FSK 1748/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa rozstrzygnięta przez Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) dotyczyła sporu o kompetencje Regionalnej Izby Obrachunkowej (RIO) w zakresie stwierdzania nieważności uchwał rady gminy. Wojewódzki Sąd Administracyjny (WSA) w Szczecinie uchylił uchwałę Kolegium RIO, która stwierdziła nieważność uchwały Rady Miejskiej w P. dotyczącej umorzenia częściowego i rozłożenia na raty należności z tytułu kary pieniężnej za wycięcie drzew i krzewów. WSA uznał, że RIO przekroczyła swoje kompetencje, ponieważ uchwała rady gminy nie mieściła się w katalogu spraw określonych w art. 11 ust. 1 ustawy o RIO. NSA, rozpoznając skargę kasacyjną RIO, uchylił wyrok WSA. Sąd kasacyjny stwierdził, że opłaty za wycięcie drzew i krzewów stanowią należności budżetowe i są daniną publiczną, mieszczącą się w pojęciu podatku w rozumieniu Ordynacji podatkowej. W związku z tym, uchwała rady gminy w tej sprawie podlegała nadzorowi RIO na podstawie art. 11 ust. 1 pkt 5 ustawy o RIO, a nie art. 11 ust. 1 pkt 1, jak błędnie przyjął WSA. NSA uznał, że RIO miała kompetencje do stwierdzenia nieważności uchwały rady gminy, a WSA naruszył art. 86 ustawy o samorządzie gminnym, błędnie oceniając zakres nadzoru RIO.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie zakresu kompetencji Regionalnych Izb Obrachunkowych w nadzorze nad uchwałami samorządów dotyczących należności budżetowych, w tym opłat środowiskowych.
Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego w momencie jego wydania i może wymagać analizy w kontekście późniejszych zmian legislacyjnych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy Regionalna Izba Obrachunkowa posiada kompetencje do stwierdzenia nieważności uchwały rady gminy w przedmiocie umorzenia i rozłożenia na raty należności z tytułu opłat za wycięcie drzew i krzewów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, Regionalna Izba Obrachunkowa posiadała kompetencje do stwierdzenia nieważności uchwały rady gminy w tej sprawie, ponieważ opłaty za wycięcie drzew i krzewów stanowią należności budżetowe i mieszczą się w zakresie spraw finansowych objętych nadzorem RIO na podstawie art. 11 ust. 1 pkt 5 ustawy o regionalnych izbach obrachunkowych.
Uzasadnienie
NSA uznał, że opłaty za wycięcie drzew i krzewów są należnościami budżetowymi i daniną publiczną, podlegającą przepisom Ordynacji podatkowej. W związku z tym, uchwała rady gminy dotycząca umorzenia tych należności mieściła się w zakresie kompetencji RIO na podstawie art. 11 ust. 1 pkt 5 ustawy o RIO, a nie art. 11 ust. 1 pkt 1, jak błędnie przyjął WSA. WSA naruszył tym samym art. 86 ustawy o samorządzie gminnym.
Jaki jest zakres przedmiotowy nadzoru Regionalnej Izby Obrachunkowej nad uchwałami organów jednostek samorządu terytorialnego w sprawach finansowych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Zakres przedmiotowy nadzoru RIO w sprawach finansowych jest określony przez art. 11 ust. 1 ustawy o regionalnych izbach obrachunkowych, który wyczerpująco wymienia sprawy objęte tym nadzorem, w tym sprawy dotyczące podatków i opłat lokalnych.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że przepisy art. 11 ust. 1 ustawy o RIO, w brzmieniu obowiązującym w czasie orzekania, precyzyjnie określały sprawy finansowe objęte nadzorem RIO. Wykładnia systemowa i celowościowa tych przepisów wskazuje, że obejmują one również uchwały dotyczące należności budżetowych, takich jak opłaty za wycięcie drzew i krzewów.
Przepisy (18)
Główne
u.r.i.o. art. 11 § ust. 1 pkt 5
Ustawa z dnia 7 października 1992 r. o regionalnych izbach obrachunkowych
Dotyczy spraw dotyczących podatków i opłat lokalnych. NSA uznał, że opłaty za wycięcie drzew i krzewów mieszczą się w tym przepisie, co dawało RIO kompetencje do nadzoru.
u.s.g. art. 86
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Stwierdza, że organami nadzoru nad działalnością jednostek samorządu terytorialnego są Prezes Rady Ministrów i wojewoda, a w zakresie spraw finansowych - regionalna izba obrachunkowa. WSA naruszył ten przepis.
Pomocnicze
u.r.i.o. art. 1 § ust. 2
Ustawa z dnia 7 października 1992 r. o regionalnych izbach obrachunkowych
Określa, że izby sprawują nadzór nad działalnością jednostek samorządu terytorialnego w zakresie spraw finansowych.
u.r.i.o. art. 11 § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 7 października 1992 r. o regionalnych izbach obrachunkowych
Dotyczy procedury uchwalania budżetu i jego zmian. Sąd uznał, że uchwała rady gminy w sprawie umorzenia opłat za wycięcie drzew nie mieściła się w tym przepisie.
u.r.i.o. art. 18 § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 7 października 1992 r. o regionalnych izbach obrachunkowych
Konstytucja RP art. 171 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.
Wskazuje, że organami nadzoru nad działalnością jednostek samorządu terytorialnego w zakresie spraw finansowych są regionalne izby obrachunkowe.
u.s.g. art. 91 § ust. 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
u.f.p. art. 34a
Ustawa z dnia 26 listopada 1998 r. o finansach publicznych
Upoważnia organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego do określenia zasad umarzania wierzytelności jej jednostek organizacyjnych.
u.f.p. art. 109 § ust. 2 pkt 2 lit. b
Ustawa z dnia 26 listopada 1998 r. o finansach publicznych
Stanowi, że przychody i wydatki gminnego funduszu celowego są objęte budżetem uchwalonym w formie uchwały budżetowej.
u.o.p. art. 47e § ust. 2
Ustawa z dnia 16 października 1991 r. o ochronie przyrody
Określa, że wójt/burmistrz jest organem właściwym do wydania zezwolenia na usunięcie drzew i krzewów.
u.o.p. art. 47f § ust. 1, 2 i 4
Ustawa z dnia 16 października 1991 r. o ochronie przyrody
Reguluje naliczanie i pobieranie opłat za usunięcie drzew i krzewów.
p.o.ś. art. 402 § ust. 5
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska
Określa, że wpływy z opłat za usunięcie drzew i krzewów są przychodami gminnego funduszu ochrony środowiska.
o.p. art. 2 § par. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Definiuje pojęcie należności budżetowej.
o.p. art. 3 § pkt 3 lit. c
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Definiuje pojęcie podatku, do którego NSA zaliczył opłaty za wycięcie drzew i krzewów.
p.p.s.a. art. 134 § par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 185 § par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 203 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądamiami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Opłaty za wycięcie drzew i krzewów są należnościami budżetowymi i daniną publiczną, mieszczącą się w pojęciu podatku w rozumieniu Ordynacji podatkowej. • Uchwała rady gminy w sprawie umorzenia tych opłat podlega nadzorowi RIO na podstawie art. 11 ust. 1 pkt 5 ustawy o RIO. • WSA naruszył art. 86 ustawy o samorządzie gminnym, błędnie oceniając zakres nadzoru RIO.
Odrzucone argumenty
Uchwała rady gminy w sprawie umorzenia opłat za wycięcie drzew i krzewów nie mieściła się w zakresie kompetencji RIO na podstawie art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy o RIO. • RIO nie miała kompetencji do stwierdzenia nieważności uchwały rady gminy w tej sprawie.
Godne uwagi sformułowania
Uchwała rady gminy w przedmiocie umorzenia i rozłożenia na raty należności z tytułu opłat za wycięcie drzew i krzewów mieści się w zakresie kompetencji Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej. • Opłaty te zgodnie z definicją podatku zawartą w art. 3 pkt 3 lit. "c" Ordynacji podatkowej mieszczą się w pojęciu podatek, o którym mowa w art. 11 ust. 1 pkt 5 ustawy o RIO. • Niewątpliwie naruszył przepis art. 86 ustawy o samorządzie gminnym, ponieważ błędnie przyjął, iż przedmiotowa uchwała Rady Miejskiej w P. nie mieściła się w kompetencji Kolegium jako sprawa finansowa objęta zakresem nadzoru tego organu określonym w art. 11 ust. 1 ustawy o RIO.
Skład orzekający
Sylwester Marciniak
przewodniczący
Stefan Babiarz
sprawozdawca
Bogdan Lubiński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie zakresu kompetencji Regionalnych Izb Obrachunkowych w nadzorze nad uchwałami samorządów dotyczących należności budżetowych, w tym opłat środowiskowych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego w momencie jego wydania i może wymagać analizy w kontekście późniejszych zmian legislacyjnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia kompetencji organów nadzoru finansowego nad samorządami, co jest istotne dla zrozumienia mechanizmów kontroli wydatków publicznych.
“Kto ma ostatnie słowo w sprawie umarzania opłat samorządowych? NSA rozstrzyga spór o kompetencje RIO.”
Dane finansowe
WPS: 1 576 218 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.