FSK 1343/04

Naczelny Sąd Administracyjny2005-01-18
NSApodatkoweŚredniansa
karta podatkowapodatek dochodowyprzychódusługi budowlaneskarżącyorgan podatkowypostępowanie podatkowezasada informacji prawnejkontrola kasacyjna

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną podatniczki, uznając, że nie wykazała ona naruszenia przepisów postępowania przez sąd pierwszej instancji, a jedynie kwestionowała prawidłowość postępowania podatkowego.

Podatniczka Ewa P. została wyłączona z opodatkowania w formie karty podatkowej za 1998 r. z powodu przekroczenia limitu przychodów z usług świadczonych dla innych odbiorców niż ludność. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił jej skargę. W skardze kasacyjnej podatniczka zarzuciła naruszenie zasad postępowania podatkowego, twierdząc, że była źle poinformowana o przepisach i trudnościach w ich stosowaniu. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, wskazując, że zarzuty dotyczyły postępowania podatkowego, a nie postępowania przed sądem administracyjnym, co wykraczało poza zakres kontroli kasacyjnej.

Sprawa dotyczyła wyłączenia podatniczki Ewy P. z opodatkowania w formie karty podatkowej za 1998 r. przez organy podatkowe, które stwierdziły przekroczenie dopuszczalnego limitu przychodu z tytułu świadczenia usług dla odbiorców innych niż ludność. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie utrzymał w mocy decyzję Izby Skarbowej, uznając, że podatniczka miała obowiązek zapoznać się z przepisami dotyczącymi karty podatkowej i nie wykazała błędów w postępowaniu organów. W skardze kasacyjnej pełnomocnik Ewy P. zarzucił naruszenie przepisów postępowania (art. 120, 121 Ordynacji podatkowej) przez organy podatkowe, twierdząc, że podatniczka była źle poinformowana o ograniczeniach i trudnościach w stosowaniu przepisów, a przepisy dotyczące karty podatkowej są niejasne. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że zarzuty skarżącej dotyczyły postępowania podatkowego, a nie postępowania przed sądem administracyjnym, co wykraczało poza zakres kontroli kasacyjnej (art. 183 p.p.s.a.). Sąd podkreślił, że kontrola kasacyjna obejmuje stosowanie przepisów prawa procesowego i materialnego przez sąd, a nie ocenę postępowania podatkowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, zarzuty skierowane w stronę postępowania podatkowego, a nie postępowania przed sądem administracyjnym I instancji, nie stanowią podstawy do uwzględnienia skargi kasacyjnej, ponieważ NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i bierze pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania.

Uzasadnienie

NSA jest związany zarzutami i wnioskami skargi kasacyjnej, które mogą dotyczyć wyłącznie ocenianego orzeczenia sądu administracyjnego, a nie postępowania podatkowego. Zarzuty dotyczące naruszenia art. 120 i 121 Ordynacji podatkowej przez organy podatkowe wykraczają poza zakres kontroli kasacyjnej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (13)

Główne

p.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 204 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 1996 r. w sprawie karty podatkowej § pkt 4 objaśnień do części I zał. Nr 1

Określało limit przychodu (44.000 zł) dla usług świadczonych dla innych odbiorców niż ludność, którego przekroczenie skutkowało wyłączeniem z opodatkowania kartą podatkową.

Ord. pod. art. 120

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Ord. pod. art. 121

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Ustawa z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych art. 9 pkt 1

Ustawa z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych art. 18 ust. 3

Ustawa z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych art. 38 pkt 2-4

Ordynacja podatkowa (obowiązująca wówczas) art. 14 par. 4

Ordynacja podatkowa (obowiązująca wówczas) art. 168

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zarzuty skargi kasacyjnej dotyczyły postępowania podatkowego, a nie postępowania przed sądem administracyjnym, co wykraczało poza zakres kontroli kasacyjnej NSA.

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów postępowania podatkowego (art. 120, 121 Ordynacji podatkowej) przez organy podatkowe. Podatniczka była źle poinformowana o ograniczeniach i trudnościach w stosowaniu przepisów dotyczących karty podatkowej. Przepisy dotyczące karty podatkowej są niejasne i umieszczone w nieodpowiedniej części aktu prawnego. Delegacja ustawowa dla Ministra Finansów nie pozwalała na określenie w rozporządzeniu okoliczności dających podstawę do wyłączenia podatnika z opodatkowania kartą podatkową. Informacja o limicie przychodu była lakoniczna i niewystarczająca. Niekompetencja urzędnika, który udzielił nieprawdziwej informacji ustnej.

Godne uwagi sformułowania

NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i bierze pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. Tymczasem wnoszący skargę kasacyjną formułuje w istocie rzeczy zarzuty skierowane w stronę postępowania podatkowego... Kontroli kasacyjnej nie podlega analiza treści poszczególnych przepisów prawa podatkowego na płaszczyźnie semantycznej oraz co do znaczenia zawartych tam pojęć i terminów oraz ich desygnatów.

Skład orzekający

Antoni Hanusz

przewodniczący sprawozdawca

Grzegorz Krzymień

członek

Jacek Brolik

członek

Włodzimierz Kubiak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Granice kontroli kasacyjnej Naczelnego Sądu Administracyjnego i rozróżnienie między zarzutami dotyczącymi postępowania podatkowego a postępowania przed sądem administracyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki kontroli kasacyjnej w sprawach podatkowych i interpretacji przepisów dotyczących karty podatkowej z okresu sprzed nowelizacji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważne zagadnienie proceduralne dotyczące zakresu kontroli sądowej w postępowaniu kasacyjnym, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego i podatkowego.

Czy zarzuty wobec urzędników mogą unieważnić skargę kasacyjną? NSA wyjaśnia granice kontroli.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
FSK 1343/04 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2005-01-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-06-03
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Antoni Hanusz /przewodniczący sprawozdawca/
Grzegorz Krzymień
Jacek Brolik
Włodzimierz Kubiak
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne
Podatek dochodowy od osób fizycznych
Sygn. powiązane
I SA/Kr 1695/01 - Wyrok WSA w Krakowie z 2004-02-26
Skarżony organ
Izba Skarbowa
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 174, art. 183
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Antoni Hanusz (spr.), Sędziowie NSA Jacek Brolik, Włodzimierz Kubiak, Protokolant Piotr Dębkowski, po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2005 r. na rozprawie w Wydziale II Izby Finansowej skargi kasacyjnej Ewy P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 26 lutego 2004 r. sygn. akt I SA/Kr 1695/01 w sprawie ze skargi Ewy P. na decyzję Izby Skarbowej w K. z dnia 13 lipca 2001 r. (...) w przedmiocie wyłączenia z opodatkowania w formie karty podatkowej za 1998 r. 1) oddala skargę kasacyjną 2) zasądza od skarżącej Ewy P. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w K. kwotę 180 zł. (słownie sto osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
1. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 26 lutego 2004 r., I SA/Kr 1695/01, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę Ewy P. na decyzję Izby Skarbowej w K. z dnia 13 lipca 2001 r. w przedmiocie wyłączenia z opodatkowania w formie karty podatkowej za 1998 r. Izba Skarbowa powyższą decyzją utrzymała w mocy decyzję organu I instancji wyłączającą Ewę P. z grupy osób opodatkowanych w formie karty podatkowej za 1998 r. Podatkowy organ odwoławczy stwierdził bowiem, że skarżąca, prowadząc w spornym roku działalność w zakresie usług remontowo-budowlanych oraz instalacyjnych, poza świadczeniami dla ludności, wykonywała usługi również dla innych odbiorców, uzyskując przychód z tego tytułu w zakresie przekraczającym dopuszczalną kwotę, która - zgodnie z pkt 4 objaśnień do części I zał. Nr 1 do Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 1996 r. w sprawie karty podatkowej - wynosiła 44.000 zł.
W skardze na powyższą decyzję Ewa P. wniosła o uchylenie tej decyzji wraz z poprzedzającą ją decyzją organu pierwszej instancji, podnosząc zarzuty o treści identycznej jak w odwołaniu. Zdaniem skarżącej została ona źle poinformowana o obowiązujących ją ograniczeniach oraz nie wzięto pod uwagę trudności w stosowaniu przepisów dotyczących karty podatkowej, co wynika z umieszczenia istotnych dla podatnika informacji w załącznikach znajdujących się na końcu aktu prawnego. W wydanej przez urząd skarbowy decyzji o wysokości stawki nie sprecyzowano kogo dotyczy sformułowanie "inni odbiorcy" i jakie są konsekwencje przekroczenia limitu - naruszono tym samym zasadę zaufania podatników i zasadę informacji prawnej.
2. Wyrokiem z dnia 26 lutego 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił powyższą skargę, uznając, iż w sprawie bezspornie miała miejsce sytuacja, w której należało zastosować przepisy stanowiące podstawę do wyłączenia z opodatkowania w formie karty podatkowej podatników, którzy między innymi nie zawiadomili organu podatkowego o zmianie powodującej utratę warunków do opodatkowania w tej formie. Sąd administracyjny nie dopatrzył się również naruszenia zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych - w wydanej decyzji o karcie podatkowej podana jest podstawa prawna /powołane wyżej rozporządzenie/ i obowiązkiem podatnika było zapoznanie się z tymi przepisami. W żaden sposób nie zostało wykazane, by doszło do udzielenia błędnej informacji przez pracownika urzędu skarbowego. Skarżąca nie wykazała również, by wobec zaistnienia wątpliwości w stosowaniu przepisów prawa, zwracała się o udzielenie informacji, a takich nie uzyskała.
Sąd zauważył również, że zasada udzielania informacji prawnej stronom jest realizowana wyłącznie w postępowaniu podatkowym, a gdy takie się nie toczy zasada udzielania informacji o zakresie stosowania przepisów prawa podatkowego polega na udzielaniu informacji pisemnych.
3. W skardze kasacyjnej z dnia 23 kwietnia 2004 r. pełnomocnik Ewy P. wniósł o uchylenie powyższego wyroku w całości, zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 120, 121 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca podniosła ponownie, że Izba Skarbowa w K. w ogóle nie ustosunkowała się do faktu, że podatniczka została źle poinformowana o obowiązujących ją ograniczeniach i nie wzięto pod uwagę trudności wynikających ze stosowania przepisów dotyczących karty podatkowej. Pełnomocnik skarżącej przywołuje tu konstrukcję rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 1996 r. w sprawie karty podatkowej i załącznika nr 1, twierdząc iż jest ono zbudowane wbrew zasadzie, zgodnie z którą przepisy podatkowe powinny być tak sformułowane, aby przeciętny podatnik mógł bez trudu dowiedzieć się o wszystkich ciążących na nim obowiązkach i przysługujących mu uprawnieniach. Przepisy o karcie podatkowej są niejasne, bardzo ogólne i umieszczone w nieodpowiedniej części aktu prawnego. Są one również bardzo zawiłe, uniemożliwiając podatnikowi wywnioskowanie, jaki jest dopuszczalny zakres wykonywania określonych usług i jakie zdarzenia faktyczne i prawne mogą spowodować utratę przyznanych uprawnień - informacje te sprecyzowane są dopiero w załącznikach. Skarżąca twierdzi również, iż w delegacji ustawowej dla Ministra Finansów w art. 9 pkt 1, art. 18 ust. 3 i art. 38 pkt 2-4 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych nie ma mowy, by Minister mógł określić w rozporządzeniu okoliczności dające podstawę do wyłączenia podatnika z opodatkowania w formie karty podatkowej. Zdaniem skarżącej w takim przypadku każdy podatnik powinien być o takich okolicznościach poinformowany. Autor skargi kasacyjnej przyznaje, iż decyzja w sprawie ustalenia wysokości karty podatkowej na rok 1998 zawierała informację, iż "poza świadczeniami dla ludności dopuszczalne jest wykonywanie świadczeń dla innych odbiorców w rozmiarze nie przekraczającym kwoty 44.000 zł przychodu rocznie", jednakże jego zdaniem, jest to informacja lakoniczna i niewystarczająca. Niepełna informacja w tym względzie może spowodować, iż decyzja taka utraci moc ze względu na niewiedzę lub niekompletną wiedzę podatnika o charakterze działań, powodujących utratę prawa do rozliczenia w formie karty podatkowej.
Autor skargi kasacyjnej podnosi, iż podatniczka dopytywała się o obowiązujące ograniczenia w prowadzonym przez nią rodzaju działalności i uzyskała w tym względzie informacje od urzędnika, jednakże nie uzyskała informacji o tym, gdzie może znaleźć odpowiednie przepisy, tak więc postępowała zgodnie z informacjami uzyskanymi od urzędnika. Pełnomocnik skarżącej podnosi również, iż w obowiązującym 1998 r. stanie prawnym informacja udzielana podatnikom nie musiała być - wbrew twierdzeniom Sądu - realizowana jedynie w postępowaniu podatkowym. Ewa P. zwracając się ustnie z pytaniem do urzędnika Urzędu Skarbowego o udzielenie informacji, skorzystała z trybu przewidzianego w art. 14 par. 4 w związku z art. 168 obowiązującej wówczas Ordynacji. W wyniku niekompetencji urzędnika nie zostało to pytanie zaprotokołowane, a informacja udzielona podatniczce była nieprawdziwa.
4. W odpowiedzi na skargę kasacyjną z dnia 26 maja 2004 r. Dyrektor Izby Skarbowej w K. wniósł o jej oddalenie oraz o zwrot niezbędnych kosztów postępowania kasacyjnego. Zdaniem organu w skardze kasacyjnej nie wskazano, by Sąd naruszył przepisy postępowania zakończonego wyrokiem, a argumentacja strony jest powtórzeniem zarzutów zawartych w skardze na decyzję Izby Skarbowej. Dyrektor Izby Skarbowej zgadza się ze stanowiskiem Sądu, uznając, że wszystkie okoliczności sprawy zostały należycie wyjaśnione, a ocena stanu faktycznego odpowiada prawu. Ponieważ w skardze pełnomocnik nie wykazał zasadności powołanej podstawy kasacyjnej, skarga winna ulec oddaleniu.
5. Pismem z dnia 22 grudnia 2004 r. strona skarżąca uzupełniła skargę kasacyjną o zarzut naruszenia art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, twierdząc iż Sąd I instancji uchybił temu przepis nie uchylając zaskarżonej decyzji w całości z powodu naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy.
6. Rozpoznając niniejszą sprawę Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i podlega oddaleniu. Zgodnie z treścią art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270/, kontrola kasacyjna dokonywana przez Naczelny Sąd Administracyjny obejmuje stosowanie przepisów prawa procesowego i materialnego. W rozpatrywanej sprawie autor skargi kasacyjnej nie powołał tego przepisu. Jednakże w sposób wyraźny zarzucił on zaskarżonemu wyrokowi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wskazując na przepis art. 174 pkt 1 oraz, dopiero w uzupełnieniu skargi kasacyjnej, 145 par. 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. W związku z tym należy zwrócić uwagę, iż w świetle art. 183 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i bierze pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. Oznacza to jego związanie zarzutami i wnioskami skargi kasacyjnej, które mogą dotyczyć wyłącznie ocenianego orzeczenia, a nie postępowania podatkowego i wydanych w nim decyzji. Tymczasem wnoszący skargę kasacyjną formułuje w istocie rzeczy zarzuty skierowane w stronę postępowania podatkowego, w wyniku którego wydano decyzję zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Uzasadnienie skargi wskazuje bowiem na uchybienie w zakresie naruszenia dyspozycji art. 120 i 121 Ordynacji podatkowej, jakich w ocenie autora skargi dopuściły się organy podatkowe. Brak natomiast w tej skardze zarzutów skierowanych pod adresem sądu administracyjnego I instancji, które wskazywałoby na uchybienia jakich dopuścił się on podczas procesu kontroli legalności zaskarżonych decyzji podatkowych. Autor skargi nie wskazał również przepisów, których naruszenie prowadziłoby do wadliwego ustalenia stanu faktycznego sprawy, uznając zatem, iż jest on bezsporny.
Zarzutami skargi kasacyjnej nie objęto przy tym naruszenia przepisów prawa materialnego przez Sąd. W związku z tym niezrozumiała jest egzegeza przepisów rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 1996 r. w sprawie karty podatkowej /Dz.U. nr 151 poz. 717/. Tym bardziej, iż kontroli kasacyjnej nie podlega analiza treści poszczególnych przepisów prawa podatkowego na płaszczyźnie semantycznej oraz co do znaczenia zawartych tam pojęć i terminów oraz ich desygnatów.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji. Natomiast o kosztach postępowania postanowiono zgodnie z art. 204 pkt 1 tej ustawy.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI