C-93/12

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2013-06-27
cjeuprawo_ue_ogolneautonomia proceduralna, dostęp do wymiaru sprawiedliwościWysokatrybunal
autonomia proceduralnazasada skutecznościzasada równoważnościochrona sądowapomoc rolnaprawo UEpostępowanie prejudycjalneBułgaria

Podsumowanie

Trybunał orzekł, że prawo UE nie stoi na przeszkodzie krajowej regule jurysdykcyjnej koncentrującej spory dotyczące pomocy rolnej przed jednym sądem, pod warunkiem zapewnienia równoważności i skuteczności postępowania.

Sprawa dotyczyła wykładni zasad równoważności i skuteczności prawa UE oraz art. 47 Karty praw podstawowych w kontekście bułgarskiego przepisu procesowego (art. 133 ust. 1 APK), który powierzał rozpatrywanie sporów administracyjnych dotyczących wspólnej polityki rolnej jednemu sądowi w Sofii, niezależnie od lokalizacji gruntów rolnych. Sąd odsyłający miał wątpliwości, czy taka koncentracja nie utrudnia rolnikom dostępu do sądu. Trybunał uznał, że taka reguła jest dopuszczalna, o ile nie narusza zasady równoważności (postępowanie nie jest mniej korzystne niż w sprawach krajowych) i zasady skuteczności (nie czyni dochodzenia praw niemożliwym lub nadmiernie utrudnionym).

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Administratiwen syd Sofija-grad dotyczył wykładni zasad równoważności i skuteczności prawa Unii Europejskiej oraz art. 47 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej. Sprawa wywodziła się ze sporu między bułgarskim rolnikiem a krajową agencją płatniczą w przedmiocie odmowy przyznania pomocy rolnej. Sąd odsyłający miał wątpliwości co do zgodności bułgarskiego przepisu procesowego (art. 133 ust. 1 APK), który nakazywał rozpatrywanie wszystkich sporów administracyjnych dotyczących wspólnej polityki rolnej przez sąd w Sofii, z prawem Unii. Rolnik argumentował, że taka koncentracja sporów, zwłaszcza gdy grunty rolne znajdują się setki kilometrów od Sofii, utrudnia mu dostęp do sądu i narusza prawo do skutecznej ochrony sądowej. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, powołując się na utrwalone orzecznictwo, przypomniał, że państwa członkowskie mają autonomię proceduralną w wyznaczaniu sądów i zasad postępowania, pod warunkiem przestrzegania zasad równoważności i skuteczności. Zasada równoważności wymaga, aby postępowanie w sprawach wynikających z prawa UE nie było mniej korzystne niż w sprawach krajowych. Zasada skuteczności wymaga, aby dochodzenie praw wynikających z prawa UE nie było niemożliwe lub nadmiernie utrudnione. Trybunał analizując bułgarskie przepisy, stwierdził, że choć zasada równoważności wymaga porównania z podobnymi postępowaniami krajowymi, to porównanie z przepisami dotyczącymi własności gruntów rolnych nie wykazało naruszenia. W odniesieniu do zasady skuteczności, Trybunał wskazał, że koncentracja sporów przed jednym sądem może nawet przyczynić się do szybkości i jednolitości orzecznictwa. Podkreślił jednak, że ostateczna ocena, czy w konkretnym przypadku zasady te nie zostały naruszone, należy do sądu odsyłającego, który ma bezpośrednią znajomość prawa krajowego i okoliczności faktycznych sprawy. Trybunał orzekł, że prawo UE nie stoi na przeszkodzie takiej krajowej regule jurysdykcyjnej, o ile spełnione są wymogi równoważności i skuteczności, co musi zostać zweryfikowane przez sąd krajowy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, o ile postępowanie nie czyni dochodzenia praw niemożliwym lub nadmiernie utrudnionym, co musi zostać zweryfikowane przez sąd krajowy.

Uzasadnienie

Trybunał uznał, że koncentracja sporów przed jednym sądem może być uzasadniona względami porządku postępowania i pewności prawa, a sama odległość gruntów od sądu nie musi automatycznie oznaczać naruszenia zasady skuteczności, zwłaszcza przy możliwościach wykorzystania technik teledetekcji i analizy danych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

udzielono odpowiedzi na pytanie

Strony

NazwaTypRola
ET Agrokonsulting-04-Wełko Stojanowspolkaskarżący
Izpylnitelen direktor na dyrżawen fond „Zemedelie” – Razplasztatelna agencijaorgan_krajowypozwany
Rząd bułgarskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Rząd niemieckipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (24)

Główne

TFUE art. 267

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Podstawa do złożenia wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym.

Karta art. 47

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Zasada skutecznej ochrony sądowej.

APK art. 133

Kodeks postępowania administracyjnego

Krajowa reguła jurysdykcyjna wiążąca właściwość sądową z siedzibą organu wydającego akt.

Pomocnicze

Rozporządzenie nr 73/2009 art. 1

Rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009

Rozporządzenie nr 73/2009 art. 14

Rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009

Rozporządzenie nr 73/2009 art. 15

Rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009

Rozporządzenie nr 73/2009 art. 16

Rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009

Rozporządzenie nr 73/2009 art. 17

Rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009

Rozporządzenie nr 73/2009 art. 18

Rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009

Rozporządzenie nr 73/2009 art. 19

Rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009

Rozporządzenie nr 73/2009 art. 20

Rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009

Rozporządzenie nr 73/2009 art. 29

Rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009

Rozporządzenie nr 73/2009 art. 122

Rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009

Rozporządzenie nr 73/2009 art. 124

Rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009

Rozporządzenie nr 73/2009 art. 132

Rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009

Rozporządzenie nr 1122/2009 art. 58

Rozporządzenie Komisji (WE) nr 1122/2009

Zakon za podpomagane na zemedełskite proizwoditeli art. 1

Ustawa o wsparciu posiadaczy gospodarstw rolnych

Zakon za podpomagane na zemedełskite proizwoditeli art. 32

Ustawa o wsparciu posiadaczy gospodarstw rolnych

Naredba nr 5/2009 art. 1

Rozporządzenie nr 5/2009 w sprawie warunków i zasad składania wniosków w ramach systemów i środków pomocy obszarowej

APK art. 128

Kodeks postępowania administracyjnego

APK art. 135

Kodeks postępowania administracyjnego

ZSPZZ art. 1

Ustawa o własności oraz użytkowaniu gruntów rolnych

Ustawa o zmianie i uzupełnieniu APK art. § 19

Ustawa o zmianie i uzupełnieniu APK

Szczególna reguła właściwości sądowej dla niektórych aktów administracyjnych dotyczących gruntów rolnych.

TUE art. 4

Traktat o Unii Europejskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Koncentracja sporów przed jednym sądem może zapewnić jednolitość orzecznictwa i specjalizację. Wykorzystanie technik teledetekcji i analizy danych może zniwelować problemy związane z odległością gruntów od sądu. Krajowe przepisy procesowe mogą być różne, o ile nie naruszają zasad prawa UE.

Odrzucone argumenty

Krajowy przepis procesowy, koncentrujący wszystkie spory dotyczące pomocy rolnej przed jednym sądem, narusza zasadę skuteczności ochrony sądowej i zasadę skuteczności prawa UE, utrudniając dostęp do sądu rolnikom z odległych regionów. Różna właściwość sądowa dla sporów dotyczących pomocy rolnej (sąd w Sofii) i sporów o własność gruntów rolnych (sąd rejonowy) narusza zasadę równoważności.

Godne uwagi sformułowania

autonomia proceduralna państw członkowskich zasada równoważności zasada skuteczności zasada skutecznej ochrony sądowej prawo do skutecznego środka prawnego grupa społeczna wymagająca ochrony

Skład orzekający

M. Ilešič

prezes izby

K. Lenaerts

wiceprezes Trybunału, pełniący obowiązki sędziego trzeciej izby

E. Jarašiūnas

sędzia

A. Ó Caoimh

sprawozdawca

C.G. Fernlund

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja zasad autonomii proceduralnej, równoważności i skuteczności w kontekście krajowych przepisów procesowych dotyczących dostępu do wymiaru sprawiedliwości w sprawach związanych z prawem UE, zwłaszcza w obszarze pomocy rolnej."

Ograniczenia: Konkretne zastosowanie zależy od specyfiki prawa krajowego i okoliczności faktycznych danej sprawy, które muszą być ocenione przez sąd krajowy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy fundamentalnych zasad dostępu do wymiaru sprawiedliwości i autonomii proceduralnej państw członkowskich w kontekście prawa UE, co jest istotne dla praktyków prawnych. Pokazuje, jak sądy krajowe muszą balansować między własnymi przepisami a wymogami prawa unijnego.

Czy jeden sąd w stolicy może decydować o losie rolników z całego kraju? TSUE wyjaśnia granice autonomii proceduralnej.

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI