C-949/19

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2021-03-10
cjeuazyl_imigracjapolityka_wizowaWysokatrybunal
wiza długoterminowaprawo do sąduskargaochrona sądowaobywatel państwa trzeciegostudiaSchengenprawo UE

Podsumowanie

TSUE orzekł, że odmowa wydania krajowej wizy długoterminowej na studia, jeśli nie podlega dyrektywie 2016/801, nie musi być zaskarżalna do sądu na gruncie prawa UE, choć państwa członkowskie muszą zapewnić środki odwoławcze zgodne z zasadami równoważności i skuteczności.

Sprawa dotyczyła obywatela państwa trzeciego, któremu odmówiono wydania krajowej wizy długoterminowej na studia w Polsce. Polski sąd odsyłający pytał, czy prawo UE wymaga zapewnienia skutecznego środka prawnego przed sądem w takiej sytuacji, zwłaszcza w kontekście prawa do swobodnego przemieszczania się i prawa do skutecznej ochrony sądowej. TSUE stwierdził, że art. 21 ust. 2a KWUS nie ma zastosowania do odmowy wydania wizy. Jednakże, jeśli wiza podlega dyrektywie 2016/801, państwa członkowskie muszą zapewnić procedurę odwoławczą zgodną z prawem krajowym, zasadami równoważności i skuteczności, gwarantującą na pewnym etapie środek prawny przed sądem.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni art. 21 ust. 2a Konwencji wykonawczej do Układu z Schengen (KWUS) oraz art. 47 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej. Sprawa wywodziła się ze sporu obywatela państwa trzeciego (M.A.) z Konsulem RP w N. w przedmiocie odmowy wydania krajowej wizy długoterminowej na studia. Polski sąd administracyjny odrzucił skargę, uznając brak właściwości sądu, co zostało zakwestionowane przez skarżącego. Sąd odsyłający pytał, czy prawo UE wymaga zapewnienia prawa do skutecznego środka prawnego przed sądem w przypadku odmowy wydania krajowej wizy długoterminowej, która umożliwia swobodne przemieszczanie się. Trybunał Sprawiedliwości UE (TSUE) uznał swoją właściwość do rozpoznania sprawy. W pierwszej kolejności TSUE stwierdził, że art. 21 ust. 2a KWUS, który przyznaje prawo do swobodnego przemieszczania się posiadaczom wiz długoterminowych, nie ma zastosowania do obywateli państw trzecich, którym odmówiono wydania takiej wizy. W konsekwencji, przepis ten nie nakłada na państwa członkowskie obowiązku zapewnienia ochrony sądowej w takich przypadkach. Następnie TSUE zbadał, czy obowiązek taki może wynikać z innego przepisu prawa UE. Analiza dotyczyła dyrektywy 2016/801, która określa warunki wjazdu i pobytu obywateli państw trzecich w celu odbycia studiów. TSUE wskazał, że jeśli wniosek o wizę długoterminową jest objęty zakresem tej dyrektywy, to art. 34 ust. 5 dyrektywy nakłada na państwa członkowskie obowiązek ustanowienia procedury odwoławczej od decyzji o odmowie wydania wizy. Szczegółowe zasady tej procedury należą do prawa krajowego, jednak muszą one respektować zasady równoważności i skuteczności, a sama procedura musi gwarantować na pewnym etapie środek prawny przed sądem, zgodnie z art. 47 Karty praw podstawowych. TSUE podkreślił, że do sądu odsyłającego należy zbadanie, czy konkretny wniosek o wizę długoterminową na studia podlegał pod tę dyrektywę. W kwestii kosztów, TSUE orzekł, że do sądu krajowego należy rozstrzygnięcie o kosztach postępowania głównego.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli odmowa wydania wizy nie podlega dyrektywie 2016/801. Tak, jeśli wiza podlega dyrektywie 2016/801, wówczas państwa członkowskie muszą zapewnić procedurę odwoławczą zgodną z prawem krajowym, zasadami równoważności i skuteczności, gwarantującą na pewnym etapie środek prawny przed sądem.

Uzasadnienie

TSUE stwierdził, że art. 21 ust. 2a KWUS nie ma zastosowania do odmowy wydania wizy długoterminowej, a zatem nie nakłada obowiązku ochrony sądowej. Jednakże, jeśli wiza jest objęta dyrektywą 2016/801, art. 34 ust. 5 tej dyrektywy w świetle art. 47 Karty praw podstawowych wymaga ustanowienia procedury odwoławczej, która na pewnym etapie musi gwarantować środek prawny przed sądem.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

udzielono odpowiedzi na pytanie

Strony

NazwaTypRola
M.A.osoba_fizycznaskarżący
Konsul Rzeczypospolitej Polskiej w N.organ_krajowypozwany
Rzeczpospolita Polskapanstwo_czlonkowskieinterwenient
Rząd czeskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Rząd niemieckipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (13)

Główne

KWUS art. 21 § 2a

Konwencja wykonawcza do Układu z Schengen

Nie ma zastosowania do obywateli państw trzecich, którym odmówiono wydania wizy długoterminowej.

karta art. 47 § akapit pierwszy

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Nakłada obowiązek ustanowienia procedury odwoławczej, która na pewnym etapie musi gwarantować środek prawny przed sądem, w przypadku decyzji objętych prawem UE.

Dyrektywa 2016/801 art. 34 § 5

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/801

Decyzje o odmowie wydania wizy podlegają zaskarżeniu zgodnie z prawem krajowym, co musi gwarantować środek prawny przed sądem.

Pomocnicze

Dyrektywa 2016/801 art. 1

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/801

Określa warunki wjazdu i pobytu obywateli państw trzecich w celu odbycia studiów.

Dyrektywa 2016/801 art. 2 § 1

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/801

Określa zakres stosowania dyrektywy.

Dyrektywa 2016/801 art. 3 § 21

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/801

Definicja 'zezwolenia'.

Dyrektywa 2016/801 art. 3 § 23

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/801

Definicja 'wiza długoterminowa'.

KWUS art. 18 § 1

Konwencja wykonawcza do Układu z Schengen

Definicja wiz długoterminowych.

kodeks wizowy art. 32 § 3

Rozporządzenie nr 810/2009 ustanawiające Wspólnotowy kodeks wizowy

Prawo do odwołania od decyzji o odmowie wydania wizy.

ustawa o cudzoziemcach art. 75 § 1

Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach

Odmowa wydania wizy krajowej następuje w drodze decyzji.

ustawa o cudzoziemcach art. 76 § 1

Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach

Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy przez konsula.

prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 5 § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wyłączenie właściwości sądów administracyjnych w sprawach wiz wydawanych przez konsulów (z pewnymi wyjątkami).

prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 58 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Odrzucenie skargi, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Art. 21 ust. 2a KWUS nie ma zastosowania do odmowy wydania wizy długoterminowej, a zatem nie nakłada obowiązku ochrony sądowej. Jeśli wiza długoterminowa na studia podlega dyrektywie 2016/801, art. 34 ust. 5 tej dyrektywy w powiązaniu z art. 47 Karty praw podstawowych wymaga zapewnienia procedury odwoławczej z dostępem do sądu.

Odrzucone argumenty

Argument, że art. 21 ust. 2a KWUS w powiązaniu z art. 47 Karty praw podstawowych nakłada obowiązek zapewnienia prawa do skutecznego środka prawnego przed sądem w przypadku odmowy wydania krajowej wizy długoterminowej.

Godne uwagi sformułowania

sytuacja rozpatrywana w postępowaniu głównym w zakresie, w jakim dotyczy decyzji o odmowie wydania wizy długoterminowej obywatelowi państwa trzeciego, a w szczególności środków odwoławczych przysługujących od takiej decyzji, nie jest objęta zakresem stosowania art. 21 ust. 2a KWUS. obowiązek ustanowienia procedury odwoławczej od decyzji o odmowie wydania wizy w celu odbycia studiów, której szczegółowe zasady należą do porządku prawnego każdego państwa członkowskiego, przy poszanowaniu zasad równoważności i skuteczności, przy czym procedura ta musi gwarantować na pewnym etapie środek prawny przed sądem.

Skład orzekający

J.-C. Bonichot

prezes_izby

R. Silva de Lapuerta

sprawozdawczyni

L. Bay Larsen

sędzia

C. Toader

sędzia

M. Safjan

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu stosowania prawa UE (KWUS, Karta Praw Podstawowych, Dyrektywa 2016/801) w kontekście prawa do skutecznej ochrony sądowej od decyzji wizowych dla obywateli państw trzecich, zwłaszcza w odniesieniu do wiz długoterminowych na studia."

Ograniczenia: Konieczność zbadania przez sąd krajowy, czy konkretny przypadek podlega pod dyrektywę 2016/801. Brak bezpośredniego zastosowania art. 21 ust. 2a KWUS do odmowy wydania wizy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego prawa obywateli państw trzecich do dostępu do edukacji w UE i możliwości jego egzekwowania przed sądem, co jest istotne dla prawników imigracyjnych i akademickich.

Czy odmowa wizy na studia w Polsce pozbawia Cię prawa do sądu? TSUE wyjaśnia.

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę