I SA/WR 734/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2006-11-17
NSApodatkoweŚredniawsa
podatek dochodowysprzedaż nieruchomościlokal mieszkalnyzryczałtowany podatekzwolnienie podatkowecele mieszkanioweterminyobowiązek podatkowyustawa o PIT

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę podatniczki na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą zryczałtowanego podatku dochodowego od sprzedaży lokalu mieszkalnego, uznając, że sprzedaż przed upływem 5 lat od nabycia podlega opodatkowaniu, a podatniczka nie złożyła oświadczenia o przeznaczeniu przychodu na cele mieszkaniowe ani faktycznie go na nie nie przeznaczyła.

Sprawa dotyczyła opodatkowania zryczałtowanym podatkiem dochodowym przychodu ze sprzedaży lokalu mieszkalnego, który został nabyty w 2000 r., a sprzedany w 2003 r. Skarżąca argumentowała, że nie została poinformowana o skutkach podatkowych sprzedaży przed upływem 5 lat oraz że jej trudna sytuacja materialna uzasadnia umorzenie podatku. Sąd uznał, że organy podatkowe nie mają obowiązku informowania o skutkach podatkowych, a niewiedza podatnika nie zwalnia z obowiązku podatkowego. Podkreślono, że zwolnienie z podatku wymagało złożenia oświadczenia o przeznaczeniu przychodu na cele mieszkaniowe i faktycznego jego wydatkowania na te cele, czego skarżąca nie uczyniła.

Przedmiotem skargi była decyzja Dyrektora Izby Skarbowej utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego, która określiła zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003 r. z tytułu przychodu ze sprzedaży lokalu mieszkalnego. Sprzedaż nastąpiła przed upływem 5 lat od końca roku kalendarzowego, w którym lokal został nabyty, co zgodnie z ustawą o podatku dochodowym od osób fizycznych (u.p.d.o.f.) skutkowało obowiązkiem zapłaty zryczaczałtowanego podatku dochodowego. Skarżąca podniosła, że nie została poinformowana o skutkach podatkowych sprzedaży oraz że nie miała możliwości złożenia oświadczenia o zamiarze wydatkowania przychodu na cele mieszkaniowe. Wskazała również na swoją trudną sytuację materialną i prosiła o umorzenie zaległości. Organ odwoławczy uznał zarzuty za bezzasadne, podkreślając, że przepisy prawa podatkowego nie nakładają obowiązku informowania stron o skutkach podatkowych, a podatnik powinien zapoznać się z obowiązującymi przepisami. Sąd administracyjny, kontrolując legalność decyzji, stwierdził, że zaskarżona decyzja znajduje umocowanie w prawie materialnym i nie doszło do naruszenia przepisów postępowania. Sąd wyjaśnił, że przychód ze sprzedaży nieruchomości podlega opodatkowaniu, jeśli następuje przed upływem 5 lat od końca roku kalendarzowego nabycia, chyba że podatnik złoży oświadczenie o przeznaczeniu przychodu na cele mieszkaniowe i faktycznie go na te cele wydatkuje. W tej sprawie skarżąca nie złożyła takiego oświadczenia, a uzyskany przychód przeznaczyła na spłatę długów i utrzymanie. Sąd podkreślił, że kwestia umorzenia zaległości podatkowej leży poza zakresem kognicji sądu administracyjnego w postępowaniu wymiarowym. W związku z tym skarga została oddalona.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, podlega opodatkowaniu.

Uzasadnienie

Sprzedaż nieruchomości przed upływem 5 lat od końca roku kalendarzowego nabycia stanowi odrębne źródło przychodu. Zwolnienie z podatku jest możliwe tylko w przypadku złożenia oświadczenia o przeznaczeniu przychodu na cele mieszkaniowe i faktycznego jego wydatkowania na te cele.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (9)

Główne

u.p.d.o.f. art. 10 § 1 pkt 8

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Określa odpłatne zbycie nieruchomości jako odrębne źródło przychodów, jeśli nie następuje w ramach działalności gospodarczej i ma miejsce przed upływem pięciu lat od końca roku kalendarzowego nabycia.

u.p.d.o.f. art. 21 § 1 pkt 32 lit. a,e

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Określa warunki zwolnienia z podatku dochodowego przychodu ze sprzedaży nieruchomości, w tym wydatkowanie go na nabycie lub budowę własnego lokalu mieszkalnego w określonym terminie.

u.p.d.o.f. art. 28 § 2a

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Określa możliwość niezastosowania zasady płatności podatku bez wezwania, jeśli podatnik w terminie 14 dni od sprzedaży złoży oświadczenie o przeznaczeniu przychodu na cele mieszkaniowe.

Pomocnicze

u.p.d.o.f. art. 28 § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Stanowi, że przychodu ze sprzedaży nieruchomości nie łączy się z przychodami z innych źródeł.

u.p.d.o.f. art. 28 § 2

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Określa, że podatek od przychodu ze sprzedaży nieruchomości jest płatny w formie ryczałtu w wysokości 10% uzyskanego przychodu.

u.p.d.o.f. art. 28 § 3

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Określa termin płatności podatku wraz z odsetkami, jeśli nie zostaną spełnione warunki zwolnienia.

Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 31 stycznia 2000 r.

Ogłoszenie jednolitego tekstu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

p.s.a. art. 3 § 1 i § 2 pkt 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa zakres kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne.

p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna do oddalenia skargi.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sprzedaż nieruchomości przed upływem 5 lat od końca roku kalendarzowego nabycia podlega opodatkowaniu. Podatnik ma obowiązek zapoznać się z przepisami prawa podatkowego. Brak złożenia oświadczenia o przeznaczeniu przychodu na cele mieszkaniowe i brak faktycznego wydatkowania na te cele wyklucza zwolnienie podatkowe. Kwestia umorzenia zaległości podatkowej nie leży w kompetencji sądu administracyjnego w postępowaniu wymiarowym.

Odrzucone argumenty

Brak poinformowania o skutkach podatkowych sprzedaży. Trudna sytuacja materialna uzasadniająca umorzenie podatku.

Godne uwagi sformułowania

przepisy prawa podatkowego nie nakładają obowiązku informowania stron transakcji o skutkach podatkowych każdy podatnik należycie dbający o własne interesy może i powinien się zapoznać [z przepisami] Do zakresu kognicji sądu administracyjnego nie należy natomiast umarzanie zaległości podatkowych.

Skład orzekający

Dagmara Dominik

sprawozdawca

Halina Betta

sędzia

Jadwiga Danuta Mróz

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących opodatkowania sprzedaży nieruchomości przed upływem 5 lat od nabycia, obowiązków informacyjnych organów podatkowych oraz zakresu kognicji sądów administracyjnych."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego z 2003 r. i orzeczenia z 2006 r. Przepisy mogły ulec zmianie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy powszechnego zagadnienia podatkowego związanego ze sprzedażą nieruchomości, co czyni ją interesującą dla szerokiego grona podatników i prawników. Wyjaśnia kluczowe zasady opodatkowania i obowiązki informacyjne.

Sprzedaż mieszkania przed 5 laty? Sprawdź, czy na pewno zapłaciłeś podatek!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Wr 734/06 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2006-11-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-05-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Dagmara Dominik /sprawozdawca/
Halina Betta
Jadwiga Danuta Mróz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne
Podatek dochodowy od osób fizycznych
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
*Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 14 poz 176
art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a,e,  art. 10 ust. 1 pkt 8,  art. 28 ust. 2,  art. 28 ust. 2a
Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 31 stycznia 2000 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA - Jadwiga Danuta Mróz Sędziowie: Sędzia NSA - Halina Betta Asesor WSA - Dagmara Dominik (sprawozdawca) Protokolant: Edyta Luniak po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 17 listopada 2006 r. przy udziale - sprawy ze skargi G. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w W. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu sprzedaży lokalu mieszkalnego: oddala skargę
Uzasadnienie
Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] Nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w Nowej R. z dnia [...] Nr [...] określającej zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003 r. w wysokości [...] z tytułu przychodu osiągniętego ze sprzedaży lokalu mieszkalnego w oparciu o przepis art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a i e) ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm. zwanej dalej "u.p.d.o.f."). Powyższe rozstrzygnięcie wynikało z faktu, że G. B. aktem notarialnym z dnia [...] nabyła lokal mieszkalny położony w N. R. przy ul. A. [...] wraz z udziałem wynoszącym [...] we wspólnych częściach budynku i w prawie współwłasności działki nr [...] o powierzchni [...], a następnie aktem notarialnym z dnia [...] dokonała sprzedaży ww. nieruchomości za cenę [...]. Stąd też sprzedaż ww. nieruchomości podlegała opodatkowaniu zryczałtowanym podatkiem dochodowym od osób fizycznych, gdyż nastąpiła przed upływem 5 lat od końca roku kalendarzowego, w którym ją nabyto. Stwierdzono ponadto, że do wydania decyzji przez organ pierwszej instancji skarżąca nie wydatkowała przychodu uzyskanego ze sprzedaży nieruchomości na cele wymienione w powołanym art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a i e) u.p.d.o.f.
W odwołaniu strona podniosła okoliczności braku poinformowania o tym, że sprzedaż mieszkania przed upływem pięciu lat od daty jego nabycia może skutkować obciążeniami podatkowymi, a także, że nie miała możliwości złożenia oświadczenia o zamiarze wydatkowania uzyskanego przychodu na określone w ustawie cele. Wskazała na swoją trudną sytuację materialną i opisała okoliczności wydatkowania przychodu uzyskanego ze sprzedaży nieruchomości (zaległe czynsze, spłatę długów, utrzymanie rodziny) i zwróciła się z prośbą o umorzenie zaległości.
Organ odwoławczy utrzymując w mocy rozstrzygnięcie organu podatkowego pierwszej instancji, uznał za bezzasadny zarzut braku poinformowania strony o skutkach podatkowych dokonanej czynności prawnej, gdyż przepisy prawa podatkowego nie nakładają obowiązku informowania stron transakcji o skutkach podatkowych związanych ze sprzedażą. Stwierdzono także, że nie może podatniczka powoływać się na swoją niewiedzę, co do obowiązku uiszczenia podatku. Obowiązek podatkowy określają bowiem ustawy z których treścią każdy podatnik należycie dbający o własne interesy może i powinien się zapoznać, zwłaszcza gdy podejmuje czynności prawne.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu strona ponowiła argumenty przedstawione w odwołaniu co do trudnej sytuacji materialnej i wniosła o umorzenie podatku.
W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o oddalenie skargi podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Jednocześnie podniesiono, że w odrębnym postępowaniu, rozpatrując wniosek o umorzenie zaległości podatkowej Naczelnik Urzędu Skarbowego w N. R. decyzją z dnia [...] Nr [...] odmówił umorzenia zaległości podatkowej. Na ww. decyzję G. B. wniosła odwołanie, które wpłynęło do organu odwoławczego [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Na wstępie należy zauważyć, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej obejmującą m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. zwanej dalej "p.s.a."), które oceniane są z punktu widzenia ich legalności, a więc zgodności z prawem, zarówno materialnym jak i formalnym. Przeprowadzając zatem kontrolę legalności zaskarżonej decyzji należy stwierdzić, że znajduje ona umocowanie w obowiązującym prawie materialnym, a przy jej wydaniu nie doszło do naruszenia reguł postępowania podatkowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Do zakresu kognicji sądu administracyjnego nie należy natomiast umarzanie zaległości podatkowych.
Istota sporu między stronami sprowadza się do zasadności określenia przez organy podatkowe zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu przychodu osiągniętego ze sprzedaży lokalu mieszkalnego.
Stosownie do art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f. odrębnym źródłem przychodów jest odpłatne zbycie: a/ nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości, b/ spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej, c/ prawa wieczystego użytkowania gruntów. Przychód powyższy powstaje, jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej (kiedy to przychód stanowi przychód z tej właśnie działalności gospodarczej) oraz następuje przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie. Jednakże zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a) u.p.d.o.f. przychód ze sprzedaży nieruchomości będzie zwolniony z podatku dochodowego od osób fizycznych w części wydatkowanej na nabycie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, nie później niż w okresie dwóch lat od dnia sprzedaży, budynku mieszkalnego lub jego części, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego, gruntu albo prawa użytkowania wieczystego gruntu pod budowę budynku mieszkalnego, lub na nabycie prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej oraz na budowę, rozbudowę albo remont lub modernizację własnego budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego. Przychodu z odpłatnego zbycia nieruchomości nie łączy się z przychodami (dochodami) z innych źródeł (art. 28 ust. 1 u.p.d.o.f.) a podatek od ww. przychodu ustala się w formie ryczałtu w wysokości 10% uzyskanego przychodu. Podatek ten jest płatny bez wezwania w terminie 14 dni od dnia dokonania odpłatnego zbycia na rachunek urzędu skarbowego właściwego według miejsca zamieszkania podatnika (art. 28 ust. 2 u.p.d.o.f.). Powyższa zasada nie ma zastosowania do podatników dokonujących sprzedaży nieruchomości, którzy w terminie 14 dni od dnia dokonania tej sprzedaży złożą oświadczenie, że przychód uzyskany ze sprzedaży przeznaczą na cele określone w art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a) lub lit. e) u.p.d.o.f. (art. 28 ust. 2a u.p.d.o.f.) Jeżeli nie zostaną spełnione warunki, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a) lub lit. e), podatek jest płatny najpóźniej następnego dnia po upływie terminów określonych w tym przepisie wraz z odsetkami (ar. 28 ust. 3 u.p.d.o.f.).
Odnosząc powyższe do przedmiotowej sprawy należy wskazać, że niewątpliwym jest fakt sprzedaży w dniu 7 lipca 2003 r. przez stronę skarżącą lokalu mieszkalnego nabytego w dniu 3 lutego 2000 r. Strona nie złożyła przewidzianego w art. 28 ust. 2a u.p.d.o.f. oświadczenia o przeznaczeniu uzyskanego przychodu na cele mieszkaniowe. Natomiast uzyskane przez stronę przychody ze sprzedaży ww. lokalu zostały przeznaczone na spłatę długów oraz utrzymanie, co potwierdziła strona skarżąca. Mając na względzie powyższe Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Podnoszone w skardze okoliczności trudnej sytuacji majątkowej mogą mieć ewentualne znaczenie w postępowaniu w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowej, nie zaś w postępowaniu wymiarowym. Fakt braku poinformowania strony przez organy podatkowe co do obowiązku złożenia stosownego oświadczenia jak i niewiedza strony skarżącej co do braku możliwości sprzedaży lokalu mieszkalnego przed upływem 5 lat nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy. Wynika to bowiem z faktu, że strona skarżąca powinna była poczynić odpowiednie starania celem zaznajomienia się z przepisami podatkowymi przed dokonaniem czynności sprzedaży. Ponadto z okoliczności sprawy wynika, że sprzedaż lokalu mieszkalnego była podyktowana trudną sytuacją majątkową nie zaś chęcią przekazania uzyskanego przychodu na cele mieszkalne a właśnie tylko w takiej sytuacji możliwe było złożenie stosownego oświadczenia. Należy także podkreślić, że aby być zwolnionym z podatku dochodowego od osób fizycznych nie wystarczy złożyć wskazane oświadczenie, lecz należy także uzyskany przychód faktycznie przeznaczyć na cele mieszkalne. Taka sytuacja nie miała miejsca w przedmiotowej sprawie.
Poczynione uwagi nakazały uznać, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa, co czyni skargę nieuzasadnioną i spowodowało konieczność jej oddalenia na podstawie art. 151 p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI