C I 7/14

O.
SAOSCywilnezobowiązaniaŚredniainne
bezumowne korzystanieodszkodowanielokatorgminaniepełnosprawnośćzasady współżycia społecznegorozłożenie na ratykoszty procesu

Sąd częściowo uwzględnił powództwo o zapłatę odszkodowania za bezumowne korzystanie z lokalu, rozkładając zasądzoną kwotę na raty i oddalając roszczenie o odsetki ze względu na trudną sytuację życiową pozwanych.

Gmina O. wniosła o zasądzenie od A. W. i M. W. ponad 11 tys. zł odszkodowania za bezumowne korzystanie z lokalu po wygaśnięciu umowy najmu. Pozwani, osoby niepełnosprawne z dwójką dzieci, wnosili o oddalenie powództwa lub rozłożenie należności na raty. Sąd ustalił, że lokal jest zajmowany bez tytułu prawnego od 1 kwietnia 2012 r. Pozwani nie kwestionowali wysokości zadłużenia, ale przedstawili dowody na swoją trudną sytuację finansową i zdrowotną. Sąd, powołując się na art. 18 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie praw lokatorów, uznał zasadność roszczenia o odszkodowanie, ale ze względu na zasady współżycia społecznego (art. 5 k.c.) oddalił roszczenie o odsetki. Na podstawie art. 320 k.p.c. rozłożył zasądzoną kwotę na raty, a koszty postępowania orzekł na zasadzie słuszności (art. 102 k.p.c.).

Gmina O., jako właściciel lokalu, wniosła pozew przeciwko A. W. i M. W. o zapłatę kwoty 11.487 zł tytułem odszkodowania za bezumowne korzystanie z lokalu, wraz z odsetkami ustawowymi. Pozwani, którzy wynajmowali lokal na podstawie umowy z 2007 r., otrzymali wypowiedzenie umowy w lutym 2012 r., a umowa wygasła z końcem marca 2012 r. Od 1 kwietnia 2012 r. zajmowali lokal bez tytułu prawnego i nie uiszczali należnego odszkodowania. Pozwani, osoby niepełnosprawne fizycznie i umysłowo, z dwójką małych dzieci, przedstawili swoją trudną sytuację finansową, wskazując na niskie dochody (renty, zasiłki) i wysokie obciążenia (egzekucja komornicza, spłata kredytu), które pozostawiały im niewielką kwotę na podstawowe potrzeby. Sąd, opierając się na art. 18 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie praw lokatorów, uznał zasadność roszczenia o odszkodowanie za bezumowne korzystanie z lokalu, stwierdzając, że pozwani nie mają podstaw do kwestionowania tego obowiązku. Sąd odrzucił argument pozwanych o sprzeczności żądania odszkodowania z zasadami współżycia społecznego (art. 5 k.c.), podkreślając znaczenie bezpieczeństwa obrotu gospodarczego. Niemniej jednak, sąd uznał, że trudna sytuacja życiowa i finansowa pozwanych, wynikająca z ich niepełnosprawności, uzasadnia zastosowanie art. 5 k.c. w odniesieniu do dochodzonych odsetek. Sąd uznał, że przysporzenie po stronie powódki byłoby niewspółmierne do obciążenia pozwanych, dlatego oddalił roszczenie o odsetki. Ponadto, sąd, stosując art. 320 k.p.c., rozłożył zasądzoną kwotę odszkodowania na raty, biorąc pod uwagę sytuację ekonomiczną pozwanych. O kosztach postępowania orzeczono na zasadzie słuszności (art. 102 k.p.c.).

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (5)

Odpowiedź sądu

Tak, zgodnie z art. 18 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie praw lokatorów, osoby zajmujące lokal bez tytułu prawnego są obowiązane do uiszczania co miesiąc odszkodowania odpowiadającego wysokości czynszu, jaki właściciel mógłby otrzymać z tytułu najmu.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na treść art. 18 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie praw lokatorów, stwierdzając, że obowiązek zapłaty odszkodowania przez osoby zajmujące lokal bez tytułu prawnego jest jednoznaczny.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

częściowe uwzględnienie powództwa

Strona wygrywająca

Gmina O. (częściowo)

Strony

NazwaTypRola
Gmina O.instytucjapowódka
A. W.osoba_fizycznapozwana
M. W.osoba_fizycznapozwany
M. N.osoba_fizycznauczestnik

Przepisy (4)

Główne

u.o.p.l. art. 18 § 1 i 2

Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu Cywilnego

Osoby zajmujące lokal bez tytułu prawnego są obowiązane do dnia opróżnienia lokalu co miesiąc uiszczać odszkodowanie. Odszkodowanie to odpowiada wysokości czynszu, jaki właściciel mógłby otrzymać z tytułu najmu lokalu.

Pomocnicze

k.c. art. 5

Kodeks cywilny

Sąd zastosował zasadę współżycia społecznego do odsetek dochodzonych przez powódkę ze względu na trudną sytuację życiową pozwanych.

k.p.c. art. 320

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd rozłożył zasądzone świadczenie na raty ze względu na sytuację ekonomiczną pozwanych.

k.p.c. art. 102

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd orzekł o kosztach postępowania na zasadzie słuszności.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pozwani zajmują lokal bez tytułu prawnego od 1 kwietnia 2012 r. Pozwani nie kwestionują wysokości zadłużenia z tytułu odszkodowania. Obowiązek zapłaty odszkodowania wynika z ustawy o ochronie praw lokatorów.

Odrzucone argumenty

Żądanie odszkodowania jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego (art. 5 k.c.). Należy oddalić powództwo w całości. Należy rozłożyć należność na raty nie wyższe niż 200 zł miesięcznie.

Godne uwagi sformułowania

nie budzi wątpliwości, że na pozwanych ciąży obowiązek zapłaty odszkodowania z tytułu bezumownego korzystania z lokalu nie ma podstaw do uznania, iż dążenie powódki do otrzymania odszkodowania jest działaniem sprzecznym ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem prawa czy zasadami współżycia społecznego sytuacja życiowa pozwanych przemawia jednak za odniesieniem zasady współżycia społecznego wyrażonej w art. 5 k.c. do odsetek dochodzonych przez powódkę przysporzenie po stronie powódki byłoby niewspółmierne z obciążeniem po stronie pozwanych opisana wyżej sytuacja ekonomiczna pozwanych uzasadnia zastosowanie art. 320 k.p.c. i rozłożenie świadczenia na raty

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 5 k.c. i art. 320 k.p.c. w kontekście trudnej sytuacji życiowej i finansowej pozwanych w sprawach o zapłatę odszkodowania za bezumowne korzystanie z lokalu."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji pozwanych (niepełnosprawność, dzieci, niskie dochody, wysokie obciążenia) i może być trudne do zastosowania w przypadkach, gdzie te okoliczności nie występują w takim stopniu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak sąd może balansować między egzekwowaniem prawa a zasadami słuszności i współżycia społecznego, uwzględniając trudną sytuację materialną i zdrowotną pozwanych.

Czy trudna sytuacja życiowa zwalnia z długu? Sąd rozkłada odszkodowanie za lokal na raty.

Dane finansowe

WPS: 11 487 PLN

odszkodowanie za bezumowne korzystanie z lokalu: 10 541,55 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt C I 7/14 UZASADNIENIE Gmina O. – Zarząd (...) wnosił o zasądzenie od A. W. i M. W. kwoty 11.487 zł wraz z odsetkami ustawowymi od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty z tytułu odszkodowania za bezumowne korzystanie z lokalu oraz zasądzenia od pozwanych kosztów procesu. Pełnomocnik pozwanych wnosił o oddalenie powództwa, ewentualnie o rozłożenie należności na raty nie wyższe, niż 200 zł miesięcznie. Sąd ustalił, co następuje: Pozwani wynajmowali od powódki lokal nr (...) przy ul. (...) (umowa najmu lokalu z dnia 18 grudnia 2007 r. – k.3-5). Dnia 10 lutego 2012 r. powódka wypowiedziała pozwanym umowę najmu (wypowiedzenie – k.6). Z dniem 31 marca 2012 r. umowa najmu zawarta między powódką, a pozwanymi wygasła. Od 1 kwietnia 2012 r. lokal jest zajmowany przez pozwanych bez tytułu prawnego. Pozwani nie płacą comiesięcznego odszkodowania z tytułu bezumownego korzystania z przedmiotowego lokalu. Dnia 14 października 2013 r. pozwani otrzymali od powódki ostateczne wezwanie do zapłaty (k. 7-8). Pozwana jest osobą w umiarkowanym stopniu niepełnosprawną umysłowo (orzeczenie o stopniu niepełnosprawności – k. 23). Jest po operacji i aktualnie nie może podjąć pracy (k. 65). Pozwany jest osobą niepełnosprawną fizycznie i ma problemy z poruszaniem się. Pozwani mają dwójkę małych dzieci w wieku dwóch i siedmiu lat. W lokalu nr (...) przy ul. (...) pozwani mieszkają ze swoimi dziećmi oraz bratem pozwanej - M. N. (k. 53-53verte). Pozwani mają dochody w wysokości 2.700 zł (renty, zasiłki, świadczenie rodzinne k. 26). Stałe miesięczne opłaty na utrzymanie mieszkania pozwanych wynoszą ok. 550 zł. Z dochodów pozwanych prowadzona jest egzekucja w wysokości 650 zł miesięcznie oraz spłatą kredytu w ratach miesięcznych po 1.100 zł (do stycznia 2015 r. – k. 65). Po uregulowaniu powyższych zobowiązań pozwanym pozostaje obecnie ok. 400 zł na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych ich rodziny. Codzienne zakupy są dokonywane przez pozwaną, która ze względu na swą niepełnosprawność umysłową, nie zawsze dokonuje rozsądnych zakupów. Kontrola jej wydatków ze strony męża jest ograniczona, ze względu na jego problemy z poruszaniem się. Pozwani starają się na bieżąco zaspokajać swoich wierzycieli. Zgodnie z zaświadczeniem z dnia 4 listopada 2013 r. wydanym przez powódkę pozwanym, zaległość z tytułu odszkodowania za lokal wyniosła 10.541,55 zł, zaś kwota podana w pozwie zawiera uwzględnienie odsetek za okres od dnia 1 kwietnia 2012 r. do dnia 31 października 2013 r. (k. 11). Pozwani nie kwestionują wysokości zadłużenia. Stan faktyczny ustalono na podstawie dokumentów zgromadzonych w sprawie oraz wyjaśnień złożonych przez strony, a nie kwestionowanych przez przeciwnika procesowego. Sąd zważył, co następuje: W niniejszej sprawie, Sąd orzekł na podstawie art. 18 ust. 1 i 2 zd. 1 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu Cywilnego z dnia 21 czerwca 2001 r. (dalej u.o.p.l.). Zgodnie z treścią art. 18 ust. 1 u.o.p.l. Osoby zajmujące lokal bez tytułu prawnego są obowiązane do dnia opróżnienia lokalu co miesiąc uiszczać odszkodowanie. Odszkodowanie to odpowiada wysokości czynszu, jaki właściciel mógłby otrzymać z tytułu najmu lokalu (art. 18 ust. 2 zd. 2 u.o.p.l.). W świetle przedstawionego powyżej stanu faktycznego, nie budzi wątpliwości, że na pozwanych ciąży obowiązek zapłaty odszkodowania z tytułu bezumownego korzystania z lokalu. Wbrew stanowisku pozwanych nie ma podstaw do uznania, iż dążenie powódki do otrzymania odszkodowania jest działaniem sprzecznym ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem prawa czy zasadami współżycia społecznego. Przyjęcie takiego założenia godziłoby w zasadę bezpieczeństwa obrotu gospodarczego, którego podstawę stanowi ponoszenie przez każdego odpowie-dzialności za podejmowane przez siebie czynności prawne. Wobec powyższego, Sąd nie uwzględnił wniosku o oddalenie powództwa w całości na podstawie art. 5 k.c. W ocenie Sądu sytuacja życiowa pozwanych przemawia jednak za odnie-sieniem zasady współżycia społecznego wyrażonej w art. 5 k.c. do odsetek dochodzonych przez powódkę. Pozwani wykazali, że ich niepełnosprawność ma duży wpływ na ich problemy finansowe, ale starają się zaspokajać roszczenia swoich wierzycieli. W tym stanie rzeczy przysporzenie po stronie powódki byłoby niewspółmierne z obciążeniem po stronie pozwanych, wobec czego Sąd oddalił roszczenie powódki w tym zakresie. Sąd uznał, iż opisana wyżej sytuacja ekonomiczna pozwanych uzasadnia zastosowanie art. 320 k.p.c. i rozłożenie świadczenia na raty. O kosztach procesu Sąd orzekł w oparciu o zasadę słuszności wyrażoną w art. 102 k.p.c.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI