C-92/24 do C-94/24

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2025-08-01
cjeupodatkiVAT — zwolnieniaWysokatrybunal
dywidendyspółki dominującespółki zależnepodwójne opodatkowanieIRAPIRESprawo podatkowe UETSUEWłochy

Podsumowanie

Trybunał orzekł, że włoski podatek regionalny od działalności produkcyjnej (IRAP) nie może być stosowany do dywidend otrzymywanych przez spółki dominujące od spółek zależnych z innych państw członkowskich w sposób wyższy niż 5%, zgodnie z dyrektywą 2011/96/UE.

Sprawa dotyczyła wykładni dyrektywy 2011/96/UE w kontekście włoskiego podatku regionalnego od działalności produkcyjnej (IRAP). Wnioskodawca, Banca Mediolanum, domagał się zwrotu części IRAP zapłaconego od dywidend otrzymanych od spółek zależnych z innych państw członkowskich, argumentując, że włączenie 50% tych dywidend do podstawy opodatkowania IRAP narusza dyrektywę, która ogranicza opodatkowanie takich dywidend do 5%. Sąd odsyłający zadał pytanie prejudycjalne, czy włoskie przepisy są zgodne z dyrektywą. Trybunał uznał, że dyrektywa zakazuje opodatkowania dywidend stawką wyższą niż 5%, niezależnie od rodzaju podatku, jeśli narusza to zasadę unikania podwójnego opodatkowania.

Wnioski o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożone przez włoski sąd ds. podatkowych drugiej instancji dotyczyły wykładni art. 4 dyrektywy Rady 2011/96/UE w sprawie wspólnego systemu opodatkowania spółek dominujących i zależnych. Spór powstał na tle włoskiego regionalnego podatku od działalności produkcyjnej (IRAP), który obejmował 50% dywidend otrzymanych przez włoskie spółki dominujące (pośredników finansowych) od ich spółek zależnych z innych państw członkowskich. Banca Mediolanum, włoski bank, domagał się zwrotu części IRAP, twierdząc, że takie opodatkowanie narusza dyrektywę, która ma na celu uniknięcie podwójnego opodatkowania dywidend i ogranicza możliwość ich opodatkowania do 5%. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, analizując sprawę, przypomniał, że celem dyrektywy jest zapewnienie neutralności podatkowej i uniknięcie podwójnego opodatkowania zysków przekazywanych między spółkami zależnymi a dominującymi w różnych państwach członkowskich. Trybunał stwierdził, że art. 4 ust. 1 lit. a) dyrektywy, w wersji obowiązującej przed zmianami, nakłada na państwa członkowskie obowiązek powstrzymania się od opodatkowania zysków otrzymywanych przez spółki dominujące od spółek zależnych, z pewnymi ograniczeniami. Wykładnia ta dotyczy każdego podatku, do którego podstawy włączono dywidendy, a nie tylko podatku dochodowego od osób prawnych. W konsekwencji, Trybunał orzekł, że włoskie przepisy pozwalające na włączenie 50% dywidend do podstawy IRAP, oprócz 5% opodatkowania w ramach IRES, są niezgodne z dyrektywą 2011/96/UE, ponieważ naruszają zasadę unikania podwójnego opodatkowania i przekraczają dopuszczalny limit 5% opodatkowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, art. 4 dyrektywy 2011/96/UE stoi na przeszkodzie takim przepisom krajowym.

Uzasadnienie

Trybunał uznał, że celem dyrektywy jest uniknięcie podwójnego opodatkowania dywidend wypłacanych przez spółki zależne spółkom dominującym w różnych państwach członkowskich. Zasada zwolnienia z opodatkowania lub ograniczenia go do 5% ma zastosowanie do każdego podatku, do którego podstawy włączono dywidendy, niezależnie od jego charakteru. Włoski IRAP, włączając 50% dywidend do podstawy opodatkowania, narusza tę zasadę, jeśli łączny efekt opodatkowania przekracza 5%.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

skarżący (Banca Mediolanum SpA)

Strony

NazwaTypRola
Banca Mediolanum SpAspolkaskarżący
Agenzia delle Entrate – Direzione regionale della Lombardiaorgan_krajowypozwany
Rząd włoskiorgan_krajowyinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (8)

Główne

Dyrektywa 2011/96/UE art. 4 § 1 lit. a)

Dyrektywa Rady 2011/96/UE z dnia 30 listopada 2011 r. w sprawie wspólnego systemu opodatkowania stosowanego w przypadku spółek dominujących i spółek zależnych różnych państw członkowskich

Państwo członkowskie, które wybrało system zwolnienia, powinno powstrzymać się od opodatkowania zysków otrzymywanych przez spółkę dominującą od spółek zależnych z innych państw członkowskich. Zasada ta dotyczy każdego podatku, do którego podstawy włączono dywidendy, a nie tylko podatku dochodowego od osób prawnych. Opodatkowanie stawką wyższą niż 5% jest niedopuszczalne.

TUIR art. 89 § 2

Dekret prezydenta republiki nr 917 – Tekst jednolity przepisów dotyczących podatków dochodowych (Włochy)

95% zysków wypłacanych przez spółki zależne jest wyłączone z przychodów spółki dominującej.

Dekret ustawodawczy nr 446/1997 art. 2 § 1

Dekret ustawodawczy nr 446/1997 (Włochy)

Przesłanką stosowania IRAP jest zwykłe wykonywanie działalności gospodarczej.

Dekret ustawodawczy nr 446/1997 art. 4

Dekret ustawodawczy nr 446/1997 (Włochy)

IRAP ma zastosowanie do wartości produkcji netto wynikającej z działalności wykonywanej na terytorium regionu.

Ustawa nr 244/2007 art. 6 § 1 lit. a)

Ustawa nr 244 – Ustawa o finansach z 2008 r. (Włochy)

Podstawa opodatkowania IRAP dla pośredników finansowych obejmuje dochody netto obniżone o 50% z dywidend.

Pomocnicze

Dyrektywa 2003/123/WE art. 2

Dyrektywa Rady 2003/123/WE z dnia 22 grudnia 2003 r. zmieniająca dyrektywę 90/435/EWG

Dyrektywa 90/435/EWG art. 2

Dyrektywa Rady 90/435/EWG z dnia 23 lipca 1990 r. w sprawie wspólnego systemu opodatkowania stosowanego w przypadku spółek dominujących i spółek zależnych różnych państw członkowskich

TFUE art. 267

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Podstawa prawna dla odesłań prejudycjalnych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Włączenie 50% dywidend do podstawy IRAP przez włoskie przepisy narusza art. 4 dyrektywy 2011/96/UE, która ma na celu uniknięcie podwójnego opodatkowania i ogranicza opodatkowanie dywidend do 5%. Zasada zwolnienia z opodatkowania lub ograniczenia do 5% ma zastosowanie do każdego podatku, do którego podstawy włączono dywidendy, niezależnie od jego charakteru (nie tylko IRES).

Odrzucone argumenty

Argument włoskiego rządu, że IRAP nie jest objęty dyrektywą, ponieważ nie znajduje się w załączniku I część B. Argument włoskiego rządu, że sytuacja jest czysto wewnętrzna i nie narusza zasady równego traktowania w prawie UE.

Godne uwagi sformułowania

uniknięcie podwójnego opodatkowania dywidend neutralność pod względem podatkowym zakres stosowania ratione personae i ratione materiae zasada równego traktowania nie może być powoływana w sytuacji o charakterze czysto wewnętrznym

Skład orzekający

I. Jarukaitis

prezes izby

N. Jääskinen

sędzia

A. Arabadjiev

sędzia

M. Condinanzi

sędzia

R. Frendo

sprawozdawczyni

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 4 dyrektywy 2011/96/UE w kontekście opodatkowania dywidend przez państwa członkowskie, zwłaszcza w odniesieniu do podatków innych niż dochodowe."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji włoskiego IRAP i pośredników finansowych, ale zasady są szeroko stosowalne do innych podatków i państw członkowskich.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa podatkowego UE, jakim jest unikanie podwójnego opodatkowania dywidend, z praktycznymi implikacjami dla międzynarodowych grup kapitałowych i sektora finansowego.

Czy włoski podatek od działalności produkcyjnej może podwójnie obciążyć dywidendy z zagranicy? TSUE odpowiada.

Sektor

bankowość

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI