Dz KW(...) , Kw (...)
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy oddalił apelację od wpisu hipotecznego, uznając, że umowa restrukturyzacji zadłużenia nie stanowiła odnowienia zobowiązania w rozumieniu art. 506 k.c.
Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze rozpoznał apelację Kopalni (...) sp. z o.o. od postanowienia Sądu Rejonowego w Lubaniu, które dokonało wpisu nowego wierzyciela hipotecznego. Apelujący zarzucił naruszenie art. 507 k.c. przez niezastosowanie, twierdząc, że odnowienie zobowiązania spowodowało wygaśnięcie hipoteki. Sąd Okręgowy uznał jednak, że porozumienie z 12 kwietnia 2011 r. nie było odnowieniem w rozumieniu art. 506 k.c., gdyż nie wynikała z niego wola stron umorzenia dotychczasowego zobowiązania i zastąpienia go nowym, a nadto § 5 pkt 3 porozumienia jednoznacznie wykluczał odnowienie.
Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze rozpoznał apelację Kopalni (...) sp. z o.o. z siedzibą w K. od postanowienia Sądu Rejonowego w Lubaniu z dnia 18 maja 2015 r., które dokonało zmiany wierzyciela hipotecznego poprzez wpisanie spółki (...) sp. z o.o. jako wierzyciela hipotecznego hipoteki ujawnionej pod nr 9 w dziale IV księgi wieczystej. Apelujący zarzucił naruszenie prawa materialnego, w szczególności art. 507 k.c. przez jego niezastosowanie, argumentując, że w wyniku umowy powierniczego przelewu miało miejsce przejście hipoteki, podczas gdy wobec odnowienia zobowiązania w dniu 12 kwietnia 2011 r. doszło do wygaśnięcia wszelkich zabezpieczeń, w tym hipoteki. Sąd Okręgowy, opierając się na przepisach Kodeksu cywilnego dotyczących odnowienia (art. 506 k.c.) oraz bogatym orzecznictwie Sądu Najwyższego, stwierdził, że kluczowym elementem odnowienia jest wyraźny zamiar stron umorzenia dotychczasowego zobowiązania i zastąpienia go nowym. W analizowanej sprawie, porozumienie z dnia 12 kwietnia 2011 r. dotyczące spłaty zadłużenia, które odnosiło się do przystąpienia do długu z 24 lipca 2008 r., nie wykazywało woli stron umorzenia dotychczasowego zobowiązania. Co więcej, § 5 pkt 3 tego porozumienia wprost stanowił, że nie stanowi ono odnowienia w rozumieniu art. 506 k.c. W związku z tym Sąd Okręgowy uznał apelację za bezzasadną i oddalił ją na podstawie art. 385 k.p.c. w związku z art. 626¹ § 1 k.p.c. i art. 13 § 2 k.p.c. Wniosek wnioskodawcy o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego został oddalony na podstawie art. 520 § 1 k.p.c., zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, że w sprawach dotyczących wpisu hipoteki lub zmiany wierzyciela hipotecznego nie występuje sprzeczność interesów, a każdy uczestnik ponosi koszty swojego udziału.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, umowa taka nie stanowi odnowienia, zwłaszcza gdy strony wprost wykluczyły taki skutek w treści porozumienia.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na przepisach art. 506 k.c. i orzecznictwie, które podkreślają konieczność wyraźnego zamiaru stron umorzenia dotychczasowego zobowiązania. W analizowanej sprawie, porozumienie z dnia 12 kwietnia 2011 r. nie wykazywało takiego zamiaru, a nadto w § 5 pkt 3 wprost wykluczało odnowienie.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie apelacji
Strona wygrywająca
wnioskodawca (...) sp. z o.o. z siedzibą w S.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) sp. z o.o. z siedzibą w S. | spółka | wnioskodawca |
| (...) z siedzibą we W. | inne | uczestnik postępowania |
| Kopalni (...) sp. z o.o. z siedzibą w K. | spółka | uczestnik postępowania |
Przepisy (8)
Główne
k.c. art. 506 § § 1
Kodeks cywilny
Warunkiem umorzenia dotychczasowego zobowiązania dłużnika jest zaciągnięcie przez niego nowego zobowiązania. Wolą stron umowy odnowienia jest umorzenie dotychczasowego zobowiązania i zastąpienie go nowym zobowiązaniem lub opartym na innej podstawie prawnej. Zamiaru stron zawarcia umowy odnowienia nie można domniemywać, musi on być dostatecznie uzewnętrzniony.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna oddalenia apelacji.
k.p.c. art. 626 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy postępowania w sprawach o wpis w księdze wieczystej.
k.p.c. art. 13 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy stosowania przepisów o procesie do innych postępowań.
k.p.c. art. 520 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna oddalenia wniosku o zwrot kosztów postępowania apelacyjnego.
Pomocnicze
k.c. art. 506 § § 2
Kodeks cywilny
W razie wątpliwości poczytuje się, że zmiana treści dotychczasowego zobowiązania nie stanowi odnowienia. Dotyczy to w szczególności wypadku, gdy wierzyciel otrzymuje od dłużnika weksel lub czek.
k.c. art. 507
Kodeks cywilny
Zarzut naruszenia tego przepisu był podstawą apelacji.
k.p.c. art. 520 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący zasady ponoszenia kosztów w przypadku sprzeczności interesów, który nie został zastosowany.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Porozumienie z dnia 12 kwietnia 2011 r. nie stanowi odnowienia zobowiązania w rozumieniu art. 506 k.c., co potwierdza jego treść, w tym § 5 pkt 3. Przystąpienie do długu nie zmienia charakteru długu rzeczowego, a odpowiedzialność wynikająca z niego nie wpływa na wygaśnięcie hipoteki. W sprawach o wpis hipoteki lub zmianę wierzyciela hipotecznego nie zachodzi sprzeczność interesów uzasadniająca zasądzenie kosztów od jednego uczestnika na rzecz drugiego.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia art. 507 k.c. przez niezastosowanie, oparty na twierdzeniu, że odnowienie zobowiązania spowodowało wygaśnięcie hipoteki.
Godne uwagi sformułowania
Zamiaru stron zawarcia umowy odnowienia nie można domniemywać, musi on być dostatecznie uzewnętrzniony. W razie wątpliwości poczytuje się, że zmiana treści dotychczasowego zobowiązania nie stanowi odnowienia. W przedmiocie zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego Sąd drugiej instancji na postawie art. 520 § 1 k.p.c. żądanie takie oddalił. Zgodnie bowiem z utrwalonym orzecznictwem w sprawie dotyczącej wpisu hipoteki lub zmiany wierzyciela hipotecznego nie występuje sprzeczność interesów w rozumieniu art. 520 § 2 kpc i każdy uczestnik ponosi koszty związane ze swym udziałem w sprawie.
Skład orzekający
Wojciech Damaszko
przewodniczący-sprawozdawca
Alicja Izydorczyk
sędzia
Piotr Gregier
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia odnowienia zobowiązania (art. 506 k.c.) w kontekście umów restrukturyzacyjnych i przystąpienia do długu, a także zasady ponoszenia kosztów w sprawach wieczystoksięgowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdzie w treści porozumienia wyraźnie wyłączono odnowienie. Orzeczenie opiera się na utrwalonym orzecznictwie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia odnowienia zobowiązania i jego wpływu na zabezpieczenia hipoteczne, co jest istotne dla praktyków prawa cywilnego i nieruchomości. Rozstrzygnięcie w kwestii kosztów również ma znaczenie praktyczne.
“Czy restrukturyzacja długu zawsze oznacza wygaśnięcie hipoteki? Sąd Okręgowy wyjaśnia kluczowe znaczenie zamiaru stron.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyDnia 26 sierpnia 2015 r. POSTANOWIENIE Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze Wydział II Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Wojciech Damaszko /spr/ Sędziowie: SSO Alicja Izydorczyk SSO Piotr Gregier po rozpoznaniu w dniu 26 sierpnia 2015 r. w Jeleniej Górze na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku: (...) sp. z o.o. z siedzibą w S. z udziałem: (...) z siedzibą we W. , Kopalni (...) sp. z o.o. z siedzibą w K. o wpis do księgi wieczystej na skutek apelacji uczestnika postępowania Kopalni (...) sp. z o.o. z siedzibą w K. od postanowienia Sądu Rejonowego w Lubaniu V Wydziału Ksiąg Wieczystych z dnia 18 maja 2015 r. sygn. akt Dz KW(...) , Kw (...) p o s t a n a w i a: 1. apelację oddalić, 2. oddalić wniosek (...) sp. z o.o. z siedzibą w S. o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania w instancji odwoławczej. (...) A. I. W. P. G. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w Lubaniu V Wydział Ksiąg Wieczystych zaskarżonym wpisem z dnia 18 maja 2015 r. w ramach postępowania zarejestrowanego pod numerem Dz. KW(...) dokonał zmiany wierzyciela hipotecznego, przez wpisanie spółki (...) sp. z o.o. jako wierzyciela hipotecznego hipoteki ujawnionej pod nr 9 w dziale IV księgi wieczystej numer (...) . Apelację od tego wpisu złożył uczestnik postępowania Kopalnia (...) sp. z o.o. z siedzibą w K. i zaskarżył go w całości. Orzeczeniu zarzucił naruszenie prawa materialnego, to jest art. 507 k.c. , przez jego niezastosowanie, co skutkowało przyjęciem, że w wyniku umowy powierniczego przelewu miało miejsce przejście hipoteki na rzecz (...) sp. z o.o. , podczas gdy wobec odnowienia zobowiązania w dniu 12 kwietnia 2011 r. doszło do wygaśnięcia wszelkich zabezpieczeń wierzytelności, w tym hipoteki wpisanej pod nr 9 w dziale IV księgi wieczystej prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Lubaniu pod numerem (...) . Wskazując na powyższe skarżący wniósł o uchylenie wpisu dokonanego 18 maja 2015 r. przez Sąd Rejonowy w Lubaniu oraz wydanie postanowienia o odmowie dokonania wpisu spółki (...) sp. z o.o. jako wierzyciela hipotecznego hipoteki ujawnionej pod nr 9 w dziale IV księgi wieczystej numer (...) , a nadto o zasądzenie na jego rzecz od wnioskodawcy zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W odpowiedzi wnioskodawca (...) sp. z o.o. wniósł o oddalenie apelacji w całości oraz zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego. Sąd Okręgowy zważył, co następuje : Zarzuty i wnioski zawarte w apelacji nie zasługiwały na uwzględnienie. Artykuł 506 § 1 k.c. stanowi, że jeżeli w celu umorzenia zobowiązania dłużnik zobowiązuje się za zgodą wierzyciela spełnić inne świadczenie albo nawet to samo świadczenie, lecz z innej podstawy prawnej, zobowiązanie dotychczasowe wygasa (odnowienie). Zgodnie jednak z § 2 tego przepisu w razie wątpliwości poczytuje się, że zmiana treści dotychczasowego zobowiązania nie stanowi odnowienia. Dotyczy to w szczególności wypadku, gdy wierzyciel otrzymuje od dłużnika weksel lub czek. Warunkiem umorzenia dotychczasowego zobowiązania dłużnika jest zaciągnięcie przez niego nowego zobowiązania. Inaczej mówiąc, wolą stron umowy odnowienia jest umorzenie dotychczasowego zobowiązania i zastąpienie go nowym zobowiązaniem lub opartym na innej podstawie prawnej ( wyrok SN z dnia 30 listopada 2006 r., I CSK 256/06, LEX nr 359463 ). O kwalifikacji porozumień, przez które strony modyfikują łączący je stosunek prawny, decyduje zamiar odnowienia (animus novandi). Z art. 506 k.c. wynika, że przy nowacji strony muszą wyrazić zamiar umorzenia istniejącego zobowiązania ( wyrok SN z dnia 9 stycznia 2008 r., II CSK 407/07, LEX nr 462284 ). Zamiaru stron zawarcia umowy odnowienia nie można domniemywać, musi on być dostatecznie uzewnętrzniony ( wyrok SN z dnia 10 marca 2004 r., IV CK 95/03, LEX nr 84431; wyrok SN z dnia 9 listopada 2006 r., IV CSK 191/06, LEX nr 369173; wyrok SN z dnia 9 stycznia 2008 r., II CSK 407/07, LEX nr 462284 ). Możliwe jest jednak, aby zamiar nowacji był wyrażony w sposób dorozumiany, byleby był wyraźny, wskazując na wolę nowego i odmiennego sposobu spełnienia świadczenia, dogodnego dla obu kontrahentów ( wyrok SN z dnia 24 października 2000 r., V CKN 125/00, LEX nr 52676; wyrok SN z dnia 18 czerwca 2008 r., II CSK 37/09, LEX nr 515729; wyrok SA w Łodzi z dnia 15 lutego 2011 r., I ACa 1081/10, OSA 2012, z. 2, poz. 14 ). W doktrynie i orzecznictwie przeważa pogląd, że o odnowieniu może być mowa przy każdej zmianie treści dotychczasowego zobowiązania, nawet jeśli są to zmiany niewielkie, jeżeli tylko strony miały zamiar zaciągnięcia nowego zobowiązania w miejsce dotychczasowego ( wyrok SN z dnia 12 marca 2002 r., IV CKN 862/00, LEX nr 55122 ). Jednakże nie stanowi odnowienia w rozumieniu art. 506 § 1 k.c. umowa restrukturyzacji kredytu, przewidująca jedynie zmiany czasu, miejsca i sposobu spełnienia świadczenia, sposób zabezpieczenia kredytu, wysokości jego oprocentowania, czy nawet zmianę rozmiarów (zwiększenie lub pomniejszenie) świadczenia ( wyrok SA w Gdańsku z dnia 16 czerwca 1999 r., I ACa 288/99, OSA 2002, z. 3, poz. 19; wyrok SN z dnia 30 stycznia 2007 r., IV CSK 356/06, LEX nr 276223 ). Mając powyższe na uwadze zasadnie podniósł wnioskodawca, że porozumienie w przedmiocie spłaty zadłużenia z 12 kwietnia 2011 r. odnosi się do zawartego w dniu 24 lipca 2008 r. przystąpienia do długu. Istotą umowy o przystąpieniu do długu jest przekształcenie podmiotowe w istniejącym zobowiązaniu, polegające na powiększeniu grona dłużników. Z załączonej do apelacji umowy przystąpienia do długu z dnia 24 lipca 2008 r. wynika, że spółka (...) sp. z o.o. ( obecnie (...) sp. z o.o. z siedzibą w W. ) rozszerzyła swoją odpowiedzialność. Jednakże odpowiedzialność, jaka powstaje wskutek przystąpienia do długu nie zmienia charakteru długu rzeczowego, stąd argumentacja uczestnika odnosząca się do instytucji odnowienia nie znajdowała w rozpoznawanej sprawie zastosowania. Zgodnie z porozumieniem dłużnik zobowiązał się jedynie do spłaty zaległego świadczenia w trybie opisanym w porozumieniu. Z treści porozumienia nie wynika by wolą stron było umorzenie dotychczasowego zobowiązania dłużnika i w jego miejsce spełnienie innego świadczenia. Sąd Okręgowy miał też na wglądzie fakt, że w § 5 pkt 3 porozumienia w przedmiocie spłaty zadłużenia z 12 kwietnia 2011 r. strony w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości wskazały, że przywołane porozumienie nie stanowi odnowienia w rozumieniu art. 506 k.c. ( k. 44 akt ). Z tych względów Sąd Okręgowy nie znalazł podstaw do zmiany albo uchylenia zaskrzonego orzeczenia i działając na podstawie art. 385 k.p.c. w związku z art. 626 1 § 1 k.p.c. i art. 13 § 2 k.p.c. oddalił apelację, jako bezzasadną. W przedmiocie zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego Sąd drugiej instancji na postawie art. 520 § 1 k.p.c. żądanie takie oddalił. Zgodnie bowiem z utrwalonym orzecznictwem w sprawie dotyczącej wpisu hipoteki lub zmiany wierzyciela hipotecznego nie występuje sprzeczność interesów w rozumieniu art. 520 § 2 kpc i każdy uczestnik ponosi koszty związane ze swym udziałem w sprawie (zob. post. SN z 27.07.2010 r. II Cz 54/10). A. I. W. P. G.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI