarów i usług za luty 2001 r. Organy podatkowe zakwestionowały prawo spółki do odliczenia podatku naliczonego, wskazując, że faktury dokumentujące nabycie usług zostały wystawione przez podmioty nieuprawnione do ich wystawienia lub nie potwierdzały faktycznie wykonanych robót budowlanych. Wojewódzki Sąd Administracyjny podzielił stanowisko organów, uznając, że faktury wystawione przez firmę "D." nie dokumentowały faktycznie wykonanych robót, a faktury wystawione przez Krzysztofa J. pochodziły od podmiotu niebędącego zarejestrowanym podatnikiem VAT. Spółka w skardze kasacyjnej zarzuciła naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej oraz ustawy o VAT, kwestionując ocenę dowodów przez WSA i brak zawieszenia postępowania do czasu rozstrzygnięcia sprawy cywilnej. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że nie wykazano naruszenia przepisów postępowania ani prawa materialnego, a stan faktyczny ustalony przez organy i zaakceptowany przez WSA nie został skutecznie podważony.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, faktury wystawione przez podmiot nieuprawniony do ich wystawienia nie stanowią podstawy do obniżenia podatku naliczonego.

Uzasadnienie

Przepisy rozporządzenia Ministra Finansów jasno stanowią, że faktury mogą wystawiać wyłącznie zarejestrowani podatnicy VAT niekorzystający ze zwolnień. Faktury wystawione przez podmioty nieuprawnione nie mogą być podstawą do odliczenia podatku naliczonego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (10)

Główne

u.p.t.u. art. 19

Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

Przepis dotyczący prawa do odliczenia podatku naliczonego.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 125 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd może zawiesić postępowanie, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania.

p.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa podstawy skargi kasacyjnej (naruszenie prawa materialnego lub przepisów postępowania).

p.p.s.a. art. 176

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wymagania formalne skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzekania przez NSA (oddalenie skargi kasacyjnej).

p.p.s.a. art. 204

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzeczenie o oddaleniu skargi kasacyjnej.

o.p. art. 197

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Przepis dotyczący opinii biegłego.

o.p. art. 233

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Uchylenie decyzji organu odwoławczego.

rozp. MF § 36

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

Faktury mogą wystawiać wyłącznie zarejestrowani podatnicy VAT.

rozp. MF § 50

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

Faktury wystawione przez podmiot nieuprawniony nie stanowią podstawy do obniżenia podatku naliczonego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Faktury wystawione przez podmioty nieuprawnione do ich wystawienia nie stanowią podstawy do odliczenia podatku naliczonego. Faktury nieudokumentowujące faktycznie wykonanych usług nie uprawniają do odliczenia podatku naliczonego. Brak wykazania przez stronę skarżącą, że wynik postępowania sądowoadministracyjnego zależał od wyniku postępowania cywilnego.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej przez WSA (nie są to przepisy postępowania sądowoadministracyjnego). Zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego (ustawy o VAT) bez ich skonkretyzowania. Wniosek o zawieszenie postępowania z uwagi na toczące się postępowanie cywilne, bez wykazania zależności rozstrzygnięcia.

Godne uwagi sformułowania

faktury wystawione przez podmiot nie uprawniony do ich wystawienia nie stanowią podstawy do obniżenia podatku naliczonego nie budzi zastrzeżeń, w ocenie Sądu, zakwestionowanie prawa do odliczenia podatku naliczonego z faktur wystawionych przez firmę "D." nie wykazano takiej zależności [między sprawą sądowoadministracyjną a cywilną] brak jest podstaw do uznania, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny naruszył stosowane przez niego przepisy postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.

Skład orzekający

Jan Zając

przewodniczący sprawozdawca

Jacek Brolik

członek

Jan Rudowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prawa do odliczenia VAT naliczonego z faktur wystawionych przez nieuprawnione podmioty oraz dokumentowania faktycznego wykonania usług."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z robotami budowlanymi i fakturami wystawionymi przez podmioty nieuprawnione.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy kluczowego zagadnienia w VAT - prawa do odliczenia podatku naliczonego, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców. Choć stan faktyczny jest specyficzny, zasady prawne są uniwersalne.

Kiedy faktura VAT nie uprawnia do odliczenia podatku? Kluczowe zasady interpretacji przepisów o VAT.

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
FSK 1942/04 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2005-05-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-08-25
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jacek Brolik
Jan Rudowski
Jan Zając /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Podatek od towarów i usług
Sygn. powiązane
I SA/Ka 499/03 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2004-03-15
Skarżony organ
Izba Skarbowa
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Zasądzono zwrot kosztów postępowania
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 125 par. 1 pkt 1, art. 174, art. 176, art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Zając (spr.), Sędziowie NSA Jacek Brolik, Jan Rudowski, Protokolant Iwona Wtulich, po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2005 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej "A." Spółki Jawnej - Czesław J., Adam P., Zdzisław O. w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 15 marca 2004 r. sygn. akt I SA/Ka 499/03 w sprawie ze skargi "A." Spółki Jawnej - Czesław J., Adam P., Zdzisław O. w K. na decyzję Izby Skarbowej w K. Ośrodek Zamiejscowy w B. z dnia 7 lutego 2003 r. (...) w przedmiocie określenia wysokości podatku od towarów i usług 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od "A." Spółki Jawnej - Czesław J., Adam P., Zdzisław O. w K. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w K. kwotę 3.600 zł /trzy tysiące sześćset złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 15 marca 2004 r., I SA/Ka 499/03 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę Czesława J., Adama P., Zdzisława O. - wspólników Spółki cywilnej "A." w K. na decyzję Izby Skarbowej w K. - Ośrodka Zamiejscowego w B. z dnia 7 lutego 2003 r., (...) w przedmiocie określenia wysokości podatku od towarów i usług.
Sąd ustalił, że zaskarżoną decyzją Izba Skarbowa w K. - Ośrodek Zamiejscowy w B. - po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez Spółkę cywilną A. - Czesław J., Adam P., Zdzisław O. w K. od decyzji Urzędu Skarbowego w P. z dnia 11 września 2002 r. (...), mocą której organ podatkowy określił za luty 2001 r. kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy w wysokości 0 zł, zaległość podatkową w kwocie 225.251 zł, odsetki za zwłokę w kwocie 109.249 zł, kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do rozliczenia w następnych okresach w kwocie 15.973 zł oraz ustalił dodatkowe zobowiązanie podatkowe w kwocie 67.575 zł - uchyliła decyzję w części dotyczącej określenia nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do rozliczenia w następnych okresach i w tym zakresie umorzyła postępowanie. W pozostałej części utrzymała w mocy rozstrzygnięcie Urzędu Skarbowego w P. W podstawie prawnej rozstrzygnięcia powołała art. 233 par. 1 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./, art. 23 ustawy z dnia 12 września 2002 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 169 poz. 1387/, art. 19 ust. 1, 3a i 4, art. 27 ust. 6 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ oraz par. 50 ust. 4 pkt 1 lit. a rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 109 poz. 1245 ze zm./.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, że podstawę rozstrzygnięcia stanowił art. 19 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./. Podniósł, iż podatek naliczony musi wynikać z faktur stwierdzających nabycie usług, a odliczenie nie może nastąpić wcześniej niż w miesiącu wykonania usługi. Poza sporem pozostaje, w ocenie Sądu, okoliczność, iż w świetle uregulowań zawartych w par. 36 pkt 1 i par. 50 ust. 4 pkt 1 lit. "a" rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999 r. sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 109 poz. 1245 ze zm./ faktury z wykazanym podatkiem od towarów i usług mogą wystawiać wyłącznie zarejestrowani podatnicy podatku od towarów i usług, nie korzystający ze zwolnień określonych w art. 14 ust. 1, 5 i 6 ustawy, a faktury wystawione przez podmiot nie uprawniony do ich wystawienia nie stanowią podstawy do obniżenia podatku naliczonego.
Sąd stwierdził, iż organy podatkowe zakwestionowały wszystkie dane wykazane w deklaracji VAT-7, złożonej przez skarżącą Spółkę za luty 2001 r., gdyż stwierdziły na podstawie analizy materiału dowodowego, że wykazana czynność opodatkowana nie została wykonana, podatek naliczony wynikał z faktur wystawionych przez podmiot korzystający ze zwolnienia od podatku od towarów i usług, a podatek naliczony przeniesiony z poprzednich miesięcy rozliczeniowych wynikał z faktur nie potwierdzających faktycznego wykonania realizowanych usług.
W niniejszej sprawie Sąd nie dopatrzył się naruszenia granicy swobodnej oceny dowodów, bowiem organ odwoławczy rozważył całość zebranego materiału dowodowego, a w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji odniósł się do zgłaszanych przez skarżących zastrzeżeń. Według Sądu I instancji organ odwoławczy zasadnie uznał, że na podstawie analizy postanowień umowy z dnia 13 grudnia 2000 r. zawartej z wykonawcą tj. firmą "D.", treści faktur z dnia 22 grudnia 2000 r. i z dnia 31 stycznia 2001 r., oględzin na wskazanym placu budowy oraz oświadczenia nabywcy co do braku dowodu zapłaty, iż transakcja sprzedaży kostki BEHATON 8 w ilości 85 m2 na rzecz Michała B., udokumentowana fakturą (...) z dnia 26 lutego 2001 r. /podatek 202,30 zł/ faktycznie nie została zrealizowana. Podobnie nie budzi zastrzeżeń, w ocenie Sądu, zakwestionowanie prawa do odliczenia podatku naliczonego z faktur wystawionych przez firmę "D." z dnia 22 grudnia 2000 r., (...) oraz z dnia 31 stycznia 2001 r., (...), w których przedmiot sprzedaży został określony jako "budowa stacji paliw w K". W ocenie organu administracji faktury te nie dokumentowały faktycznie wykonanych robot, bowiem roboty wykazane w załączniku do faktury z dnia 22 grudnia 2000 r. oraz w protokole odbioru z dnia 31 stycznia 2001 r. nie pokrywały się z danymi zawartymi w dziennikach budowy (...).
W tym stanie rzeczy Sąd stwierdził, iż podniesione w skardze okoliczności nie świadczą o naruszeniu przez organy podatkowe zasady swobodnej oceny dowodów. Odmienna od strony skarżącej ocena dowodów nie jest równoznaczna z nierzetelnością przeprowadzonego postępowania dowodowego, zwłaszcza w sytuacji, gdy strona nie wskazała dodatkowych dowodów potwierdzających jej racje, a argumentację oparła na błędnym przekonaniu, iż sam fakt zakończenia inwestycji w postaci wybudowania stacji paliw przesądza o zasadności zwrotu podatku naliczonego. W ocenie Sądu, okoliczności przesądzające o braku podstaw do uzyskania zwrotu różnicy podatku za luty 2001 r. zostały dostatecznie wyjaśnione, omówienie zebranego materiału dowodowego jest wyczerpujące i logiczne, a zatem zbyteczne jest powtarzanie wywodów organu odwoławczego zawartych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, tym bardziej iż skarżący przyznali, że w związku ze zmianą wcześniejszego projektu doszło do niedotrzymania wymogów formalnych w prowadzeniu dziennika budowy, gdyż wstrzymano się z zapisami w dzienniku (...) do czasu wydania decyzji o zmianie, a w okresie do grudnia 2000 r. firma "D." należąca do Zdzisława O. realizowała inwestycję na zasadzie ustnego zlecenia przez inwestora. Argumentacja ta nabiera szczególnego znaczenia w kontekście faktu, iż inwestorem była skarżąca Spółka cywilna, której wymieniony był wspólnikiem, a równocześnie był zobowiązany aneksem do umowy Spółki do wniesienia wkładu rzeczowego w postaci wykonania określonych robót, ujętych następnie w spornych fakturach.
Niezależnie od powyższego, Sąd potwierdził zasadność ustaleń w zakresie braku prawa do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktur VAT: nr 1 z dnia 5 lutego 2001 r. i nr 2 z dnia 5 lutego 2001 r. wystawionych przez Krzysztofa J., prowadzącego działalność w zakresie usługi projektowych, który nie był zarejestrowanym podatnikiem podatku od towarów i usług, i korzystał ze zwolnienia podmiotowego, a tym samym nie był podmiotem uprawnionym do wystawiania faktur VAT. Tak więc w świetle do uregulowań zawartych w par. 36 pkt 1 i par. 50 ust. 4 pkt 1 lit. "a" rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999 r. sporne faktury nie stanowiły podstawy do odliczenia podatku naliczonego. W tej kwestii strona skarżąca nie sformułowała żadnych zarzutów, a podniesione okoliczności co do działania w dobrej wierze nie mają dla sprawy żadnego znaczenia.
Bez znaczenia dla sprawy pozostają, w ocenie Sądu, sugestie odnośnie konieczności zbadania przyczyn, dla których sporne faktury zostały wystawione, jak również okoliczności dlaczego jeden ze wspólników nie wniósł przewidzianego umową wkładu do Spółki. Natomiast powoływanie się na nowe okoliczności wskazane w materiale dowodowym zebranym w postępowaniu toczącym się przed Sądem Rejonowym w Ż. o nadanie klauzuli wykonalności aktu notarialnego, w sytuacji gdy postępowanie podatkowe trwało do 2003 r., a postępowanie przed sądem powszechnym zostało wszczęte w maju 2001 r. Sąd uznał za spóźnione.
Skargą kasacyjną z dnia 19 czerwca 2004 r. zaskarżono powyższy wyrok w całości, za wyjątkiem faktur VAT nr 1 z dnia 5 lutego 2001 r. i nr 2 z dnia 5 lutego 2001 r. wystawionych przez Krzysztofa J., zarzucając mu naruszenie:
- art. 180, art. 187, art. 191 i art. 194 Ordynacji podatkowej,
- art. 19 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.
Wskazano także, iż zachodzi okoliczność uzasadniająca "kasację" wynikająca z art. 125 par. 1 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 194 par. 3, art. 181, art. 201 par. 1 pkt 2, art. 187 par. 1 i art. 121 Ordynacji podatkowej w związku z art. 19 ust. 1 i 2 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Podniesiono, że w całym toku postępowania nie wzięto pod uwagę brzmienia przepisu art. 197 par. 1 Ordynacji podatkowej.
Zarzucono także naruszenie przepisu art. 192 Ordynacji podatkowej.
Wskazując na powyższe wniesiono o uchylenie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w zaskarżonym zakresie.
W uzasadnieniu podniesiono, iż Sąd odrzucając wniosek strony o wstrzymanie się z wydaniem wyroku do czasu rozstrzygnięcia sprawy przed Sądem cywilnym zaryzykował oparcie całego dowodu przeciwko stronie o dokument nierzetelny i sporządzony błędnie. Ponadto dokument ten jest obciążony sprzecznymi z faktami wpisami uczynionymi przez inspektorów budowlanych najprawdopodobniej pod dyktando ich pracodawcy czyli firmę "D.", aby odsunąć od siebie jak i od jej właściciela zarzuty przekroczenia terminów oddania stacji w terminie. To właśnie ma udowodnić sprawa przed sądem cywilnym.
Podniesiono, że z samej umowy o roboty budowlane zawartej pomiędzy firmami "A." s. c. i "D.", w wyniku której protokołem przekazano dziennik budowy wykonawcy, wynika że wpisy mogą być nieprawdziwe pod względem dat wykonania robót i samego ich rozpoczęcia.
Wskazano, że według art. 45 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, pierwszych wpisów do dziennika dokonuje się przed rozpoczęciem budowy. Fakt nie tylko geodezyjnego wytyczenia całej budowy /wrzesień 2000 r./, ale i przeprowadzenia całego szeregu robót już od września 2000 r. jest w świetle materiału dowodowego całkowicie bezsprzeczny i wpisany do dzienników. Zauważono, iż być może doszło do nieporozumienia i Sąd uznał, że roboty drogowe, jakie miał wnieść udziałowiec, to te wymienione w fakturze z grudnia 2000 r. Strona wielokrotnie upominała się o materialną i rzetelną ocenę budowy w oparciu o fakty, na co spotykała się z odmową.
Wskazano, że gdyby strona znała zapisy dziennika i ich faktotwórczy charakter /a ich nie znała, bo był w posiadaniu wykonawcy/ powinna nie przyjąć faktur na podstawie protokołów odbioru i wtedy postąpiłaby zdaniem Sądu prawidłowo. Ponadto za roboty płacono z kredytu. Zapłacono większość z początkiem stycznia 2001 r. i samo to pośrednio wskazuje, z uwagi na kontrolę banku i całkowitą od niego zależność inwestycji, że faktury miały pokrycie w oddanych robotach.
W ocenie strony wnoszącej skargę kasacyjną Sąd przyjął dowód sam zaprzeczając swojej wiarygodności. Ponadto z dowodu wyciągnął precyzyjne dane co do dat mimo, że w tym właśnie zakresie w sposób ewidentny nie odpowiada on prawdzie. Dziennik jako taki zawiera wpisy robót i poza zastrzeżeniami co do dat jak i niektórych wpisów ewidentnie i celowo sprzecznych z rzeczywistością /skarżący powołał się nadto i w tym celu między innymi wnosił o wizję lokalną/, jest dowodem na to że stację budowano. To właśnie skarżący miał na myśli w swojej skardze. Skarżący nie podważa tego, że dziennik jest urzędowym dokumentem budowy, ale to że część zapisów jest nierzetelna.
Strona skarżąca nie zgadza się z oceną drugiej faktury dokonaną przez Sąd. Stwierdzono, że w skardze strona skarżąca podnosiła ten zarzut dodatkowo wskazując, iż organy podatkowe nie uznały faktury /drugiej z szeregu wystawionych przez tą samą firmę/, ponieważ nie wszystkie roboty w niej opisane ujęto w dzienniku budowy, a kolejną fakturę wystawioną w sierpniu 2001 r. /kończącą opisane w dwu wcześniejszych fakturach roboty/ przyjęły. Jedyną różnicą było to, iż w pierwszym przypadku chodziło o zakwestionowanie zwrotu, a w drugim o przejęcie na zabezpieczenie pieniędzy ze zwrotu.
Strona skarżąca wniosła o wyjaśnienie kwestii prawnych, o które w odwołaniu zapytano, a które zostały w wyroku pominięte. Skarżący nie zgodził się z tym, że podważenie faktury, która ma jako swą podstawę protokół odbioru jedynie w części, to jest przez uznanie, że niektóre roboty nie znajdują odbicia w innych dokumentach, podważa całą fakturę.
Autor skargi kasacyjnej stwierdził, iż wyrok sądu jest wprost przeciwny temu, co on sam twierdzi oceniając materiał dowodowy. Tak więc twierdzić można, zdaniem strony skarżącej, iż złamane zostały zasady wynikające z powołanego na wstępie przepisu art. 121 par. 1 oraz art. 180 par. 1 i 2 Ordynacji podatkowej przez nieuznanie jako dowody faktur, protokołów odbioru, zeznań i tych zapisów w dziennikach, które są sprzeczne z wnioskiem końcowym tak decyzji Izby jak i Sądu. W wyniku tego strona pozbawiona została prawa danego jej przez przepis art. 19 ustawy o VAT, mimo że z dokumentów tych w sposób jednoznaczny wynika fakt zaistnienia faktycznie wykonanych robót w czasie wymaganym prawem podatkowym.
Ponadto Sąd, zdaniem autora środka odwoławczego, oceniając dowody takie jak zeznania świadków, wyciąga wnioski takie jak Izba Skarbowa nie ustosunkowując się do oczywistego zarzutu strony, iż organ administracji w sposób nieuprawniony i całkowicie sprzeczny z treścią zeznań przytacza je jako poparcie swoich tez, mimo że w sposób oczywisty zeznania te potwierdzają stanowisko skarżącego. Jest to zbyt daleko idąca dowolność w interpretacji, która miała istotny wpływ na końcową decyzję.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną wniesiono o odrzucenie skargi ewentualnie oddalenie skargi oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 176 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270/ skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom określonym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać: oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem, czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany.
Z kolei art. 183 tej ustawy stanowi, iż Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania.
Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 par. 2 ustawy, a w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły, to Sąd związany był granicami skargi kasacyjnej.
Zgodnie z art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270/ skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:
1/ naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,
2/ naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Autor skargi powinien wskazać na konkretne, naruszone przez Sąd zaskarżanym orzeczeniem przepisy prawa materialnego i procesowego.
W odniesieniu do prawa materialnego winien wykazać, na czym polegała dokonana przez Sąd I instancji ich błędna wykładnia lub niewłaściwe zastosowanie oraz jaka powinna być wykładnia prawidłowa i właściwe zastosowanie.
Podobnie przy naruszeniu prawa procesowego należy wskazać przepisy tego prawa naruszone przez Sąd, na czym polegało uchybienie tym przepisom i dlaczego uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W sytuacji, gdy w skardze kasacyjnej zarzuca się zarówno naruszenie prawa materialnego, jak i naruszenie przepisów postępowania, w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega ostatnio wymieniony zarzut.
Dopiero bowiem po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez Sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy, albo, że nie został skutecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez Sąd przepis prawa materialnego.
Stosownie do art. 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ustawa ta normuje postępowanie sądowe w sprawach z zakresu kontroli działalności administracji publicznej oraz w innych sprawach, do których jej przepisy stosuje się z mocy ustaw szczególnych /sprawy sądowoadministracyjne/.
Zatem naruszenie przepisów postępowania przez sąd administracyjny może w zasadzie odnosić się tylko do tej ustawy.
Jedynym powołanym wśród zarzutów skargi kasacyjnej przepisem wyżej wymienionej ustawy jest art. 125 par. 1 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W myśl tego przepisu Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym.
Celowość zawieszenia postępowania w sytuacji określonej w tym przepisie pozostawiona jest ocenie Sądu. Rozstrzygnięcie sprawy sądowoadministracyjnej zależy od innego postępowania sądowego wtedy, gdy orzeczenie które zapadnie w postępowaniu cywilnym będzie stanowić podstawę rozstrzygnięcia zawieszonego postępowania. Zatem treść orzeczenia sądu cywilnego musiałaby stanowić konieczny element podstawy rozstrzygnięcia sprawy podatkowej. Innymi słowy, bez tego rozstrzygnięcia, sąd administracyjny nie mógłby we własnym zakresie dokonać oceny legalności zaskarżonej decyzji. Oznacza to sytuację, gdy sąd administracyjny związany jest orzeczeniem sądu cywilnego.
Pozostawiając na boku kwestię uznaniowego charakteru zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego z tej przyczyny, trzeba wyraźnie stwierdzić, że w skardze kasacyjnej nie wykazano takiej zależności.
W szczególności nie wykazano by wynik postępowania sądowoadministracyjnego zależał od koniecznego rozstrzygnięcia sprawy cywilnej, która toczyła się równolegle.
Dlatego zarzut naruszenia art. 125 par. 1 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie mógł być uwzględniony.
Także zarzuty naruszenia Ordynacji podatkowej nie mogły być uwzględnione, gdyż ustawa ta nie normuje postępowania przed sądem administracyjnym.
Z tych powodów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że brak jest podstaw do uznania, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny naruszył stosowane przez niego przepisy postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.
W konsekwencji należy przyjąć, że stan faktyczny ustalony przez organy podatkowe i zaakceptowany przez Sąd I instancji nie został skutecznie podważony i stanowi podstawę do oceny zgodności zaskarżonego wyroku z prawem materialnym.
Jedynym przepisem prawa materialnego, którego naruszenie zarzucono w skardze jest art. 19 ustawy o podatku od towarów i usług.
Przepis ten zawierał 6 ustępów, w tym ustęp 2a zawierał 2 punkty i 2 podpunkty, zaś ustęp 3 zawierał 3 punkty.
Nie ulega wątpliwości, że wszystkie one nie mogły mieć zastosowania w sprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny nie może domyślać się czy też interpretować intencji strony skarżącej co do podstaw skargi kasacyjnej /zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 grudnia 2002 r. I CKN 960/00 - Lex nr 75346, w którym stwierdzono, że o ile wadliwość podstawy prawnej może być zarówno wynikiem uchybienia procesowego, jak i naruszenia przepisów prawa materialnego, to wadliwość podstawy faktycznej jest zawsze wynikiem uchybienia procesowego, które w ramach podstawy przewidzianej w art. 393[1] pkt 2 Kpc wymaga przytoczenia przepisów, naruszenie których zarzuca skarżący. Dla wykazania tych wadliwości nie wystarczy odwołać się do podstawy kasacji z art. 393[1] pkt 2 Kpc, lecz konieczne jest uzasadnienie tej podstawy przez wskazanie, które przepisy oznaczone numerem artykułu, paragrafu, ustępu zostały naruszone, na czym to naruszenie polegało i wpływu zarzucanych wadliwości na treść kwestionowanego wyroku./.
Brak skonkretyzowania naruszonej przez Sąd I instancji normy prawnej uniemożliwia Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu kontrolę zaskarżonego wyroku pod względem zgodności z prawem materialnym.
Podobnie rzecz ma się z przywołanymi w tym akapicie skargi przepisami art. 133 par. 1 i 134 par. 1 nie wiadomo, jakiego aktu normatywnego.
Z tych powodów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że brak jest podstaw do uznania, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny naruszył przepisy prawa materialnego.
Wobec stwierdzenia, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 oraz art. 204 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI