Cz 1155/14
Podsumowanie
Sąd Okręgowy oddalił zażalenie na postanowienie o wyłączeniu do odrębnego postępowania pozwów o uznanie czynności prawnych za bezskuteczne, stwierdzając, że nie są one związane z prawem własności w rozumieniu przepisów o zniesieniu współwłasności.
Sąd Okręgowy w Świdnicy rozpatrywał zażalenie na zarządzenie Sądu Rejonowego o wyłączeniu do odrębnego postępowania pozwów o uznanie czynności prawnych (darowizny i ustanowienia hipoteki) za bezskuteczne. Sąd Okręgowy uznał, że skarga pauliańska (art. 527 kc) nie dotyczy sporu o prawo własności w rozumieniu art. 618 kpc, a jedynie umożliwia wierzycielowi zaspokojenie się z przedmiotów majątkowych, które wyszły z majątku dłużnika. W związku z tym, wyłączenie tych pozwów do odrębnego postępowania było zasadne, a zażalenie oddalono.
Sąd Okręgowy w Świdnicy rozpoznał zażalenie wnioskodawczyni A. K. na zarządzenie Sądu Rejonowego w Świdnicy, które wyłączyło do odrębnego postępowania kilka pozwów o uznanie czynności prawnych za bezskuteczne. Dotyczyły one darowizny udziału w nieruchomości oraz ustanowienia hipoteki na tym udziale. Sąd Rejonowy uzasadnił wyłączenie tym, że istota powództwa o uznanie czynności za bezskuteczną (art. 527 kc) polega na możliwości zaspokojenia się przez wierzyciela z przedmiotów majątkowych, które wyszły z majątku dłużnika, a nie na zmianie w sferze własności. Taka sprawa nie jest zatem sporem o prawo własności w rozumieniu art. 618 § 1 kpc, który mógłby być rozstrzygany w postępowaniu o zniesienie współwłasności. Wnioskodawczyni w zażaleniu zarzuciła naruszenie art. 618 kpc, twierdząc, że dochodzenie tych żądań w jednym postępowaniu jest dopuszczalne i stanowi jedyną drogę do rozstrzygnięcia kwestii istotnych dla bytu prawnego nieruchomości. Powołała się na uchwałę Sądu Najwyższego III CZP 92/86, zgodnie z którą spór co do ważności umowy darowizny udziału w rzeczy wspólnej jest sporem o prawo własności. Sąd Okręgowy oddalił zażalenie, podkreślając, że skarga pauliańska, w przeciwieństwie do sporu o ważność umowy darowizny, zachowuje ważność czynności prawnej, czyniąc ją jedynie bezskuteczną wobec wierzyciela. Uwzględnienie powództwa pauliańskiego nie prowadzi do zmiany w sferze własności, dlatego wyłączenie tych spraw do odrębnego postępowania było prawidłowe.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, pozwy o uznanie czynności prawnych za bezskuteczne na podstawie art. 527 kc nie mogą być rozstrzygane w postępowaniu o zniesienie współwłasności, ponieważ nie dotyczą sporu o prawo własności w rozumieniu art. 618 § 1 kpc.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy wyjaśnił, że skarga pauliańska (art. 527 kc) czyni czynność prawną bezskuteczną jedynie wobec wierzyciela, nie wpływając na własność rzeczy ani na stosunki między innymi stronami. W przeciwieństwie do sporu o ważność umowy darowizny między współwłaścicielami, uwzględnienie skargi pauliańskiej nie prowadzi do zmiany w sferze własności, dlatego takie sprawy powinny być rozstrzygane w odrębnym postępowaniu procesowym.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalić zażalenie
Strona wygrywająca
Sąd Rejonowy
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. K. | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni |
| K. Ł. | osoba_fizyczna | pozwanego |
| S. B. | osoba_fizyczna | pozwanego |
| T. Ł. | osoba_fizyczna | pozwanego |
| J. K. | osoba_fizyczna | uczestnik |
Przepisy (6)
Główne
k.p.c. art. 618 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy sporu o prawo własności, który może być rozstrzygany w postępowaniu o zniesienie współwłasności. Sąd Okręgowy stwierdził, że pozwy oparte na skardze pauliańskiej nie mieszczą się w tej kategorii.
k.c. art. 527
Kodeks cywilny
Podstawa prawna dla uznania czynności prawnej dłużnika za bezskuteczną wobec wierzyciela.
Pomocnicze
k.p.c. art. 201 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 397 § § 2 zd.1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pozwy oparte na skardze pauliańskiej (art. 527 kc) nie dotyczą sporu o prawo własności w rozumieniu art. 618 § 1 kpc. Uwzględnienie skargi pauliańskiej nie prowadzi do zmiany w sferze własności rzeczy. Czynność prawna zaskarżona skargą pauliańską zachowuje ważność, jest jedynie bezskuteczna wobec wierzyciela.
Odrzucone argumenty
Spór o uznanie czynności prawnej za bezskuteczną powinien być rozstrzygany w postępowaniu o zniesienie współwłasności. Dochodzenie roszczeń związanych z prawem własności w postępowaniu o zniesienie współwłasności jest jedyną dopuszczalną drogą.
Godne uwagi sformułowania
istota powództwa o uznanie czynności za bezskuteczną zawarta jest w przepisie art. 527 kc wskutek uwzględnienia takiego powództwa nie następuje zmiana w sferze własności rzeczy a powstaje wyłącznie prawo wierzyciela do zaspokojenia się z przedmiotów majątkowych Taka sprawa nie jest więc sporem o prawo własności, o którym mowa w art. 618 § 1 kpc spór co do ważności umowy darowizny udziału w rzeczy wspólnej toczący się między współwłaścicielami jest sporem o prawo własności skarga pauliańska [...] zachowuje ważność, a jedynie jest bezskuteczna w stosunku do wierzyciela, który czynność zaskarżył.
Skład orzekający
Anatol Gul
przewodniczący
Barbara Nowicka
sędzia
Grażyna Kobus
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Rozróżnienie między skargą pauliańską a sporem o prawo własności w kontekście postępowania o zniesienie współwłasności."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wyłączenia spraw z postępowania o zniesienie współwłasności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa wyjaśnia ważne rozróżnienie między dwoma rodzajami postępowań cywilnych, co jest kluczowe dla praktyków prawa cywilnego, choć nie zawiera nietypowych faktów.
“Skarga Pauliańska a Zniesienie Współwłasności: Kiedy Sprawy Muszą Biec Osobno?”
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt Cz 1155/14 POSTANOWIENIE Dnia, 1 grudnia 2014 r. Sąd Okręgowy w Świdnicy, II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Anatol Gul Sędziowie: SO Barbara Nowicka SO Grażyna Kobus po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2014 r. w Świdnicy na posiedzeniu niejawnym zażalenia wnioskodawczyni A. K. na zarządzenie Sądu Rejonowego w Świdnicy z dnia 23 lipca 2014 r., sygn. akt I Ns 1099/13 o wyłączeniu do odrębnego postępowania: pozwu A. K. przeciwko K. Ł. i S. B. o uznanie za bezskuteczną czynności w postaci darowizny udziału (...) nieruchomości , pozwu A. K. przeciwko K. Ł. i T. Ł. o uznanie za bezskuteczną czynności w postaci ustanowienia hipoteki umownej do kwoty 200.000 zł na udziale K. Ł. , pozwu J. K. przeciwko K. Ł. i T. Ł. o uznanie za bezskuteczną czynności w postaci darowizny udziału (...) nieruchomości, pozwu J. K. przeciwko K. Ł. i T. Ł. o uznanie za bezskuteczną czynności w postaci ustanowienia hipoteki umownej do kwoty 200.000 zł na udziale K. Ł. w sprawie z wniosku A. K. przy udziale J. K. , K. Ł. , S. B. i T. Ł. o zniesienie współwłasności postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem ( nazwanym zarządzeniem) na podstawie art. 201§ 2 kpc Sąd Rejonowy wyłączył do odrębnego postępowania pozwy A. K. i J. K. przeciwko K. Ł. i S. B. o uznanie za bezskuteczną czynności w postaci darowizny udziału (...) nieruchomości położonej w Ś. przy ul (...) , objętej księgą wieczystą (...) oraz przeciwko K. Ł. i T. Ł. o uznanie za bezskuteczną czynności w postaci ustanowienia hipoteki umownej do kwoty 200.000 zł na udziale K. Ł. w tej nieruchomości wskazując, że istota powództwa o uznanie czynności za bezskuteczną zawarta jest w przepisie art. 523 kc , zgodnie z którym wierzyciel, względem którego czynność prawna dłużnika została uznana za bezskuteczną, może z pierwszeństwem przed wierzycielami osoby trzeciej dochodzić zaspokojenia z przedmiotów majątkowych, które wskutek czynności uznanej za bezskuteczną wyszły z majątku dłużnika albo do niego nie weszły. Oznacza to, że wskutek uwzględnienia takiego powództwa nie następuje zmiana w sferze własności rzeczy a powstaje wyłącznie prawo wierzyciela do zaspokojenia się z rzeczy, których dotyczy orzeczenie. Taka sprawa nie jest więc sporem o prawo własności, o którym mowa w art. 618 § 1 kpc i tym samym nie może być rozstrzygana w postępowaniu o zniesienie współwłasności. W zażaleniu domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia i pozostawienia wymienionych pozwów do rozpoznania w postępowaniu o zniesienie współwłasności wnioskodawczyni zarzuciła naruszenie przepisu art. 618 kpc poprzez jego niezastosowanie lub wadliwą interpretację polegającą na przyjęciu, że w trakcie postępowania o zniesienie współwłasności nieruchomości oraz po jego zakończeniu możliwe jest prowadzenie dodatkowych odrębnych postępowań obejmujących swym przedmiotem nieruchomość objętą tym postępowaniem i roszczenia z nią związane. Zdaniem skarżącej dochodzenie przez nią wszystkich trzech żądań w jednym postępowaniu jest nie tylko dopuszczalne, ale wręcz droga taka stanowi dla niej jedyną prawem dopuszczalną drogę, którą może uzyskać rozstrzygnięcie przez sąd kwestii istotnych dla bytu prawnego spornej nieruchomości. Nie ma bowiem wątpliwości, że żądanie unieważnienia umowy darowizny udziału w nieruchomości oraz ustanowienia hipoteki umownej, która tę nieruchomość obciąża stanowi roszczenie związane z prawem własności. Na poparcie swego stanowiska skarżąca powołała uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 19 grudnia 1986 r., III CZP 92/86, wskazującą na to że spór co do ważności umowy darowizny udziału w rzeczy wspólnej toczący się między współwłaścicielami jest sporem o prawo własności oraz na orzeczeniach Sądu Najwyższego podkreślających kompleksowy charakter postępowania o zniesienie współwłasności. Nadto powołała się na stanowisko wyrażone przez Sąd Okręgowy w Świdnicy w sprawie II Cz 295/12 dotyczące rozstrzygnięcia o prawie własności osoby spoza kręgu podmiotów dotychczas objętych postępowaniem z art. 618 kpc . Sygn. akt II Cz 1155/14 Zażalenie nie jest uzasadnione. Wbrew stanowisku skarżącej spór w sprawach, które Sąd Rejonowy wyłączył do odrębnego rozpoznania w trybie procesowym, nie dotyczy ważności umowy darowizny, ale – jak wynika z treści żądań zgłoszonych we wniosku – uznania umowy darowizny udziału w nieruchomości i umowy ustanowienia hipoteki umownej na udziale K. Ł. w tej nieruchomości za bezskuteczne wobec niej. Podstawę prawną takich żądań stanowi zatem przepis art. 527 i nast. kc . I podczas gdy spór co do ważności umowy darowizny udziału w rzeczy wspólnej, toczący się między współwłaścicielami jest sporem o prawo własności w rozumieniu art. 618 § 1 kpc , gdyż konsekwencją rozstrzygnięcia takiego sporu jest uznanie, że dana osoba ( darczyńca lub obdarowany ) jest współwłaścicielem rzeczy ( tak Sąd Najwyższy m.in. w cytowanej przez skarżącą uchwale z dnia 19 grudnia 1986 r., III CZP 92/86, OSNC 1988/1/9) , to sytuacja taka nie ma miejsca w przypadku skargi pauliańskiej. Należy bowiem zauważyć, że zaskarżona skargą pauliańską czynność w postaci darowizny udziału w nieruchomości i ustanowienia hipoteki umownej na udziale w nieruchomości zachowuje ważność, a jedynie jest bezskuteczna w stosunku do wierzyciela, który czynność zaskarżył. Natomiast w stosunku do innych osób jest ona skuteczna. Uwzględnienie takiego powództwa pozwala wierzycielowi na zaspokojenie się z przedmiotu majątkowego, który to wskutek czynności prawnej wyszedł z majątku dłużnika i znajduje się we władaniu osoby trzeciej. Oznacza to zaś, jak słusznie stwierdził Sąd Rejonowy, że uwzględnienie takiego powództwa nie prowadzi do zmiany w sferze własności rzeczy. Tym samym nie może być objęty postępowaniem o zniesienie współwłasności na podstawie art. 618 § 1 kpc . Należy również zauważyć, że w zupełnie innym stanie faktycznym i prawnym zostało wydane przez Sąd Okręgowy postanowienie z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie II Cz 295/12. Z powyższych względów zażalenie jest nieuzasadnione i na podstawie art. 385 kpc w zw. z art. 397 § 2 zd.1 kpc i art. 13 § 2 kpc Sąd Okręgowy je oddalił.
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę