C-903/24
Podsumowanie
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym został złożony przez Sąd Okręgowy w Warszawie w związku ze sporem między konsumentami (DJ i PJ) a Santander Bank Polska S.A. (SBP). Sprawa dotyczyła umowy kredytu denominowanego we frankach szwajcarskich, która została uznana za nieważną z powodu nieuczciwych klauzul przeliczeniowych. Konsumenci domagali się zwrotu wpłaconych rat wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie. Kluczowe wątpliwości sądu krajowego dotyczyły momentu, od którego powinny być naliczane odsetki ustawowe za opóźnienie. Zgodnie z polskim orzecznictwem, aby odsetki te mogły być naliczane, wezwanie do zapłaty musi zawierać konkretną kwotę roszczenia. Konsumenci w swoim pierwotnym wezwaniu nie podali dokładnej kwoty, co mogło stanowić przeszkodę w dochodzeniu odsetek. Sąd Okręgowy zapytał TSUE, czy takie wymaganie polskiego prawa, zgodnie z którym odsetki ustawowe za opóźnienie od kwoty nienależnie zapłaconej mogą być zasądzone dopiero od daty doręczenia przedsiębiorcy wezwania zawierającego konkretną kwotę, jest zgodne z art. 6 ust. 1 i art. 7 ust. 1 dyrektywy 93/13/EWG oraz zasadą skuteczności. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, po rozważeniu argumentów stron, orzekł, że wymóg wskazania konkretnej kwoty w wezwaniu do zapłaty nie stanowi nadmiernego obciążenia dla konsumenta i nie czyni wykonywania praw wynikających z dyrektywy 93/13 nadmiernie utrudnionym lub praktycznie niemożliwym. W związku z tym, polska wykładnia sądowa przepisów krajowych, która wymaga takiego wskazania kwoty do naliczenia odsetek ustawowych za opóźnienie, nie stoi na przeszkodzie prawu Unii. Trybunał podkreślił, że choć dyrektywa nie reguluje bezpośrednio skutków nieważności umowy, państwa członkowskie muszą zapewnić skuteczne środki ochrony konsumentów, zgodne z prawem UE i zasadą skuteczności.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dyrektywy 93/13/EWG w kontekście polskiego prawa dotyczącego odsetek ustawowych za opóźnienie w przypadku nieważności umowy z powodu nieuczciwych warunków.
Dotyczy specyficznej sytuacji, w której polskie prawo wymaga wskazania konkretnej kwoty w wezwaniu do zapłaty, aby można było naliczyć odsetki.
Zagadnienia prawne (1)
Czy wymóg wskazania przez konsumenta konkretnej kwoty w wezwaniu do zapłaty, aby móc dochodzić odsetek ustawowych za opóźnienie od nienależnie zapłaconej kwoty na podstawie nieuczciwego warunku umownego, jest zgodny z art. 6 ust. 1 i art. 7 ust. 1 dyrektywy 93/13/EWG oraz zasadą skuteczności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wymóg ten nie stoi na przeszkodzie wykładni sądowej przepisów krajowych, zgodnie z którą przedsiębiorca może zostać zobowiązany do zapłaty odsetek ustawowych za opóźnienie od kwoty nienależnie zapłaconej dopiero od dnia doręczenia przedsiębiorcy dokumentu pozasądowego lub procesowego wskazującego konkretną kwotę objętą żądaniem.
Uzasadnienie
Trybunał uznał, że wymóg wskazania konkretnej kwoty w wezwaniu do zapłaty nie stanowi nadmiernego obciążenia dla konsumenta i nie czyni wykonywania praw przyznanych przez dyrektywę 93/13 nadmiernie utrudnionym lub praktycznie niemożliwym. Zapewnia on przedsiębiorcy możliwość zapoznania się z kwotą zobowiązania i oceną jego zasadności, a konsument ma możliwość ustalenia tej kwoty. W związku z tym, nie narusza to zasady skuteczności ani celów dyrektywy.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| DJ | osoba_fizyczna | skarżący |
| PJ | osoba_fizyczna | skarżący |
| Santander Bank Polska S.A. | spolka | pozwany |
| rząd polski | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| rząd portugalski | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (7)
Główne
Dyrektywa 93/13/EWG art. 6 § 1
Dyrektywa Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich
Nieuczciwe warunki w umowach konsumenckich nie są wiążące dla konsumenta, a umowa w pozostałej części obowiązuje, jeśli jest to możliwe po wyłączeniu tych warunków.
Dyrektywa 93/13/EWG art. 7 § 1
Dyrektywa Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich
Państwa członkowskie zapewnią stosowne i skuteczne środki zapobiegające dalszemu stosowaniu nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich.
Pomocnicze
k.c. art. 385 § 1
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny
Definicja niedozwolonych postanowień umownych (nieuczciwych warunków).
k.c. art. 385 § 2
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny
Skutki uznania postanowienia za niedozwolone.
k.c. art. 481 § 1
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny
Prawo wierzyciela do odsetek za czas opóźnienia w spełnieniu świadczenia pieniężnego.
k.c. art. 481 § 2
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny
Należność odsetek ustawowych za opóźnienie, gdy stopa nie była oznaczona.
k.p.c. art. 203 § 4
Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego
Możliwość uznania cofnięcia pozwu za niedopuszczalne.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wymóg wskazania konkretnej kwoty w wezwaniu do zapłaty nie czyni wykonywania praw konsumentów nadmiernie utrudnionym ani praktycznie niemożliwym. • Wskazanie konkretnej kwoty umożliwia przedsiębiorcy zapoznanie się z zobowiązaniem i ocenę jego zasadności. • Konsument ma możliwość ustalenia kwoty należności, korzystając z historii rachunku lub zaświadczenia bankowego.
Odrzucone argumenty
Wymóg wskazania konkretnej kwoty w wezwaniu do zapłaty stanowi nieracjonalną przeszkodę dla konsumenta, uniemożliwiając dochodzenie odsetek za opóźnienie. • Ograniczenie praw konsumenta w zakresie przyznania odsetek osłabia skutek restytucyjny i odstraszający stwierdzenia nieuczciwego charakteru warunków.
Godne uwagi sformułowania
spoczywający na sądzie krajowy obowiązek wyłączenia nieuczciwego warunku umownego pociąga za sobą co do zasady zwrot kwot nienależnie zapłaconych. • brak takiego pełnego skutku restytucyjnego jest w stanie podważyć skutek odstraszający • nie można uznać, że taki wymóg czyni w praktyce niemożliwym lub nadmiernie utrudnionym wykonywanie praw przyznanych konsumentom przez dyrektywę 93/13.
Skład orzekający
N. Jääskinen
pełniący obowiązki prezesa izby
R. Frendo
sprawozdawczyni
A. Kornezov
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dyrektywy 93/13/EWG w kontekście polskiego prawa dotyczącego odsetek ustawowych za opóźnienie w przypadku nieważności umowy z powodu nieuczciwych warunków."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której polskie prawo wymaga wskazania konkretnej kwoty w wezwaniu do zapłaty, aby można było naliczyć odsetki.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu kredytów frankowych i ochrony konsumentów, a jej rozstrzygnięcie ma bezpośrednie przełożenie na praktykę prawną w Polsce.
“Czy bank może uniknąć zapłaty odsetek za opóźnienie, jeśli konsument nie poda dokładnej kwoty w wezwaniu? TSUE odpowiada.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny