C-99/24
Podsumowanie
Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że pozew o odszkodowanie za bezumowne zajmowanie nieruchomości nie podlega jurysdykcji wyłącznej sądu państwa, w którym nieruchomość się znajduje, a sąd krajowy może mieć jurysdykcję na podstawie przepisów o czynach niedozwolonych, jeśli pozwany faktycznie zajmował nieruchomość.
Sprawa dotyczyła jurysdykcji sądu polskiego w sprawie o odszkodowanie za bezumowne zajmowanie nieruchomości, gdzie pozwany mieszkał w Niderlandach. Sąd odsyłający pytał o wykładnię przepisów rozporządzeń Bruksela I i Bruksela I bis dotyczących jurysdykcji. Trybunał orzekł, że pozew o odszkodowanie za bezumowne zajmowanie nieruchomości nie podlega jurysdykcji wyłącznej sądu państwa, w którym nieruchomość się znajduje, ale może podlegać jurysdykcji sądu miejsca, gdzie nastąpiło zdarzenie wywołujące szkodę (czyn niedozwolony), pod warunkiem faktycznego zajmowania nieruchomości przez pozwanego. Ponadto, zasada jurysdykcji dla spraw połączonych (wielu pozwanych) ma zastosowanie tylko, gdy istnieje ścisła więź między sprawami i ryzyko sprzecznych orzeczeń.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni przepisów rozporządzeń nr 1215/2012 i nr 44/2001 w sprawie jurysdykcji sądów w sprawach cywilnych i handlowych. Sprawa dotyczyła pozwu o zapłatę odszkodowania za bezumowne zajmowanie nieruchomości położonej w Polsce, wniesionego przez polską jednostkę samorządową przeciwko osobie fizycznej zamieszkałej w Niderlandach. Sąd odsyłający miał wątpliwości co do jurysdykcji sądu polskiego, w szczególności czy sprawa podlega jurysdykcji wyłącznej sądu miejsca położenia nieruchomości, czy też jurysdykcji szczególnej w zakresie czynów niedozwolonych lub jurysdykcji dla spraw połączonych. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej orzekł, że pozew o zapłatę odszkodowania za bezumowne zajmowanie nieruchomości po zakończeniu umowy najmu nie jest objęty jurysdykcją wyłączną sądu państwa, w którym nieruchomość jest położona, ani pojęciem najmu lub dzierżawy nieruchomości. Uznał natomiast, że takie żądanie może być objęte zakresem pojęcia „czynu niedozwolonego lub czynu podobnego do czynu niedozwolonego” w rozumieniu art. 5 pkt 3 rozporządzenia nr 44/2001, jeśli pozwany faktycznie zajmował nieruchomość i można ustalić związek przyczynowy między szkodą a jego działaniem. Trybunał wyjaśnił również, że zasada jurysdykcji dla spraw połączonych (art. 6 pkt 1 rozporządzenia nr 44/2001) ma zastosowanie tylko wtedy, gdy w chwili wytoczenia powództwa istniała taka sama sytuacja faktyczna i prawna, która uzasadnia łączne rozpoznanie spraw w celu uniknięcia sprzecznych orzeczeń. Ponadto, Trybunał stwierdził, że dla określenia zakresu stosowania ratione temporis rozporządzenia nr 1215/2012, decydująca jest data wniesienia pierwotnego pozwu, a nie późniejszego sprzeciwu od nakazu zapłaty.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Do celów ustalenia możliwości stosowania ratione temporis rozporządzenia nr 1215/2012, postępowanie sądowe należy uważać za wszczęte w rozumieniu art. 66 ust. 1 tego rozporządzenia w dniu, w którym powód wniósł pozew, a nie w dniu, w którym pozwany wniósł sprzeciw od nakazu zapłaty.
Uzasadnienie
Sprzeciw od nakazu zapłaty stanowi kontynuację pierwotnego pozwu i jest jego przedłużeniem, a nie odrębnym postępowaniem. Sąd rozpoznający środek zaskarżenia powinien ustalać swoją jurysdykcję w ciągłości z jurysdykcją sądu pierwszej instancji, przyjmując za punkt odniesienia datę rozpoczęcia pierwotnego postępowania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
udzielono odpowiedzi na pytanie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| G.M.K.-Z.B.M. | organ_krajowy | powód |
| S.O. | osoba_fizyczna | pozwany |
| T.O. | osoba_fizyczna | pierwotny_pozwany |
Przepisy (12)
Główne
Rozporządzenie Bruksela I bis art. 66
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1215/2012
Rozporządzenie Bruksela I art. 5 § pkt 3
Rozporządzenie Rady (WE) nr 44/2001
Rozporządzenie Bruksela I art. 6 § pkt 1
Rozporządzenie Rady (WE) nr 44/2001
Rozporządzenie Bruksela I art. 22 § pkt 1
Rozporządzenie Rady (WE) nr 44/2001
Rozporządzenie Bruksela I bis art. 7 § pkt 2
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1215/2012
Rozporządzenie Bruksela I bis art. 8 § pkt 1
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1215/2012
Rozporządzenie Bruksela I bis art. 24 § pkt 1
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1215/2012
Pomocnicze
Rozporządzenie Bruksela I art. 2
Rozporządzenie Rady (WE) nr 44/2001
Rozporządzenie Bruksela I art. 3
Rozporządzenie Rady (WE) nr 44/2001
Ustawa o ochronie praw lokatorów art. 18 § ust. 1
Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego
k.p.c. art. 505 § § 1
Ustawa – Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 505 § § 2
Ustawa – Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pozew o odszkodowanie za bezumowne zajmowanie nieruchomości nie jest sprawą dotyczącą praw rzeczowych na nieruchomościach ani najmu/dzierżawy w rozumieniu jurysdykcji wyłącznej. Żądanie odszkodowania za bezumowne zajmowanie nieruchomości może być traktowane jako czyn niedozwolony, co uzasadnia jurysdykcję sądu miejsca zdarzenia. Zasada jurysdykcji dla spraw połączonych (wielu pozwanych) wymaga ścisłej więzi i ryzyka sprzecznych orzeczeń, co nie zachodziło w analizowanej sytuacji. Dla określenia zakresu stosowania ratione temporis rozporządzenia nr 1215/2012 kluczowa jest data wniesienia pierwotnego pozwu.
Odrzucone argumenty
Pozew o odszkodowanie za bezumowne zajmowanie nieruchomości podlega jurysdykcji wyłącznej sądu miejsca położenia nieruchomości. Sprzeciw od nakazu zapłaty wszczyna nowe postępowanie, które powinno być oceniane pod kątem rozporządzenia nr 1215/2012. Istnieje ścisła więź między pozwanymi (rodzina, wspólne zamieszkiwanie) uzasadniająca jurysdykcję dla spraw połączonych.
Godne uwagi sformułowania
„wszczęcie postępowania sądowego” należy uważać za wszczęte w dniu, w którym powód wniósł pozew żądanie odszkodowania za bezumowne zajmowanie nieruchomości nie jest postępowaniem „w sprawach, których przedmiotem są prawa rzeczowe na nieruchomościach” i nie jest objęte zakresem pojęcia „najmu lub dzierżawy nieruchomości” żądanie odszkodowania z tytułu bezumownego zajmowania nieruchomości należy uznać za objęte zakresem pojęcia „czynu niedozwolonego lub czynu podobnego do czynu niedozwolonego” art. 6 pkt 1 ma zastosowanie tylko wtedy, gdy w chwili wytoczenia powództwa [...] istniała ta sama sytuacja faktyczna i prawna, skutkująca tym, że pożądane jest łączne rozpoznanie i rozstrzygnięcie wszystkich żądań
Skład orzekający
N. Jääskinen
prezes_izby
A. Arabadjiev
sędzia
R. Frendo
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wykładnia przepisów rozporządzeń Bruksela I i Bruksela I bis dotyczących jurysdykcji w sprawach transgranicznych, w szczególności w kontekście roszczeń o odszkodowanie za bezumowne zajmowanie nieruchomości, jurysdykcji wyłącznej, jurysdykcji szczególnej (czyny niedozwolone) oraz jurysdykcji dla spraw połączonych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy wykładni prawa UE, a jego zastosowanie w konkretnych przypadkach zależy od oceny stanu faktycznego przez sąd krajowy. Wartość praktyczna dla jurysdykcji w sprawach o bezumowne zajmowanie nieruchomości jest wysoka, ale wymaga analizy indywidualnych okoliczności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy praktycznych problemów jurysdykcji w transgranicznych sporach o nieruchomości, co jest częstym zagadnieniem dla prawników i przedsiębiorców. Wyjaśnia granice jurysdykcji wyłącznej i szczególnej w kontekście prawa UE.
“Gdzie pozwać za bezumowne zajmowanie mieszkania za granicą? TSUE wyjaśnia granice jurysdykcji.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI