C-97/22

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2023-05-17
cjeuochrona_konsumentowprawo do odstąpienia od umowyWysokatrybunal
ochrona konsumentówprawo odstąpieniaumowy poza lokalem przedsiębiorstwaobowiązki informacyjnedyrektywa 2011/83/UETSUEprawomocnośćzapłata za usługi

Podsumowanie

TSUE orzekł, że konsument, który nie został prawidłowo poinformowany o prawie do odstąpienia od umowy zawartej poza lokalem przedsiębiorstwa, jest całkowicie zwolniony z obowiązku zapłaty za usługi wykonane nawet po wykonaniu umowy, jeśli skorzystał z prawa do odstąpienia.

Sprawa dotyczyła wykładni dyrektywy 2011/83/UE w kontekście umowy o świadczenie usług zawartej poza lokalem przedsiębiorstwa. Konsument nie został poinformowany o prawie do odstąpienia od umowy. Po wykonaniu usługi przez przedsiębiorcę, konsument odstąpił od umowy. Niemieckie prawo przewidywało obowiązek zapłaty za wykonane usługi w takiej sytuacji, chyba że przedsiębiorca należycie poinformował konsumenta. TSUE orzekł, że brak prawidłowego poinformowania o prawie do odstąpienia od umowy, zgodnie z art. 14 ust. 4 lit. a) ppkt (i) dyrektywy, zwalnia konsumenta całkowicie z obowiązku zapłaty za wykonane usługi, nawet jeśli odstąpienie nastąpiło po wykonaniu umowy.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni art. 14 ust. 5 dyrektywy 2011/83/UE w sprawie praw konsumentów. Sprawa rozpatrywana przez Landgericht Essen dotyczyła zapłaty za usługę renowacji instalacji elektrycznej, zawartą poza lokalem przedsiębiorstwa. Przedsiębiorca nie poinformował konsumenta o prawie do odstąpienia od umowy. Po wykonaniu usługi, konsument odstąpił od umowy. Przedsiębiorca, który scedował swoje prawa na DC, dochodził zapłaty. Konsument argumentował, że brak informacji o prawie do odstąpienia od umowy zwalnia go z obowiązku zapłaty. TSUE, analizując przepisy dyrektywy, w szczególności art. 14 ust. 4 lit. a) ppkt (i) i art. 14 ust. 5, orzekł, że całkowita harmonizacja w zakresie praw konsumentów oznacza, iż brak prawidłowego poinformowania o prawie do odstąpienia od umowy skutkuje całkowitym zwolnieniem konsumenta z obowiązku zapłaty za usługi wykonane w okresie na odstąpienie, nawet jeśli odstąpienie nastąpiło po wykonaniu umowy. TSUE podkreślił znaczenie udzielania konsumentom informacji o prawie do odstąpienia od umowy, jako kluczowego elementu ochrony konsumenta w sytuacjach zawierania umów poza lokalem przedsiębiorstwa. Sąd podkreślił, że taka interpretacja jest zgodna z celem dyrektywy, jakim jest wysoki poziom ochrony konsumentów, i nie narusza zasady zakazu bezpodstawnego wzbogacenia, ponieważ przedsiębiorca, który nie dopełnił obowiązków informacyjnych, ponosi ryzyko.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, art. 14 ust. 4 lit. a) ppkt (i) dyrektywy 2011/83/UE w związku z art. 14 ust. 5 tej dyrektywy należy interpretować w ten sposób, że zwalnia on całkowicie konsumenta z obowiązku zapłaty za usługi wykonane na podstawie umowy zawartej poza lokalem przedsiębiorstwa, w sytuacji gdy zainteresowany przedsiębiorca nie przekazał temu konsumentowi informacji, o których mowa w art. 14 ust. 4 lit. a) ppkt (i) wspomnianej dyrektywy, a ów konsument skorzystał z prawa do odstąpienia od umowy po tym, jak wspomniana umowa została wykonana.

Uzasadnienie

Dyrektywa 2011/83/UE wprowadza całkowitą harmonizację w zakresie praw konsumentów, w tym prawa do odstąpienia od umów zawieranych poza lokalem przedsiębiorstwa. Brak prawidłowego poinformowania konsumenta o tym prawie, zgodnie z art. 6 ust. 1 lit. h) i j) dyrektywy, skutkuje tym, że konsument nie ponosi kosztów świadczenia usług wykonanych w okresie na odstąpienie (art. 14 ust. 4 lit. a) ppkt (i)). Ten przepis, w związku z art. 14 ust. 5, zwalnia konsumenta całkowicie z obowiązku zapłaty, nawet jeśli odstąpienie nastąpiło po wykonaniu umowy. TSUE podkreśla, że jest to kluczowy element ochrony konsumenta i nie można go ograniczać, nawet powołując się na zasadę zakazu bezpodstawnego wzbogacenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

konsument (HJ)

Strony

NazwaTypRola
DCinneskarżący
HJosoba_fizycznapozwany
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (10)

Główne

Dyrektywa 2011/83/UE art. 14 § ust. 4 lit. a) ppkt (i)

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/83/UE z dnia 25 października 2011 r. w sprawie praw konsumentów

Zwalnia konsumenta z obowiązku zapłaty za usługi wykonane w okresie na odstąpienie, jeśli przedsiębiorca nie udzielił wymaganych informacji o prawie do odstąpienia.

Dyrektywa 2011/83/UE art. 14 § ust. 5

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/83/UE z dnia 25 października 2011 r. w sprawie praw konsumentów

Konsument nie ponosi jakiejkolwiek odpowiedzialności z tytułu wykonania prawa do odstąpienia od umowy, z zastrzeżeniem wyjątków.

BGB art. 357 § ust. 8

Bürgerliches Gesetzbuch (kodeks cywilny)

Reguluje obowiązek zapłaty przez konsumenta za świadczenie spełnione do chwili odstąpienia od umowy o świadczenie usług, jeśli konsument zażądał rozpoczęcia wykonywania świadczenia przed upływem terminu na odstąpienie, pod warunkiem należytego poinformowania.

Pomocnicze

Dyrektywa 2011/83/UE art. 6 § ust. 1 lit. h)

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/83/UE z dnia 25 października 2011 r. w sprawie praw konsumentów

Określa informacje, które przedsiębiorca musi udzielić konsumentowi dotyczące prawa do odstąpienia od umowy.

Dyrektywa 2011/83/UE art. 6 § ust. 1 lit. j)

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/83/UE z dnia 25 października 2011 r. w sprawie praw konsumentów

Określa informacje, które przedsiębiorca musi udzielić konsumentowi dotyczące obowiązku zapłaty za usługi wykonane przed upływem terminu na odstąpienie.

Dyrektywa 2011/83/UE art. 10 § ust. 1

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/83/UE z dnia 25 października 2011 r. w sprawie praw konsumentów

Przedłużenie okresu na odstąpienie od umowy o 12 miesięcy w przypadku nieudzielenia informacji o prawie do odstąpienia.

Dyrektywa 2011/83/UE art. 9 § ust. 1

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/83/UE z dnia 25 października 2011 r. w sprawie praw konsumentów

Określa 14-dniowy okres na odstąpienie od umowy.

EGBGB art. 246a § ust. 1 pkt 2 zdanie pierwsze ppkt 1 i 3

Einführungsgesetz zum Bürgerlichen Gesetzbuche (ustawa wprowadzająca kodeks cywilny)

Określa wymogi informacyjne dotyczące prawa do odstąpienia od umowy, w tym warunki, terminy, procedury oraz obowiązek zapłaty za świadczenie spełnione przed odstąpieniem.

TFUE art. 267

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Podstawa prawna dla odesłań prejudycjalnych.

Karta praw podstawowych art. 38

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Prawo konsumentów.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak prawidłowego poinformowania konsumenta o prawie do odstąpienia od umowy zawartej poza lokalem przedsiębiorstwa skutkuje całkowitym zwolnieniem konsumenta z obowiązku zapłaty za usługi wykonane w okresie na odstąpienie, nawet jeśli umowa została wykonana przed odstąpieniem. Dyrektywa 2011/83/UE wprowadza całkowitą harmonizację w zakresie praw konsumentów, co oznacza, że przepisy krajowe nie mogą przewidywać odmiennych rozwiązań, w tym surowszych dla konsumenta.

Odrzucone argumenty

Przedsiębiorca powinien mieć prawo do rekompensaty lub odszkodowania za usługi wykonane, nawet jeśli nie poinformował konsumenta o prawie do odstąpienia, aby uniknąć bezpodstawnego wzbogacenia konsumenta. Wyłączenie prawa przedsiębiorcy do zapłaty za wykonane usługi stanowi nieproporcjonalną sankcję w rozumieniu motywu 57 dyrektywy.

Godne uwagi sformułowania

całkowita harmonizacja niektórych istotnych aspektów umów zawieranych pomiędzy konsumentami a przedsiębiorcami konsument może być narażony na potencjalną presję psychologiczną lub na element zaskoczenia udzielenie przed zawarciem umowy informacji o tym prawie do odstąpienia od umowy ma dla takiego konsumenta zasadnicze znaczenie i pozwala mu na podjęcie świadomej decyzji przedsiębiorca musi wziąć na siebie koszty, które w związku z wykonywaniem umowy [...] poniósł w trakcie okresu, w którym konsument ten mógł od niej odstąpić

Skład orzekający

M. Safjan

prezes izby

N. Piçarra

sprawozdawca

N. Jääskinen

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 14 ust. 4 lit. a) ppkt (i) i art. 14 ust. 5 dyrektywy 2011/83/UE w kontekście braku informacji o prawie do odstąpienia od umowy zawartej poza lokalem przedsiębiorstwa i wykonania tej umowy przed odstąpieniem."

Ograniczenia: Dotyczy umów zawieranych poza lokalem przedsiębiorstwa i specyficznych obowiązków informacyjnych przedsiębiorcy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu ochrony konsumentów w erze umów zawieranych na odległość i poza lokalem przedsiębiorstwa, a także konsekwencji niedopełnienia obowiązków informacyjnych przez przedsiębiorców.

Nie poinformowałeś klienta o prawie do odstąpienia? Stracisz pieniądze, nawet jeśli usługa została wykonana!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI