C-92/11
Podsumowanie
Trybunał orzekł, że Dyrektywa o nieuczciwych warunkach umownych ma zastosowanie do klauzul cenowych w umowach konsumenckich, nawet jeśli odwołują się do przepisów krajowych nieprzewidzianych dla tych umów, a jednostronna zmiana ceny przez dostawcę musi być przejrzysta i dawać konsumentowi realne prawo do wypowiedzenia umowy.
Sprawa dotyczyła wykładni dyrektyw UE w sprawie nieuczciwych warunków umownych oraz rynku gazu ziemnego. Sąd krajowy pytał, czy dyrektywa o nieuczciwych warunkach ma zastosowanie do klauzul cenowych w umowach konsumenckich, które odwołują się do przepisów krajowych nieprzewidzianych dla tych umów. Trybunał stwierdził, że dyrektywa ma zastosowanie, jeśli przepisy krajowe nie dotyczą danej umowy. Ponadto, Trybunał wyjaśnił, że jednostronna zmiana ceny przez dostawcę musi być przejrzysta, a konsument musi mieć realną możliwość wypowiedzenia umowy, jeśli nie akceptuje nowych warunków.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni dyrektywy 93/13/EWG w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich oraz dyrektywy 2003/55/WE dotyczącej wspólnych zasad rynku wewnętrznego gazu ziemnego. Spór dotyczył stosowania przez RWE Vertrieb AG klauzul umownych pozwalających na jednostronną zmianę ceny gazu w umowach z konsumentami. Sąd krajowy pytał, czy dyrektywa 93/13 ma zastosowanie do takich klauzul, jeśli odwołują się one do przepisów krajowych, które nie miały zastosowania do tych konkretnych umów. Trybunał orzekł, że dyrektywa ma zastosowanie, ponieważ wyłączenie przewidziane w art. 1 ust. 2 dyrektywy dotyczy tylko warunków odzwierciedlających przepisy mające zastosowanie do danej umowy lub przepisy, które mają zastosowanie z mocy prawa. W przypadku umów, do których przepisy krajowe nie mają zastosowania, a strony odwołują się do nich w umowie, dyrektywa 93/13 ma zastosowanie, aby zapobiec unikaniu kontroli nieuczciwych warunków przez przedsiębiorców. W odniesieniu do drugiego pytania, Trybunał stwierdził, że klauzula zezwalająca na jednostronną zmianę ceny musi być przejrzysta co do przyczyn, warunków i zakresu zmiany, a konsument musi mieć realną możliwość wypowiedzenia umowy, jeśli nie akceptuje nowych warunków. Samo poinformowanie o zmianie ceny i prawie do wypowiedzenia umowy nie jest wystarczające, jeśli konsument nie miał możliwości zapoznania się z tymi warunkami przed zawarciem umowy lub jeśli prawo do wypowiedzenia umowy nie może być skutecznie wykonane. Trybunał odmówił ograniczenia skutków wyroku w czasie, uznając brak ryzyka poważnych konsekwencji finansowych.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, dyrektywa ma zastosowanie, jeśli przepisy krajowe nie dotyczą danej umowy, ponieważ wyłączenie z art. 1 ust. 2 dyrektywy dotyczy tylko warunków odzwierciedlających przepisy mające zastosowanie do danej umowy lub przepisy, które mają zastosowanie z mocy prawa.
Uzasadnienie
Wyłączenie z zakresu stosowania dyrektywy 93/13 jest uzasadnione tylko wtedy, gdy ustawodawca krajowy dokonał wyważenia praw i obowiązków stron. Jeśli umowa odwołuje się do przepisów, które nie mają do niej zastosowania, nie można zakładać takiego wyważenia, a przedsiębiorca mógłby łatwo uniknąć kontroli nieuczciwych warunków.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
skarżący (Verbraucherzentrale Nordrhein-Westfalen e.V.)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| RWE Vertrieb AG | spolka | pozwany |
| Verbraucherzentrale Nordrhein-Westfalen e.V. | inne | skarżący |
| rząd niemiecki | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| rząd belgijski | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (13)
Główne
Dyrektywa 93/13/EWG art. 1 § 2
Dyrektywa Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich
Wyłączenie z zakresu stosowania dyrektywy nie ma zastosowania do warunków umownych, które przejmują zasadę prawa krajowego mającą zastosowanie do innej kategorii umowy i które nie podlegają danym przepisom krajowym.
Dyrektywa 93/13/EWG art. 3
Dyrektywa Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich
Warunki umowy, które nie były indywidualnie negocjowane, mogą być uznane za nieuczciwe, jeśli stoją w sprzeczności z wymogami dobrej wiary, powodują znaczącą nierównowagę praw i obowiązków stron ze szkodą dla konsumenta. Wymaga przejrzystości co do powodów i sposobu zmiany opłat.
Dyrektywa 93/13/EWG art. 5
Dyrektywa Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich
Warunki umowy muszą być sporządzone prostym i zrozumiałym językiem. Wszelkie wątpliwości należy interpretować na korzyść konsumenta. Konsument musi być poinformowany o głównych warunkach wykonywania prawa do jednostronnej zmiany.
Dyrektywa 2003/55/WE art. 3 § 3
Dyrektywa 2003/55/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 26 czerwca 2003 r. dotycząca wspólnych zasad rynku wewnętrznego gazu ziemnego
Państwa członkowskie zapewniają wysoki stopień ochrony konsumenta, w tym przejrzystość ogólnych zasad i warunków kontraktowych. Konsumenci muszą mieć realną możliwość zmiany dostawcy.
Pomocnicze
Dyrektywa 93/13/EWG § Załącznik, pkt 1 lit. j)
Dyrektywa Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich
Warunki umożliwiające sprzedawcy jednostronną zmianę warunków bez uzasadnionego powodu mogą być uznane za nieuczciwe.
Dyrektywa 93/13/EWG § Załącznik, pkt 2 lit. b)
Dyrektywa Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich
Stosowanie lit. j) nie narusza warunków, na mocy których przedsiębiorca zastrzega sobie prawo do jednostronnej zmiany umowy na czas nieokreślony, pod warunkiem że będzie zobowiązany do uprzedniego poinformowania konsumenta, który uzyska prawo rozwiązania umowy.
Dyrektywa 2003/55/WE § Załącznik A, lit. b)
Dyrektywa 2003/55/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 26 czerwca 2003 r. dotycząca wspólnych zasad rynku wewnętrznego gazu ziemnego
Dostawcy powiadamiają odbiorców o podwyżkach stawek w odpowiednim czasie i zapewniają im swobodę odstąpienia od umów, jeżeli nie akceptują nowych warunków.
Dyrektywa 2003/55/WE § Załącznik A, lit. c)
Dyrektywa 2003/55/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 26 czerwca 2003 r. dotycząca wspólnych zasad rynku wewnętrznego gazu ziemnego
Odbiorcy otrzymują przejrzyste informacje o stosowanych cenach i taryfach oraz o standardowych warunkach dostępu do usług i korzystania z usług gazowych.
AVBGasV art. 1 § 1
Verordnung über Allgemeine Bedingungen für die Gasversorgung von Tarifkunden (AVBGasV)
AVBGasV art. 4 § 1
Verordnung über Allgemeine Bedingungen für die Gasversorgung von Tarifkunden (AVBGasV)
AVBGasV art. 32 § 2
Verordnung über Allgemeine Bedingungen für die Gasversorgung von Tarifkunden (AVBGasV)
BGB art. 307 § 1
Bürgerliches Gesetzbuch (BGB)
Postanowienia ogólnych warunków umów są bezskuteczne, jeżeli są niewspółmiernie niekorzystne dla drugiej strony umowy w sposób sprzeczny z zasadą dobrej wiary, lub jeśli nie są jasne i zrozumiałe.
BGB art. 310 § 2
Bürgerliches Gesetzbuch (BGB)
Argumenty
Skuteczne argumenty
Dyrektywa 93/13 ma zastosowanie do klauzul cenowych w umowach konsumenckich, nawet jeśli odwołują się do przepisów krajowych nieprzewidzianych dla tych umów. Jednostronna zmiana ceny przez dostawcę musi być przejrzysta i dawać konsumentowi realne prawo do wypowiedzenia umowy. Brak ograniczenia skutków wyroku w czasie.
Odrzucone argumenty
Dyrektywa 93/13 nie ma zastosowania do klauzul cenowych, które odwołują się do przepisów krajowych mających zastosowanie do innych kategorii umów. Poinformowanie konsumenta o zmianie ceny i prawie do wypowiedzenia umowy jest wystarczające, nawet jeśli nie było informacji przed zawarciem umowy. Należy ograniczyć skutki wyroku w czasie ze względu na ryzyko poważnych konsekwencji finansowych.
Godne uwagi sformułowania
ustawodawca krajowy dokonał wyważenia ogółu praw i obowiązków stron niektórych umów podważałoby to system ochrony konsumentów ustanowiony przez tę dyrektywę konsument znajduje się w gorszym położeniu niż przedsiębiorca konsument powinien mieć faktycznie możliwość zapoznania się ze wszystkimi warunkami umowy brak informacji w tym zakresie przed zawarciem umowy co do zasady nie może być zrekompensowany samą okolicznością, że w czasie wykonywania umowy konsumenci zostaną poinformowani o zmianie opłat z odpowiednim wyprzedzeniem oraz o ich prawie do rozwiązania umowy, jeżeli nie zamierzają zaakceptować tej zmiany nie można uznać za wykazane istnienia ryzyka poważnych problemów w rozumieniu orzecznictwa
Skład orzekający
A. Tizzano
prezes
A. Borg Barthet
sędzia
M. Ilešič
sędzia
M. Safjan
sędzia
M. Berger
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "interpretacja stosowania dyrektywy o nieuczciwych warunkach umownych do klauzul cenowych w umowach konsumenckich, wymogi przejrzystości i prawa do wypowiedzenia umowy w sektorze energetycznym."
Ograniczenia: Ocena konkretnej klauzuli zależy od sądu krajowego i wszystkich okoliczności sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu zmiany cen usług przez dostawców i ochrony konsumentów przed nieuczciwymi klauzulami. Wykładnia TSUE ma bezpośrednie przełożenie na praktykę rynkową i prawa konsumentów w całej UE.
“Czy Twój dostawca gazu może dowolnie zmieniać ceny? TSUE wyjaśnia, kiedy klauzule cenowe są nieuczciwe.”
Sektor
energia
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI