FSK 1831/04

Naczelny Sąd Administracyjny2005-06-16
NSApodatkoweŚredniansa
podatek od nieruchomościrestrukturyzacjanależności publicznoprawnezobowiązanie cywilnoprawnepostępowanie sądoweskarga kasacyjnaNSA

NSA oddalił skargę kasacyjną dotyczącą restrukturyzacji długu podatkowego, uznając go za zobowiązanie cywilnoprawne.

Skarżący wnieśli o restrukturyzację długu z tytułu podatku od nieruchomości, który nabyli wraz z nieruchomością od spółdzielni. Organy i WSA uznały, że jest to zobowiązanie cywilnoprawne, a nie publicznoprawne, co wyklucza restrukturyzację. NSA oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko niższych instancji i wskazując na brak możliwości przeprowadzenia dowodu z dokumentu, który nie był dostępny w postępowaniu przed WSA.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Doroty i Piotra M. od wyroku WSA w Lublinie, który oddalił ich skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego o umorzeniu postępowania restrukturyzacyjnego. Skarżący domagali się restrukturyzacji długu z tytułu podatku od nieruchomości w kwocie 65.000 zł, który nabyli wraz z nieruchomością od Gminnej Spółdzielni "SP". Organy podatkowe i WSA uznały, że kwota ta stanowi zobowiązanie cywilnoprawne, a nie publicznoprawne, co wyklucza możliwość restrukturyzacji na podstawie ustawy o restrukturyzacji należności publicznoprawnych. WSA podkreślił, że obowiązek podatkowy nie powstał po stronie skarżących, gdyż nie doręczono im stosownej decyzji. W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie prawa procesowego, w tym art. 106 par. 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z dokumentu (decyzji Wójta Gminy K. z 1999 r.). NSA oddalił skargę kasacyjną, wskazując, że zgodnie z art. 183 par. 1 PPSA, sąd rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i jest związany podniesionymi zarzutami. Ponieważ dokument ten został odnaleziony dopiero po wydaniu wyroku przez WSA i dołączony do skargi kasacyjnej, sąd pierwszej instancji nie mógł go przeprowadzić jako dowodu. NSA nie stwierdził nieważności postępowania i oddalił skargę kasacyjną, zasądzając zwrot kosztów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Dług z tytułu podatku od nieruchomości, który powstał przed nabyciem nieruchomości przez skarżących i nie został im doręczony jako decyzja podatkowa, stanowi zobowiązanie cywilnoprawne, a nie publicznoprawne, i nie podlega restrukturyzacji na podstawie ustawy o restrukturyzacji należności publicznoprawnych.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że do powstania obowiązku podatkowego niezbędne jest doręczenie decyzji. W sytuacji, gdy skarżący nabyli nieruchomość wraz z długiem, ale nie zostali doręczeni jako podatnicy, dług ten ma charakter cywilnoprawny, wynikający z umowy sprzedaży, a nie podatkowy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (8)

Główne

PPSA art. 183 § par. 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

PPSA art. 106 § par. 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

PPSA art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

PPSA art. 204 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.o.r.n.p. art. 6

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców

u.o.r.n.p. art. 7 § ust. 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców

Kpc art. 777 § par. 1

Kodeks postępowania cywilnego

O.p. art. 208 § par. 1

Ordynacja podatkowa

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nabyty dług z tytułu podatku od nieruchomości, który nie został doręczony jako decyzja podatkowa, ma charakter cywilnoprawny i nie podlega restrukturyzacji. Sąd pierwszej instancji nie naruszył prawa procesowego, nie przeprowadzając dowodu z dokumentu, który nie był mu znany w toku postępowania.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia art. 106 par. 3 PPSA poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z dokumentu, który został złożony dopiero na etapie skargi kasacyjnej.

Godne uwagi sformułowania

nie ma między stronami sporu co do tego, że kwota należności wskazana w pkt 1/ wniosku wynika z aktu notarialnego nie nosi charakteru publicznoprawnego lecz jest zobowiązaniem cywilnoprawnym do powstania zobowiązania podatkowego niezbędne jest powstanie obowiązku podatkowego nie powstał dla nich co do przedmiotowej kwoty obowiązek na gruncie prawa podatkowego Sąd jest związany zarzutami skargi a nadto pozbawiony jest możliwości poszukiwania we własnym zakresie innych wad zaskarżonego orzeczenia niż podniesione w skardze kasacyjnej brak jest jakichkolwiek podstaw do uznania, że zaskarżonym wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie naruszył przepis art. 106 par. 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skoro nie był mu znany załączony do skargi kasacyjnej dokument

Skład orzekający

Stefan Babiarz

przewodniczący

Włodzimierz Kubiak

sprawozdawca

Bogdan Lubiński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących restrukturyzacji należności publicznoprawnych oraz zasady postępowania dowodowego przed sądami administracyjnymi."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego, gdzie dług podatkowy został nabyty w drodze umowy cywilnoprawnej i nie został doręczony jako decyzja podatkowa.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważną granicę między zobowiązaniami podatkowymi a cywilnoprawnymi w kontekście restrukturyzacji, co jest istotne dla praktyków prawa podatkowego.

Czy dług nabyty z nieruchomości to dług podatkowy czy cywilny? NSA wyjaśnia zasady restrukturyzacji.

Dane finansowe

WPS: 65 000 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
FSK 1831/04 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2005-06-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-08-09
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Bogdan Lubiński
Stefan Babiarz /przewodniczący/
Włodzimierz Kubiak /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne
Podatki inne
Sygn. powiązane
I SA/Lu 682/03 - Wyrok WSA w Lublinie z 2004-04-30
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Zasądzono zwrot kosztów postępowania
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 106 par. 3, art. 183 par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Babiarz, Sędziowie NSA Włodzimierz Kubiak (spr.), Bogdan Lubiński, Protokolant Barbara Mróz, po rozpoznaniu w dniu 16 czerwca 2005 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Doroty i Piotra M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 30 kwietnia 2004 r. sygn. akt I SA/Lu 682/03 w sprawie ze skargi Doroty i Piotra M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia 14 października 2003 r. (...) w przedmiocie umorzenia postępowania restrukturyzacyjnego 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od Doroty i Piotra M. na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. kwotę 266 (dwieście sześćdziesiąt sześć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 30 kwietnia 2004 r. I SA/Lu 682/03 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę Doroty i Piotra M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia 14 października 2003 r. (...) w przedmiocie umorzenia postępowania o objęciu restrukturyzacją należności.
W uzasadnieniu wyroku Sąd podał, że skarżący złożyli wniosek do Urzędu Gminy K. o restrukturyzację należności z tytułu: 1/ podatku od nieruchomości w kwocie 65.000 zł za okres do 1998 r. oraz 2/ podatku od nieruchomości w kwocie 33.378,90 zł za lata 1999-2002 wraz z odsetkami. Sąd stwierdził, że nie ma między stronami sporu co do tego, że kwota należności wskazana w pkt 1/ wniosku wynika z aktu notarialnego z dnia 1 czerwca 1998 r., na podstawie którego Dorota i Piotr M. nabyli od likwidatora Gminnej Spółdzielni "SP" w K. prawo użytkowania wieczystego działki gruntu oraz własność posadowionego na tej działce pawilonu handlowego. Kwota ta stanowiła dług wymienionej Spółdzielni z tytułu zaległości w podatku od nieruchomości, jaki powstał do czasu zawarcia umowy sprzedaży z dnia 1 czerwca 1998 r. Na podstawie powołanego aktu notarialnego /art. 777 par. 1 pkt 4 Kpc/ skarżący, jako kupujący, poddali się rygorowi egzekucji wprost z tego aktu.
Organy podatkowe obu instancji uznały, że przedmiotowa należność nie nosi charakteru publicznoprawnego lecz jest zobowiązaniem cywilnoprawnym i jako takie nie podlega restrukturyzacji w świetle art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców /Dz.U. nr 155 poz. 1287 ze zm./
Stanowisko organów podatkowych podzielił w zaskarżonym wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie. Wskazał, że do powstania zobowiązania podatkowego niezbędne jest powstanie obowiązku podatkowego. W sprawie niniejszej wobec niedoręczenia skarżącym stosownej decyzji, co przyznał sam Piotr M. na rozprawie w dniu 30 kwietnia 2004 r., nie powstał dla nich co do przedmiotowej kwoty obowiązek na gruncie prawa podatkowego. Nie było zatem uzasadnionych podstaw dla skarżących do żądania od organu podatkowego wydania decyzji, co do której sam skarżący oświadczył, że nie została mu doręczona.
W sferze prawa podatkowego zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości do roku 1998 ciążyło w dalszym ciągu na Gminnej Spółdzielni "SP" w K. i faktu tego nie zmienił powołany wyżej akt notarialny nabycia przez skarżących użytkowania wieczystego działki gruntu i znajdującego się na niej pawilonu handlowego. Dlatego też Sąd uznał, że organ odwoławczy zasadnie stwierdził, iż kwota 65.000 zł wymieniona w postanowieniach par. 5 i 6 aktu notarialnego jest należnością wynikającą z umowy cywilnoprawnej.
Ubocznie Sąd podał, że sami skarżący wywodzili przed Izbą Skarbową w L., składając zażalenie na postanowienie z dnia 27 czerwca 2000 r. Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. w sprawie odmowy uwzględnienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, że ich zobowiązanie w stosunku do Urzędu Gminy w K. wynikające z wymienionego aktu notarialnego nie jest zobowiązaniem podatkowym. Izba Skarbowa w L. podzieliła wniosek skarżących i stwierdziła niedopuszczalność egzekucji administracyjnej tej należności. Sąd podniósł, że dla uzyskania restrukturyzacji przedmiotowej należności skarżący zmienili zdanie w tym zakresie i obecnie wywodzą zgoła odmiennie. Z punktu widzenia ustawy o restrukturyzacji nie może być jednak mowy o poddaniu jej reżimowi zobowiązania wynikającego z czynności cywilnoprawnej.
Reasumując Sąd podkreślił, że w świetle przepisów ustawy o restrukturyzacji zaistniała w niniejszej sprawie przeszkoda o charakterze przedmiotowym do objęcia restrukturyzacją kwoty wymienionej w pkt 1 wniosku skarżących z dnia 12 listopada 2002 r., albowiem nie jest to należność, o której mowa w art. 6 i 7 cytowanej ustawy o restrukturyzacji. Sąd ocenił jako niezasadne zarzuty skargi co do nie wystąpienia w sprawie przesłanek do umorzenia postępowania, przewidzianych w przepisie art. 208 par. 1 Ordynacji podatkowej. Sąd stwierdził, że organ odwoławczy prawidłowo uznał, że w rozpoznanej sprawie zaistniała przesłanka bezprzedmiotowości postępowania, która sprowadza się do braku elementu materialnego stosunku prawnego, jakim jest nieistnienie przedmiotu opodatkowania.
W skardze kasacyjnej Dorota i Piotr M. wnieśli o uchylenie omówionego wyroku Sądu Wojewódzkiego w Lublinie. Zarzucili mu naruszenie prawa procesowego, to jest art. 106 par. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./, poprzez nie przeprowadzenie dowodu z dokumentu, na którego istnienie pośrednio wskazywali skarżący. Ich zdaniem skutkowało to nie wyjaśnieniem istotnych, zaistniałych w sprawie wątpliwości i tym samym nie wykryciem wad w kontrolowanym postępowaniu, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że decyzją z dnia 23 lipca 1999 r. (...) Wójt Gminy K. określił wysokość podatku od nieruchomości z tytułu działalności gospodarczej od dnia 16 stycznia do 31 sierpnia 1997 r. na kwotę łączną 32.350, 62 zł. Decyzję tę doręczono skarżącym w dniu 28 lipca 1999 r. Powołano się na okoliczność zaginięcia tego dokumentu i wskazano, że został on odnaleziony przez skarżących po wydaniu orzeczenia i dlatego dokument ten złożono dopiero na etapie postępowania kasacyjnego, jako załącznik do skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie jest zasadna.
W pierwszej kolejności wskazać trzeba, że z mocy przepisu art. 183 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, którego istnienia przesłanek w sprawie niniejszej nie stwierdzono. Taka regulacja prawna powoduje, że Sąd jest związany zarzutami skargi a nadto pozbawiony jest możliwości poszukiwania we własnym zakresie innych wad zaskarżonego orzeczenia niż podniesione w skardze kasacyjnej.
W skardze kasacyjnej wniesionej w sprawie niniejszej jej autor sformułował zaś jedynie zarzut naruszenia prawa procesowego, a mianowicie art. 106 par. 3 cytowanego Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez nie przeprowadzenia dowodu z dokumentu, na którego istnienie - jak to podano w skardze - pośrednio wskazywała strona skarżąca. Przypomnieć w tym miejscu należy, że powołany w skardze kasacyjnej przepis prawa stanowi, że Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Podstawowym jednak warunkiem, aby taki dowód mógł być przeprowadzony jest znajdowanie się przedmiotowego dokumentu w aktach sprawy lub przedstawienie go przez strony w toku postępowania przed sądem pierwszej instancji. Taki stan faktyczny w rozpoznanej sprawie nie zaistniał. Sami skarżący przyznają bowiem w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, że dokument ten w postaci decyzji Wójta Gminy K. z dnia 23 lipca 1999 r. został odnaleziony już po wydaniu orzeczenia przez Sąd pierwszej instancji i dołączony dopiero do skargi kasacyjnej.
W przedstawionej sytuacji brak jest jakichkolwiek podstaw do uznania, że zaskarżonym wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie naruszył przepis art. 106 par. 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skoro nie był mu znany załączony do skargi kasacyjnej dokument a w związku z tym i stosowne postępowanie dowodowe z oczywistych względów przeprowadzone być nie mogło. Ponadto jak wynika z treści protokołu rozprawy przed sądem pierwszej instancji skarżący podał wówczas, że ani jemu ani też jego żonie nie została doręczona decyzja Wójta Gminy K., jak to określił skarżący, o ich odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe.
Mając powyższe ustalenia na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził, aby skarga kasacyjna wniesiona w sprawie niniejszej zawierała usprawiedliwione podstawy. W związku z tym na podstawie przepisów art. 184 i art. 204 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI