Ca 82/13

Sąd Okręgowy w SieradzuSieradz2013-03-27
SAOSCywilnezobowiązaniaŚredniaokręgowy
prawo przewozoweumowa przewozubiletopłata dodatkowaautomat biletowyawariaodpowiedzialność kontraktowasąd okręgowyapelacja

Podsumowanie

Sąd Okręgowy oddalił apelację powoda, uznając, że brak biletu wynikający z awarii automatu nie obciąża pasażera, który uiścił należność.

Powódka Gmina W. domagała się od A. K. zapłaty 122,40 zł za przejazd bez biletu. Sąd Rejonowy oddalił powództwo, uznając, że pasażerka uiściła należność, a brak biletu wynikał z awarii automatu. Powódka wniosła apelację, zarzucając błędną interpretację Prawa przewozowego i sprzeczność ustaleń z dowodami. Sąd Okręgowy oddalił apelację, stwierdzając, że awaria automatu jest okolicznością niezależną od pasażera i nie może obciążać go sankcjami.

Sprawa dotyczyła powództwa Gminy W. przeciwko A. K. o zapłatę 122,40 zł tytułem należności przewozowej i opłaty dodatkowej za przejazd bez ważnego biletu. Pozwana twierdziła, że zakupiła bilet w automacie, który jednak z powodu awarii nie wydał go, a jedynie potwierdzenie transakcji. Mimo to, kwota za bilet została pobrana z jej konta. Sąd Rejonowy oddalił powództwo, uznając, że brak biletu w chwili kontroli nie był zawiniony przez pozwaną, a wynikał z awarii automatu, a należność została uiszczona. Powódka wniosła apelację, zarzucając naruszenie art. 16 ust. 1 Prawa przewozowego i sprzeczność ustaleń z dowodami. Sąd Okręgowy oddalił apelację, podkreślając, że awaria automatu jest okolicznością niezależną od pasażera i nie może obciążać go sankcjami za brak biletu, zwłaszcza gdy należność została zapłacona. Sąd uznał, że odpowiedzialność podróżnego z tytułu opłaty sankcyjnej nie ma charakteru absolutnego i w takich sytuacjach powództwo powinno być oddalone.

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, brak ważnego biletu wynikający z awarii automatu, przy jednoczesnym uiszczeniu należności, nie obciąża pasażera sankcjami.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że awaria automatu jest okolicznością niezależną od pasażera, który miał intencję zakupu biletu i uiścił należność. Odpowiedzialność podróżnego z tytułu opłaty sankcyjnej nie ma charakteru absolutnego i nie może obciążać go w sytuacji, gdy brak biletu wynika z przyczyn od niego niezależnych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie apelacji

Strona wygrywająca

A. K.

Strony

NazwaTypRola
Gmina W.instytucjapowód
A. K.osoba_fizycznapozwana

Przepisy (5)

Główne

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd drugiej instancji oddala apelację, jeżeli jest bezzasadna.

Pomocnicze

pr. przew. art. 16 § 1

Ustawa z dnia 15 listopada 1984 r. Prawo przewozowe

Umowę przewozu zawiera się przez nabycie biletu na przejazd przed rozpoczęciem podróży lub spełnienie innych określonych przez przewoźnika lub organizatora publicznego transportu zbiorowego warunków dostępu do środka transportowego, a w razie ich nieustalenia - przez samo zajęcie miejsca w środku transportowym.

pr. przew. art. 33a § 1

Ustawa z dnia 15 listopada 1984 r. Prawo przewozowe

Kontrola dokumentów przewozu osób lub bagażu przez przewoźnika lub organizatora publicznego transportu zbiorowego albo przez osobę przez niego upoważnioną.

pr. przew. art. 33a § 3

Ustawa z dnia 15 listopada 1984 r. Prawo przewozowe

W razie stwierdzenia braku odpowiedniego dokumentu przewozu, przewoźnik lub organizator publicznego transportu zbiorowego albo osoba przez niego upoważniona pobiera właściwą należność za przewóz i opłatę dodatkową albo wystawia wezwanie do zapłaty.

k.c. art. 471

Kodeks cywilny

Warunkiem odpowiedzialności kontraktowej jest, by naruszenie zobowiązania było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiada.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Awaria automatu biletowego jest okolicznością niezależną od pasażera. Pasażer uiścił należność za bilet. Odpowiedzialność za brak biletu nie ma charakteru absolutnego.

Odrzucone argumenty

Zakup biletu przed rozpoczęciem podróży w tramwaju stanowi o zawarciu umowy przewozu (argumentacja powoda kwestionująca ten fakt). Brak przez pozwaną dokumentu przewozu w chwili kontroli był zawiniony przez pozwaną (argumentacja powoda).

Godne uwagi sformułowania

Okoliczność, iż nie posiadała dokumentu przewozu w chwili kontroli o godzinie 14.40 nie jest zawiniona przez pozwaną, a wynika z uszkodzenia automatu do sprzedaży biletów. Trudno zgodzić się z takim stanowiskiem w sytuacji, gdy pozwana zakupiła bilet w automacie umieszonym w pojeździe MPK uprawniający do przejazdu kolejnym środkiem transportu i za bilet zapłaciła przewoźnikowi. Nie sposób zgodzić się także z poglądem, że odpowiedzialność podróżnego z tytułu opłaty sankcyjnej za brak ważnego biletu ma charakter absolutnej. Skoro Sąd Rejonowy ustalił, iż brak biletu wyniknął z awarii automatu, to w pełni zasadne był przyjęcie, że była to okoliczność od pozwanej niezależna, czego skutkiem winno być oddalenie powództwa.

Skład orzekający

Joanna Składowska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa przewozowego dotyczących odpowiedzialności pasażera za brak biletu w przypadku awarii automatu biletowego."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy pasażer uiścił należność za bilet, a brak dokumentu wynika z awarii technicznej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest udowodnienie swojej niewinności w sytuacjach, gdy technologia zawodzi, a sąd staje po stronie konsumenta, gdy ten dołożył należytej staranności.

Automat nie wydał biletu, a sąd stanął po stronie pasażera – czy zawsze zapłacisz za błąd technologii?

Dane finansowe

WPS: 122,4 PLN

Sektor

transport

Lexedit — asystent AI dla prawników

Analizuj umowy, identyfikuj ryzyka i edytuj dokumenty z pomocą AI. Wrażliwe dane są anonimizowane zanim opuszczą Twój komputer.

Analiza umów

Ryzyka, klauzule i rekomendacje w trybie śledzenia zmian

Pełna anonimizacja

Dane osobowe usuwane lokalnie przed wysyłką do AI

Bezpieczeństwo danych

Szyfrowanie, brak trenowania modeli na Twoich dokumentach

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Sygnatura akt Ca 82/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 marca 2013 roku Sąd Okręgowy w Sieradzu – Wydział I Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Joanna Składowska po rozpoznaniu w dniu 27 marca 2013 roku w Sieradzu na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa Gminy W. przeciwko A. K. o zapłatę na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Rejonowego w Wieluniu z dnia 07 listopada 2012 roku sygn. akt I Cupr 426 /12 oddala apelację. Sygn. akt Ca 82/13 UZASADNIENIE W pozwie skierowanym przeciwko pozwanej A. K. powódka - Gmina W. domagała się zasądzenia od pozwanej na swoją rzecz kwoty 122,40 złotych z ustawowymi odsetkami od dnia 18 marca 2011 r. do dnia zapłaty oraz kosztów postępowania. Pozwana wnosiła o oddalenie powództwa. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 07 listopada 2012r. wydanym w sprawie I C 426/12 Sąd Rejonowy powództwo oddalił. Orzeczenie zapadło przy następujących ustaleniach i wnioskach: W dniu 3 marca 2011 r. o godzinie 14.40 kontroler Miejskiego Przedsiębiorstwa (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością we W. wystawił pozwanej A. K. wezwanie do zapłaty na kwotę 122,40 złotych obejmującą należność przewozową - 2,40 złotych i opłatę dodatkową - 120,00 złotych za brak biletu na linii numer 2 w pojeździe (...) . W dniu 25 marca 2011 r. do (...) Sp. z o.o. Działu Kontroli Biletów i Skarg wpłynęło pismo A. K. w sprawie anulowania opłaty za przejazd bez ważnego biletu. W piśmie pozwana podniosła, iż w dniu 2 i 3 marca 2011 r. musiała dojechać na przystanek R. . W tym czasie posiadała kartę U. C. na linie 145 i 10. W dniu 2 marca 2011 r. zakupiła bilety 30 minutowe, kiedy tramwaj opuszczał linię, podobnie zrobiła w drodze powrotnej. W dniu 3 marca 2011 r. sytuacja była podobna, rano bez problemu zakupiła bilet. Problem pojawił się w drodze powrotnej. W autobusie (...) automat zakomunikował, że operacja została zaakceptowana i należy czekać na bilet, którego automat nie wydał. Pozwana wzięła potwierdzenie operacji z godziny 14.12.34, którego skan dołączyła do pisma. Na ulicy (...) musiała szybko przesiąść się do tramwaju numer (...) , ponieważ spieszyła się do pracy. Wysiadła na przystanku (...) , aby przesiąść się na swoją linię. Przed wyjściem z tramwaju kontroler poprosił o bilet. Pozwana poinformowała, iż zakupiła bilet, ale automat nie wydał biletu, a jedynie potwierdzenie, domagając się wyjaśnienia, co ma zrobić w takiej sytuacji, kiedy jej konto zostanie obciążone i dlaczego miałaby kupować drugi bilet. Kontroler wystawił pozwanej wezwanie do zapłaty. W dniu 5 marca 2011 r. konto pozwanej obciążone zostało kwotą 2,40 zł za zakupiony bilet. W dniu 19 kwietnia 2011 r. (...) Sp. z o.o. nadało do pozwanej pismo, w którym stwierdzono, iż pozwana nie okazała osobie kontrolującej biletu uprawniającego do przejazdu tramwajem linii 2. Przewoźnik wywiązał się z umowy, a pozwana nie wniosła stosownej opłaty, wobec czego należność nie może być anulowana. Zgodnie z art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. Prawo przewozowe (tekst jednolity D. U. z 2000 r. Nr 50, poz. 601), umowę przewozu zawiera się przez nabycie biletu na przejazd przed rozpoczęciem podróży lub spełnienie innych określonych przez przewoźnika lub organizatora publicznego transportu zbiorowego warunków dostępu do środka transportowego, a w razie ich nieustalenia - przez samo zajęcie miejsca w środku transportowym. Kontrola dokumentów przewozu osób lub bagażu przez przewoźnika lub organizatora publicznego transportu zbiorowego albo przez osobę przez niego upoważnioną odbywa się na podstawie art. 33 a ust. 1 Prawa przewozowego . Zgodnie z art. 33 a ust. 3 Prawa przewozowego w razie stwierdzenia braku odpowiedniego dokumentu przewozu, przewoźnik lub organizator publicznego transportu zbiorowego albo osoba przez niego upoważniona pobiera właściwą należność za przewóz i opłatę dodatkową albo wystawia wezwanie do zapłaty. Z wiarygodnych wyjaśnień w pismach pozwanej wynika, że przed opuszczeniem autobusu w związku z konieczną przesiadką do tramwaju linii 2 pozwana w automacie umieszczonym w pojeździe zakupiła bilet za kwotę 2,40 zł na kolejny przejazd tramwajem. Z uwagi na uszkodzenie automatu nie otrzymała biletu, a jedynie potwierdzenie operacji dokonanej o godzinie 14.12.34. W dniu 5 marca 2011 r., jak wskazuje pozwana z jej konta ściągnięta została kwota 2,40 zł za bilet zakupiony w dniu 3 marca 2011 r. Pozwana zakupiła bilet na przejazd tramwajem linii 2 przed rozpoczęciem podróży i zawarła w ten sposób umowę przewozu. Okoliczność, iż nie posiadała dokumentu przewozu w chwili kontroli o godzinie 14.40 nie jest zawiniona przez pozwaną, a wynika z uszkodzenia automatu do sprzedaży biletów. W odpowiedzi na pismo pozwanej o anulowanie nałożonej opłaty (...) Sp. z o.o. kierowało pozwaną do Mennicy Polskiej S.A. z roszczeniami dotyczącymi nieprawidłowego funkcjonowania automatów do sprzedaży biletów, jako do wykonawcy usługi sprzedaży biletów. Trudno zgodzić się z takim stanowiskiem w sytuacji, gdy pozwana zakupiła bilet w automacie umieszonym w pojeździe MPK uprawniający do przejazdu kolejnym środkiem transportu i za bilet zapłaciła przewoźnikowi. Apelację od wyroku Sądu Rejonowego wniósł pełnomocnik powódki, zaskarżył orzeczenie w całości, zarzucając: 1) naruszenie prawa materialnego t.j. przepisu art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. - Prawo przewozowe . (Dz. U. z 2000 r., Nr 50, poz. 601 z późn. zm.) przez błędną interpretację polegającą na uznaniu, iż zakup biletu przed rozpoczęciem podróży w tramwaju stanowi o zawarciu umowy przewozu, 2) sprzeczność istotnych ustaleń sądu z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego poprzez przyjęcie, iż brak przez pozwaną dokumentu przewozu w chwili kontroli o godzinie 14.40 nie jest zawiniony przez pozwaną, a wynika z uszkodzenia automatu do sprzedaży biletów. Wskazując na powyższe zarzuty pełnomocnik powoda wniósł o: 1) zmianę zaskarżonego wyroku i zasądzenie od pozwanej na rzecz powoda kwoty 122,40 złotych wraz z ustawowymi odsetkami liczonymi od dnia 18.03.2011r. do dnia zapłaty oraz zasądzenie od strony pozwanej na rzecz powoda kosztów postępowania za I instancję według norm przepisanych; 2) zasądzenie od pozwanej na rzecz powoda kosztów postępowania apelacyjnego wg norm przepisanych. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja nie zasługuje na uwzględnienie. Nie może budzić żadnych wątpliwości ustalenie, iż doszło do zawarcia przez pozwaną umowy przewozu. Jak słusznie wskazuje sam skarżący w uzasadnieniu apelacji, doszło do tego w sposób dorozumiany ( per facta concludentia) , w wyniku zachowania się podróżnego – zajęcia miejsca w środku transportu i przystąpienia przewoźnika do wykonania umowy. Ustalenie natomiast momentu zawarcia umowy - Sąd Rejonowy przyjął, że doszło do niego w momencie zakupu biletu w automacie i zostało to objęte zarzutem skarżącego - nie ma dla rozstrzygnięcia sprawy przedmiotowej znaczenia. Zgodnie z zasadami rządzącymi odpowiedzialnością kontraktową jej warunkiem sine qua non jest, by naruszenie zobowiązania było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiada (por. art. 471 k.c. ). Poza sporem pozostawało w sprawie, że obowiązkiem pozwanej po wejściu do środka komunikacji było posiadanie ważnego biletu i pozwana biletu tego nie posiadała. Istota rozstrzygnięcia sprowadzała się do ustalenia, czy sytuacja ta obciążała pozwaną, czy też - jak przyjął Sąd I instancji - była efektem okoliczności od pozwanej niezależnych. W tym miejscu należy podkreślić, iż zarzut apelującego o sprzeczności ustaleń sądu z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego w zakresie okoliczności, że brak biletu w chwili kontroli był wynikiem wadliwości automatu jest całkowicie gołosłowny. Prawidłowe jego postawienie wymaga zaś wskazania konkretnego dowodu przeprowadzonego w sprawie, który zaprzecza ustaleniom sądu oraz podania, w czym skarżący upatruje wadliwą ocenę dowodu, na którym sąd się oparł. Jeżeli z określonego materiału dowodowego sąd wyprowadza wnioski logicznie poprawne i zgodne z doświadczeniem życiowym, to ocena sądu nie narusza reguł swobodnej oceny dowodów i musi się ostać, choćby w równym stopniu, na podstawie tego materiału dowodowego, dawały się wysnuć wnioski odmienne. Tylko w przypadku, gdy brak jest logiki w wiązaniu wniosków z zebranymi dowodami lub gdy wnioskowanie sądu wykracza poza schematy logiki formalnej albo, wbrew zasadom doświadczenia życiowego, nie uwzględnia jednoznacznych praktycznych związków przyczynowo-skutkowych, to przeprowadzona przez sąd ocena dowodów może być skutecznie podważona. Lektura uzasadnienia apelacji wskazuje, że wbrew stawianym zarzutom skarżący w zasadzie nie zaprzecza zaistnieniu uszkodzenia automatu, wyrażając jedynie pogląd, że w takim wypadku pozwana winna dokonać ponownego zakupu biletu. Ze stanowiskiem tym nie można się zgodzić. Skoro przewoźnik udziela zapewnienia o możliwości nabycia biletów w biletomatach dostępnych w każdym pojeździe, to jej brak nie może obciążać podróżnego, który wsiada do pojazdu z intencją zakupu biletu w tej formie. Oczywiście z uwagi na zawarcie umowy przewozu ma obowiązek zapłacić należność za przejazd, ale nie mogą obciążać go sankcje przewidziane na wypadek nie posiadania ważnego biletu. Pozwana taką należność uiściła, a wymaganie, aby dokonała ponownego zakupu byłoby równoznaczne z oczekiwaniem podwójnej zapłaty za przewóz, czego nie można zaakceptować. Podsumowując stwierdzić należy, iż zarzucany w apelacji błąd w ustaleniu momentu zawarcia umowy nie miał wpływu na treść orzeczenia w sprawie. Nie sposób zgodzić się także z poglądem, że odpowiedzialność podróżnego z tytułu opłaty sankcyjnej za brak ważnego biletu ma charakter absolutnej. Skoro Sąd Rejonowy ustalił, iż brak biletu wyniknął z awarii automatu, to w pełni zasadne był przyjęcie, że była to okoliczność od pozwanej niezależna, czego skutkiem winno być oddalenie powództwa. Mając na uwadze powyższe, Sąd Okręgowy na podstawie art. 385 kpc oddalił apelację jako bezzasadną.