C-96/04
Podsumowanie
Trybunał Sprawiedliwości nie jest właściwy do udzielenia odpowiedzi na pytanie prejudycjalne, gdy sąd krajowy działa jako organ administracyjny, a nie sąd rozstrzygający spór.
Sprawa dotyczyła wniosku o interpretację prawa UE w kontekście ustalania nazwiska dziecka przez niemiecki sąd rodzinny (Amtsgericht Niebüll). Sąd ten zwrócił się do TSUE z pytaniem, czy niemiecka norma kolizyjna dotycząca nazwiska jest zgodna z prawem UE, gdy uzależnia ustalenie nazwiska wyłącznie od obywatelstwa. Trybunał uznał jednak, że Amtsgericht Niebüll w tej konkretnej sytuacji działał jako organ administracyjny, a nie sąd rozstrzygający spór, w związku z czym TSUE nie był właściwy do udzielenia odpowiedzi.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym został złożony przez Amtsgericht Niebüll w Niemczech, który miał rozstrzygnąć kwestię ustalenia nazwiska rodowego dziecka. Rodzice dziecka, posiadający obywatelstwo niemieckie, nie złożyli oświadczenia dotyczącego wyboru nazwiska ojca lub matki jako nazwiska dziecka, a dziecko urodziło się w Danii z podwójnym nazwiskiem zgodnym z prawem duńskim. Niemiecki urząd stanu cywilnego odmówił uznania tego nazwiska, powołując się na niemieckie prawo kolizyjne (art. 10 EGBGB), które uzależnia ustalenie nazwiska od obywatelstwa i nie zezwala na podwójne nazwisko. Po oddaleniu odwołań i odmowie rozpatrzenia skargi konstytucyjnej, Amtsgericht Niebüll zwrócił się do TSUE z pytaniem, czy art. 12 i 18 WE pozwalają na stosowanie normy kolizyjnej uzależniającej ustalenie nazwiska wyłącznie od obywatelstwa. Trybunał, analizując swoją właściwość na podstawie art. 234 WE, stwierdził, że sądy krajowe mogą występować do TSUE tylko wtedy, gdy orzekają w ramach postępowania prowadzącego do rozstrzygnięcia o charakterze sądowym. W tej sprawie Amtsgericht Niebüll działał jako organ administracyjny, ponieważ spór między rodzicami a administracją w sprawie nazwiska został już rozstrzygnięty w innej instancji, a sami rodzice byli zgodni co do nazwiska dziecka. W związku z tym Trybunał uznał, że nie jest właściwy do udzielenia odpowiedzi na postawione pytanie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, sąd krajowy może występować do Trybunału wyłącznie, jeżeli orzeka w ramach postępowania prowadzącego do rozstrzygnięcia o charakterze sądowym.
Uzasadnienie
Trybunał analizuje swoją właściwość na podstawie art. 234 WE, wskazując, że kluczowe jest, czy organ odsyłający orzeka w ramach postępowania sądowego. Jeśli organ działa jako organ administracyjny, nie rozstrzygając sporu, nie jest uznawany za sąd w rozumieniu tego przepisu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
inne
Strona wygrywająca
brak rozstrzygnięcia merytorycznego
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Standesamt Stadt Niebüll | organ_krajowy | wnioskodawca_w_postepowaniu_glownym |
| Amtsgericht Niebüll | organ_krajowy | sąd_odsyłający |
| małoletni dziecko Leonhard Matthias | osoba_fizyczna | strona_w_postępowaniu_głównym |
| S. Grunkin | osoba_fizyczna | przedstawiciel_strony |
| rząd niemiecki | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| rząd belgijski | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| rząd grecki | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| rząd hiszpański | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| rząd francuski | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| rząd niderlandzki | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Komisja Wspólnot Europejskich | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (8)
Główne
TFUE art. 267
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Określa właściwość Trybunału do orzekania w trybie prejudycjalnym i warunki, pod jakimi sądy krajowe mogą lub są zobowiązane zwrócić się do Trybunału.
EGBGB art. 10 § 1
Einführungsgesetz zum Bürgerlichen Gesetzbuch
Norma kolizyjna ustalająca prawo właściwe do określenia nazwiska osoby na podstawie prawa państwa jej obywatelstwa.
BGB art. 1617 § 1
Bürgerliches Gesetzbuch
Określa wybór nazwiska dziecka przez rodziców.
BGB art. 1617 § 2
Bürgerliches Gesetzbuch
Przeniesienie prawa do ustalenia nazwiska na jednego z rodziców przez sąd rodzinny w przypadku braku oświadczenia rodziców.
BGB art. 1617 § 3
Bürgerliches Gesetzbuch
Przeniesienie prawa do ustalenia nazwiska na jednego z rodziców przez sąd w przypadku urodzenia dziecka za granicą.
Gesetz über die Angelegenheiten der freiwilligen Gerichtsbarkeit art. 46
Postępowanie przed Familiengericht w sprawie przeniesienia prawa do ustalenia nazwiska.
Pomocnicze
TFUE art. 12
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Zasada niedyskryminacji.
TFUE art. 18
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Swoboda przepływu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Amtsgericht Niebüll działa jako organ administracyjny, a nie sąd rozstrzygający spór, co wyłącza właściwość Trybunału na podstawie art. 234 WE.
Godne uwagi sformułowania
sądy krajowe mogą występować do Trybunału wyłącznie, jeżeli orzekają w ramach postępowania prowadzącego do rozstrzygnięcia o charakterze sądowym. Jeżeli zatem organ odsyłający działa jako organ administracyjny, nie rozstrzygając przy tym sporu, to nawet jeśli spełnia on pozostałe przesłanki [...] nie może być uznany za organ wykonujący funkcję sądowniczą.
Skład orzekający
P. Jann
prezes
N. Colneric
sędzia
J. N. Cunha Rodrigues
sędzia
M. Ilešič
sędzia
E. Levits
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie kryteriów właściwości Trybunału Sprawiedliwości w trybie prejudycjalnym, rozróżnienie między funkcją sądową a administracyjną organu krajowego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której sąd krajowy działa w charakterze administracyjnym; nie rozstrzyga merytorycznie kwestii prawa prywatnego czy prawa UE.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest rozróżnienie między funkcją sądową a administracyjną organu krajowego dla właściwości TSUE, co ma kluczowe znaczenie dla prawidłowego funkcjonowania mechanizmu pytań prejudycjalnych.
“Czy niemiecki sąd rodzinny może zadać pytanie Trybunałowi UE? Kluczowe rozróżnienie między sądem a urzędem.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.