C-98/20
Podsumowanie
Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że dla ustalenia jurysdykcji w sprawach konsumenckich kluczowe jest miejsce zamieszkania konsumenta w momencie wniesienia pozwu, a nie w momencie zawarcia umowy.
Sprawa dotyczyła wykładni rozporządzenia Bruksela I bis w kontekście jurysdykcji sądów w sprawach konsumenckich. Sąd czeski pytał, czy dla ustalenia miejsca zamieszkania konsumenta, które determinuje jurysdykcję, należy brać pod uwagę moment zawarcia umowy, czy moment wniesienia pozwu. Trybunał Sprawiedliwości UE, stosując art. 18 ust. 2 rozporządzenia, orzekł, że decydujące jest miejsce zamieszkania konsumenta w chwili wytoczenia powództwa, co ma na celu ochronę konsumenta jako strony słabszej.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Obvodní soud pro Prahu 8 dotyczył wykładni rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1215/2012 w sprawie jurysdykcji i uznawania orzeczeń sądowych oraz ich wykonywania w sprawach cywilnych i handlowych. Spór dotyczył wierzytelności banku mBank S.A. wobec konsumentki PA z tytułu kredytu konsumenckiego. Kluczowe pytanie dotyczyło ustalenia, czy pojęcie „miejsca zamieszkania konsumenta” w rozumieniu art. 18 ust. 2 rozporządzenia nr 1215/2012 odnosi się do miejsca zamieszkania w dniu wniesienia powództwa, czy w dniu zawarcia umowy. Sąd odsyłający wskazał, że pozwana zmieniła miejsce zamieszkania ze Słowacji na Czechy po zawarciu umowy, ale w momencie wniesienia pozwu jej ostatnie znane miejsce zamieszkania znajdowało się na Słowacji. Trybunał Sprawiedliwości UE, powołując się na utrwalone orzecznictwo i cel rozporządzenia, jakim jest ochrona konsumenta jako strony słabszej, orzekł, że decydujące jest miejsce zamieszkania konsumenta w chwili wytoczenia powództwa. Podkreślono, że taka wykładnia zapewnia przewidywalność prawa i chroni konsumenta przed koniecznością wytaczania powództwa przed sądem innego państwa członkowskiego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Pojęcie „miejsca zamieszkania konsumenta” w rozumieniu art. 18 ust. 2 rozporządzenia nr 1215/2012 należy interpretować jako miejsce zamieszkania konsumenta w chwili wytoczenia powództwa.
Uzasadnienie
Trybunał oparł się na literalnej wykładni przepisu, celu ochrony konsumenta jako strony słabszej oraz potrzebie zapewnienia przewidywalności prawa. Podkreślono, że ustalenie jurysdykcji na podstawie ostatniego znanego miejsca zamieszkania konsumenta w chwili wytoczenia powództwa jest zgodne z celem rozporządzenia i utrwalonym orzecznictwem.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
udzielono odpowiedzi na pytanie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| mBank S.A. | spolka | powód |
| PA | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (8)
Główne
Rozporządzenie Bruksela I bis art. 17 § 1
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1215/2012
Określenie jurysdykcji w umowach konsumenckich, w tym warunek prowadzenia działalności przez kontrahenta w państwie zamieszkania konsumenta.
Rozporządzenie Bruksela I bis art. 18 § 2
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1215/2012
Wyłączna jurysdykcja sądów państwa członkowskiego, na którego terytorium konsument ma miejsce zamieszkania w chwili wytoczenia powództwa.
Pomocnicze
Rozporządzenie Bruksela I bis art. 4 § 1
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1215/2012
Ogólna zasada jurysdykcji: osoby mające miejsce zamieszkania na terytorium państwa członkowskiego mogą być pozywane przed sądy tego państwa.
Rozporządzenie Bruksela I bis art. 7 § 1
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1215/2012
Jurysdykcja szczególna w sprawach dotyczących umowy: sądy miejsca wykonania zobowiązania.
Rozporządzenie Bruksela I bis art. 26 § 1
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1215/2012
Jurysdykcja oparta na wdaniu się w spór.
Rozporządzenie Bruksela I bis art. 62 § 1
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1215/2012
Sąd stosuje swoje prawo (lex fori) do ustalenia miejsca zamieszkania strony.
O.s.ř. art. 11 § 1
Zákon č. 99/1963 Sb., Občanský soudní řád
Okoliczności decydujące o właściwości sądu istniejące w dniu wszczęcia postępowania.
O.s.ř. art. 85
Zákon č. 99/1963 Sb., Občanský soudní řád
Sąd właściwy dla osoby fizycznej to sąd rejonowy, w którego okręgu ma ona miejsce zamieszkania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Literalna wykładnia art. 18 ust. 2 rozporządzenia nr 1215/2012 wskazująca na miejsce zamieszkania w chwili wytoczenia powództwa. Cel ochrony konsumenta jako strony słabszej, który wymaga ustalenia jurysdykcji w państwie jego aktualnego miejsca zamieszkania. Potrzeba zapewnienia przewidywalności prawa i uniknięcia mnożenia sądów właściwych do rozpoznania sprawy. Utrwalone orzecznictwo TSUE dotyczące wykładni przepisów o jurysdykcji w sprawach konsumenckich.
Odrzucone argumenty
Interpretacja miejsca zamieszkania konsumenta jako miejsca z dnia zawarcia umowy. Możliwość wytoczenia powództwa przed sądem miejsca wykonania zobowiązania, mimo zmiany miejsca zamieszkania konsumenta.
Godne uwagi sformułowania
„miejsce zamieszkania konsumenta” należy interpretować w ten sposób, że oznacza ono miejsce zamieszkania konsumenta w chwili wytoczenia powództwa. brzmienie art. 18 ust. 2 rozporządzenia nr 1215/2012 [...] jest jasne uprzywilejowanie rzeczywistego miejsca zamieszkania w chwili wniesienia powództwa względem adresu wskazanego w umowie stanowiło rozwiązanie rozważane już w czasie, kiedy zawierano ową konwencję. troska o ochronę tych osób oznacza, że należy je pozywać wyłącznie przed sądy państwa, w którym ustanowiły swoje nowe miejsce zamieszkania. odmienna wykładnia mogłaby stworzyć niepewność prawa przepisy jurysdykcyjne powinny być w wysokim stopniu przewidywalne. sądy państwa członkowskiego nie mają jurysdykcji do rozpoznania sporu [...] w przypadku gdy [...] ostatnie znane miejsce zamieszkania konsumenta nie znajduje się na terytorium tego państwa członkowskiego. rozwiązanie to jest zgodne ze szczególnym celem sekcji 4 rozdziału II rozporządzenia nr 1215/2012, dotyczącej „jurysdykcji w sprawach dotyczących umów konsumenckich”, która zawiera normy ustanawiające jurysdykcję szczególną dla konsumentów jako strony umowy uznawanej za słabszą ekonomicznie i mniej doświadczoną pod względem prawnym niż ich zawodowy kontrahent.
Skład orzekający
M. Safjan
prezes_izby
C. Toader
sprawozdawca
N. Jääskinen
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie jurysdykcji sądów w sprawach konsumenckich, zwłaszcza w przypadku zmiany miejsca zamieszkania konsumenta po zawarciu umowy."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie spraw objętych zakresem rozporządzenia Bruksela I bis i umów konsumenckich.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii jurysdykcji w sprawach konsumenckich, która ma bezpośrednie przełożenie na praktykę prawniczą i ochronę praw konsumentów w UE.
“Gdzie pozwać konsumenta? TSUE wyjaśnia: liczy się miejsce zamieszkania w dniu pozwu, nie zawarcia umowy!”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI