C-911/19

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2021-07-15
cjeuprawo_ue_ogolnenadzor_finansowyWysokatrybunal
EUNBwytycznenadzór bankowyprodukty finansoweochrona konsumentówTFUEkontrola sądowakompetencjeprawo prejudycjalne

Podsumowanie

Trybunał orzekł, że wytyczne EUNB dotyczące nadzoru nad produktami bankowymi nie są aktami prawnie wiążącymi i nie podlegają skardze o stwierdzenie nieważności, ale mogą być przedmiotem kontroli ważności w trybie pytania prejudycjalnego.

Sprawa dotyczyła ważności wytycznych Europejskiego Urzędu Nadzoru Bankowego (EUNB) w sprawie nadzoru nad produktami bankowości detalicznej. Francuskie zrzeszenie banków (FBF) zakwestionowało te wytyczne, twierdząc, że EUNB przekroczył swoje kompetencje. Sąd krajowy zwrócił się do Trybunału Sprawiedliwości UE z pytaniami dotyczącymi możliwości zaskarżenia wytycznych w trybie art. 263 TFUE oraz ich kontroli ważności w trybie art. 267 TFUE. Trybunał stwierdził, że wytyczne EUNB nie są aktami prawnie wiążącymi i nie podlegają skardze o stwierdzenie nieważności, ale mogą być przedmiotem oceny ważności w ramach pytania prejudycjalnego.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym został złożony przez francuski Conseil d’État w związku ze skargą Fédération bancaire française (FBF) na opinię Autorité de contrôle prudentiel et de résolution (ACPR), która stwierdziła zastosowanie się do wytycznych Europejskiego Urzędu Nadzoru Bankowego (EUNB) z dnia 22 marca 2016 r. dotyczących zasad nadzoru nad produktami i ustaleń zarządczych dla produktów bankowości detalicznej. FBF kwestionowało ważność tych wytycznych, twierdząc, że EUNB przekroczył swoje kompetencje. Sąd odsyłający zadał Trybunałowi pytania dotyczące możliwości zaskarżenia wytycznych w trybie art. 263 TFUE oraz ich kontroli ważności w trybie art. 267 TFUE, a także dopuszczalności takiego kwestionowania przez zrzeszenie zawodowe. Trybunał Sprawiedliwości UE (wielka izba) orzekł, że wytyczne EUNB, jako akty niewiążące prawnie, nie mogą być przedmiotem skargi o stwierdzenie nieważności na podstawie art. 263 TFUE. Jednocześnie Trybunał stwierdził, że jest właściwy do oceny ważności takich aktów w trybie art. 267 TFUE, a prawo Unii nie wymaga, aby dopuszczalność zarzutu niezgodności z prawem aktu Unii przed sądem krajowym była uzależniona od jego bezpośredniego i indywidualnego dotyczenia. Analiza kompetencji EUNB wykazała, że wydanie spornych wytycznych mieściło się w ramach jego uprawnień, wynikających z rozporządzenia nr 1093/2010 i powiązanych dyrektyw, a miało na celu zapewnienie spójnego stosowania prawa UE, ochronę konsumentów oraz stabilność systemu finansowego. W związku z tym Trybunał uznał, że nie ma podstaw do podważenia ważności tych wytycznych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Nie, wytyczne EUNB nie są aktami prawnie wiążącymi i nie mogą być przedmiotem skargi o stwierdzenie nieważności.

Uzasadnienie

Trybunał stwierdził, że wytyczne EUNB, zgodnie z ich treścią i celem, nie mają na celu wywołania wiążących skutków prawnych, a jedynie służą zachęcaniu i perswazji. Podlegają one innemu reżimowi prawnemu niż akty wiążące.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

EUNB

Strony

NazwaTypRola
Fédération bancaire française (FBF)spolkaskarżący
Autorité de contrôle prudentiel et de résolution (ACPR)organ_krajowypozwany
Rząd francuskiinneinterwenient
Rząd polskiinneinterwenient
Europejski Urząd Nadzoru Bankowego (EUNB)instytucja_ueinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (13)

Główne

TFUE art. 263

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Skarga o stwierdzenie nieważności może być skierowana przeciwko aktom wywołującym wiążące skutki prawne. Wytyczne EUNB nie wywołują takich skutków.

TFUE art. 267

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Trybunał jest właściwy do orzekania w trybie prejudycjalnym w przedmiocie wykładni prawa Unii i ważności aktów przyjętych przez instytucje Unii, w tym aktów niewiążących.

Rozporządzenie nr 1093/2010 art. 1 ust. 2, 3, 5

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1093/2010

Określa zakres działania EUNB, w tym możliwość podejmowania działań w sprawach nieuregulowanych bezpośrednio w aktach UE, w celu zapewnienia spójnego stosowania prawa i ochrony klientów.

Rozporządzenie nr 1093/2010 art. 8 ust. 1 lit. a), b), h) i ust. 2 lit. c)

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1093/2010

Określa zadania EUNB, w tym opracowywanie wytycznych i zaleceń, przyczynianie się do spójnego stosowania prawa UE oraz wzmacnianie ochrony deponentów i inwestorów.

Rozporządzenie nr 1093/2010 art. 16 ust. 1 i 3

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1093/2010

Reguluje wydawanie wytycznych i zaleceń przez EUNB oraz obowiązek właściwych organów do informowania o ich stosowaniu.

Dyrektywa 2013/36 art. 74 ust. 1-3

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/36/UE

Nakłada na instytucje obowiązek posiadania solidnych zasad zarządzania, w tym procedur identyfikacji, zarządzania i monitorowania ryzyka oraz mechanizmów kontroli wewnętrznej. EUNB wydaje wytyczne w tym zakresie.

Dyrektywa 2007/64 art. 10 ust. 4

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2007/64/WE

Nakłada na instytucje płatnicze obowiązek posiadania solidnych zasad zarządzania i procedur kontroli wewnętrznej.

Dyrektywa 2009/110 art. 3 ust. 1

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/110/WE

Stosuje odpowiednio przepisy dyrektywy 2007/64 do instytucji pieniądza elektronicznego.

Dyrektywa 2014/17 art. 7 ust. 1

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/17/UE

Nakłada na kredytodawców, pośredników i przedstawicieli obowiązek postępowania uczciwie, sprawiedliwie, przejrzyście i profesjonalnie wobec konsumentów przy udzielaniu kredytów związanych z nieruchomościami mieszkalnymi.

Pomocnicze

TFUE art. 277

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Ustanawia kompletny system kontroli legalności aktów Unii.

TUE art. 19 ust. 3 lit. b)

Traktat o Unii Europejskiej

Stanowi, że Trybunał jest właściwy do orzekania w trybie prejudycjalnym.

Dyrektywa 2014/17 art. 29 ust. 2 lit. a), art. 34 ust. 2 i 4, art. 37

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/17/UE

Przewidują rolę EUNB w zapewnieniu wykonania tej dyrektywy.

Dyrektywa 2015/2366 art. 114

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2015/2366

Uchyla dyrektywę 2007/64/WE.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wytyczne EUNB nie są aktami prawnie wiążącymi i nie podlegają skardze o stwierdzenie nieważności. Trybunał jest właściwy do oceny ważności aktów niewiążących w trybie pytania prejudycjalnego. Dopuszczalność kwestionowania ważności aktu Unii przed sądem krajowym nie wymaga bezpośredniego i indywidualnego dotyczenia podmiotu. Wydanie wytycznych przez EUNB mieściło się w zakresie jego kompetencji i celów określonych w rozporządzeniu nr 1093/2010.

Odrzucone argumenty

Wytyczne EUNB powinny być traktowane jako akty prawnie wiążące i podlegać skardze o stwierdzenie nieważności. Zrzeszenie zawodowe nie jest uprawnione do kwestionowania ważności wytycznych, które go nie dotyczą bezpośrednio i indywidualnie. EUNB przekroczył swoje kompetencje, wydając wytyczne dotyczące nadzoru nad produktami bankowymi.

Godne uwagi sformułowania

akty Unii niewywołujące wiążących skutków prawnych nie podlegają kontroli sądowej przewidzianej w art. 263 TFUE prawo Unii nie wymaga, by dopuszczalność przed sądem krajowym zarzutu niezgodności z prawem aktu Unii była uzależniona od warunku, aby odnośny akt dotyczył bezpośrednio i indywidualnie jednostki EUNB jest właściwy do wydawania wytycznych wyłącznie w zakresie wyraźnie przewidzianym przez prawodawcę Unii

Skład orzekający

K. Lenaerts

prezes

R. Silva de Lapuerta

wiceprezes

J.-C. Bonichot

prezes_izby

A. Arabadjiev

prezes_izby

E. Regan

prezes_izby

M. Ilešič

prezes_izby

L. Bay Larsen

sprawozdawca

A. Kumin

prezes_izby

N. Wahl

prezes_izby

E. Juhász

sędzia

T. von Danwitz

sędzia

C. Toader

sędzia

L.S. Rossi

sędzia

I. Jarukaitis

sędzia

N. Jääskinen

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Określenie zakresu kontroli sądowej nad aktami organów UE, w szczególności wytycznymi, oraz dopuszczalności pytań prejudycjalnych dotyczących ich ważności."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego charakteru wytycznych EUNB i ich relacji do aktów prawnie wiążących.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia kontroli sądowej nad aktami organów Unii Europejskiej i precyzuje granice kompetencji EUNB, co jest kluczowe dla prawników specjalizujących się w prawie bankowym i administracyjnym UE.

Wytyczne EUNB nie są nieważne, ale ich kontrola sądowa jest możliwa – wyrok TSUE

Sektor

bankowość

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI