C-95/18 i C-96/18

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2019-09-19
cjeuprawo_ue_ogolneswobody_przeplywu_pracownikowWysokatrybunal
zabezpieczenie społecznepracownicy migrującyprawo UEswobodny przepływ pracownikówustawodawstwo właściweemeryturazasiłki rodzinnekoordynacja systemów

Podsumowanie

Trybunał orzekł, że przepisy UE dotyczące zabezpieczenia społecznego pracowników migrujących nie stoją na przeszkodzie sytuacji, w której osoba mieszkająca w jednym państwie członkowskim, ale pracująca w innym, nie jest objęta systemem zabezpieczenia społecznego państwa zamieszkania, jeśli prawo państwa zatrudnienia nie przyznaje jej świadczeń, ale jednocześnie państwo zamieszkania nie może uzależniać przyznania emerytury od obowiązku opłacania składek.

Sprawa dotyczyła pracowników migrujących mieszkających w Niderlandach, ale pracujących w Niemczech, którzy nie byli objęci niderlandzkim systemem zabezpieczenia społecznego, ponieważ prawo UE (art. 13 rozporządzenia 1408/71) nakazywało stosowanie ustawodawstwa państwa zatrudnienia. Problem pojawił się, gdy prawo państwa zatrudnienia nie przyznawało im świadczeń (emerytury lub zasiłku rodzinnego) z powodu niskich dochodów lub niepełnego wymiaru pracy. Trybunał orzekł, że przepisy TFUE (art. 45 i 48) nie nakładają na państwo zamieszkania obowiązku przyznania świadczeń w takiej sytuacji. Jednakże, państwo zamieszkania nie może uzależniać przyznania emerytury od obowiązku opłacania składek, jeśli osoba ta nie jest objęta systemem zabezpieczenia społecznego państwa zatrudnienia.

Sprawa C-95/18 i C-96/18 dotyczyła wykładni przepisów UE dotyczących zabezpieczenia społecznego pracowników migrujących, w szczególności art. 13 rozporządzenia (EWG) nr 1408/71 oraz art. 45 i 48 TFUE. W postępowaniach głównych wystąpiły sytuacje osób mieszkających w Niderlandach, które pracowały w Niemczech. Zgodnie z zasadą jednego ustawodawstwa (art. 13 rozporządzenia 1408/71), podlegały one ustawodawstwu państwa zatrudnienia (Niemiec). Jednakże, z powodu ograniczonego wymiaru pracy lub niskich dochodów, nie nabyły prawa do świadczeń z niemieckiego systemu zabezpieczenia społecznego. W związku z tym, niderlandzkie przepisy krajowe (AOW i AKW), które wyłączały z ubezpieczenia osoby pracujące za granicą, pozbawiły ich również prawa do świadczeń w Niderlandach. Sąd odsyłający (Hoge Raad der Nederlanden) zadał pytania, czy przepisy TFUE stoją na przeszkodzie takiemu wyłączeniu z niderlandzkiego systemu zabezpieczenia społecznego, oraz czy państwo zamieszkania może uzależniać przyznanie świadczeń od obowiązku opłacania składek, jeśli osoba nie jest objęta systemem państwa zatrudnienia. Trybunał orzekł, że przepisy TFUE nie nakładają na państwo zamieszkania obowiązku przyznania świadczeń, gdy pracownik migrujący podlega ustawodawstwu państwa zatrudnienia, nawet jeśli to ostatnie nie przyznaje świadczeń. Jednakże, Trybunał podkreślił, że państwo zamieszkania nie może uzależniać przyznania emerytury od obowiązku opłacania składek, jeśli osoba ta nie jest objęta systemem zabezpieczenia społecznego państwa zatrudnienia, gdyż mogłoby to prowadzić do sytuacji, w której pracownik migrujący musiałby opłacać składki w dwóch państwach lub nie otrzymywałby świadczeń, mimo płacenia składek, co naruszałoby zasadę jednego ustawodawstwa i równego traktowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, art. 45 i 48 TFUE nie stoją na przeszkodzie takiemu ustawodawstwu.

Uzasadnienie

Prawo pierwotne UE nie gwarantuje pracownikowi, że przeniesienie się do innego państwa członkowskiego będzie obojętne w aspekcie socjalnym. Artykuły 45 i 48 TFUE nie przyznają pracownikowi migrującemu prawa do powoływania się w państwie zamieszkania na ubezpieczenie społeczne, z jakiego korzystałby, gdyby pracował w tym państwie, jeśli pracuje w innym państwie i podlega jego ustawodawstwu. Koordynacja systemów zabezpieczenia społecznego nie oznacza harmonizacji, a państwo członkowskie zachowuje uprawnienia do określania warunków przyznawania świadczeń.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

nie dotyczy (udzielono odpowiedzi na pytania prejudycjalne)

Strony

NazwaTypRola
Sociale Verzekeringsbankorgan_krajowypozwany
F. van den Bergosoba_fizycznastrona_w_postępowaniu_głównym
H.D. Giesenosoba_fizycznastrona_w_postępowaniu_głównym
C.E. Franzenosoba_fizycznastrona_w_postępowaniu_głównym
Rząd niderlandzkipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Rząd czeskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Rząd szwedzkipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (7)

Główne

TFUE art. 45

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

TFUE art. 48

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Rozporządzenie nr 1408/71 art. 13 § ust. 1

Rozporządzenie Rady (EWG) nr 1408/71 z dnia 14 czerwca 1971 r. w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników najemnych, osób prowadzących działalność na własny rachunek i do członków ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie

Zasada jednego państwa członkowskiego właściwego dla ubezpieczenia społecznego.

Rozporządzenie nr 1408/71 art. 13 § ust. 2 lit. a

Rozporządzenie Rady (EWG) nr 1408/71 z dnia 14 czerwca 1971 r. w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników najemnych, osób prowadzących działalność na własny rachunek i do członków ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie

Pracownik najemny zatrudniony na terytorium jednego państwa członkowskiego podlega ustawodawstwu tego państwa, nawet jeżeli zamieszkuje na terytorium innego państwa członkowskiego.

Pomocnicze

Rozporządzenie nr 1408/71 art. 17

Rozporządzenie Rady (EWG) nr 1408/71 z dnia 14 czerwca 1971 r. w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników najemnych, osób prowadzących działalność na własny rachunek i do członków ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie

Możliwość przewidzenia przez państwa członkowskie, za wspólnym porozumieniem, wyjątków od zasady jednego ustawodawstwa.

AOW art. 6a § lit. b

Algemene Ouderdomswet

AKW art. 6a § lit. b

Algemene Kinderbijslagwet

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przepisy TFUE (art. 45 i 48) nie nakładają na państwo zamieszkania obowiązku przyznania świadczeń, gdy pracownik migrujący podlega ustawodawstwu państwa zatrudnienia, nawet jeśli to ostatnie nie przyznaje świadczeń. Państwo zamieszkania nie może uzależniać przyznania emerytury od obowiązku opłacania składek, jeśli pracownik nie jest objęty systemem państwa zatrudnienia.

Odrzucone argumenty

Argumenty sugerujące, że przepisy TFUE powinny nakładać na państwo zamieszkania obowiązek przyznania świadczeń, aby uniknąć sytuacji, w której pracownik migrujący nie otrzymuje żadnych świadczeń mimo pracy w UE.

Godne uwagi sformułowania

Kompletność tego systemu norm kolizyjnych skutkuje co do zasady pozbawieniem ustawodawcy każdego państwa członkowskiego uprawnienia do określania według swojego uznania zakresu i przesłanek stosowania swojego ustawodawstwa krajowego. Pierwotne prawo Unii nie może zagwarantować pracownikowi, że przeniesienie się do państwa członkowskiego innego niż państwo członkowskie pochodzenia będzie obojętne w aspekcie socjalnym. Państwo członkowskie, które nie jest właściwe na podstawie art. 13 rozporządzenia nr 1408/71, nie może uzależnić prawa do świadczenia rodzinnego od warunku ubezpieczenia.

Skład orzekający

M. Vilaras

prezes

K. Jürimäe

sprawozdawca

D. Šváby

sędzia

S. Rodin

sędzia

N. Piçarra

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja zasad koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego dla pracowników migrujących w UE, w szczególności zasady jednego ustawodawstwa i jej ograniczeń."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego przed wejściem w życie rozporządzenia (WE) nr 883/2004, choć zasady pozostają w dużej mierze aktualne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa ilustruje złożoność przepisów UE dotyczących zabezpieczenia społecznego dla pracowników migrujących i potencjalne luki prawne, które mogą prowadzić do sytuacji, w której pracownik nie otrzymuje świadczeń mimo płacenia składek lub pracy w innym kraju UE.

Pracujesz za granicą, ale nie masz ubezpieczenia? Trybunał UE wyjaśnia, kto odpowiada za Twoje świadczenia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI