C-90/22

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2024-03-21

cjeuprawo_ue_ogolnewspolpraca_sadowaWysokatrybunal

jurysdykcjauznawanie orzeczeńrozporządzenie Bruksela I bisCMRklauzula jurysdykcyjnaporządek publicznyzawisłość sporuwspółpraca sądowa

Podsumowanie

Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że naruszenie klauzuli jurysdykcyjnej w umowie przewozu międzynarodowego nie stanowi podstawy do odmowy uznania orzeczenia sądu innego państwa członkowskiego, nawet jeśli narusza to przepisy CMR.

Sprawa dotyczyła wykładni rozporządzenia Bruksela I bis w kontekście konwencji CMR. Sąd najwyższy Litwy zapytał, czy naruszenie klauzuli jurysdykcyjnej w umowie przewozu międzynarodowego może być podstawą do odmowy uznania orzeczenia sądu innego państwa członkowskiego. Trybunał Sprawiedliwości UE stwierdził, że przepisy rozporządzenia nr 1215/2012, w szczególności art. 45 ust. 1 lit. a) i e) ppkt (ii), nie zezwalają na taką odmowę, nawet jeśli narusza to przepisy CMR.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1215/2012 w sprawie jurysdykcji i uznawania orzeczeń sądowych oraz ich wykonywania w sprawach cywilnych i handlowych (rozporządzenie Bruksela I bis), a także art. 71 tego rozporządzenia, w związku z konwencją o umowie międzynarodowego przewozu drogowego towarów (CMR). Sprawa wywodziła się z postępowania między towarzystwem ubezpieczeniowym „Gjensidige” a przedsiębiorstwem transportowym „Rhenus Logistics” w przedmiocie zwrotu odszkodowania. Sąd najwyższy Litwy zadał pytania dotyczące możliwości odmowy uznania orzeczenia sądu innego państwa członkowskiego ze względu na naruszenie klauzuli jurysdykcyjnej zawartej w umowie przewozu międzynarodowego, która podlegała zarówno rozporządzeniu Bruksela I bis, jak i CMR. Trybunał Sprawiedliwości UE, analizując art. 45 ust. 1 lit. a) i e) ppkt (ii) rozporządzenia nr 1215/2012, orzekł, że przepisy te nie zezwalają na odmowę uznania orzeczenia sądu innego państwa członkowskiego z powodu naruszenia klauzuli jurysdykcyjnej. Podkreślono, że uznanie orzeczenia jest zasadą, a podstawy odmowy są wyczerpująco wymienione w rozporządzeniu. Naruszenie porządku publicznego (art. 45 ust. 1 lit. a)) nie może być stosowane do przepisów dotyczących jurysdykcji, a naruszenie jurysdykcji wyłącznej (art. 45 ust. 1 lit. e) ppkt (ii)) dotyczy jedynie przepisów sekcji 6 rozdziału II rozporządzenia, a nie sekcji 7 (umowy dotyczące jurysdykcji). Trybunał stwierdził, że nawet jeśli zastosowanie CMR prowadzi do sytuacji, w której nie jest przestrzegana umowa jurysdykcyjna, nie stanowi to samo w sobie podstawy do odmowy uznania orzeczenia, chyba że naruszenie to jest oczywiście sprzeczne z porządkiem publicznym państwa wezwanego w sposób niedopuszczalny.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism

Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Nie, naruszenie klauzuli jurysdykcyjnej nie stanowi podstawy do odmowy uznania orzeczenia sądu innego państwa członkowskiego.

Uzasadnienie

Rozporządzenie Bruksela I bis (art. 45 ust. 1 lit. a i e) wyczerpująco wymienia podstawy odmowy uznania orzeczenia. Naruszenie klauzuli jurysdykcyjnej (sekcja 7 rozdziału II) nie jest wśród nich wymienione. Porządek publiczny (art. 45 ust. 1 lit. a) nie może być stosowany do przepisów jurysdykcyjnych, a jurysdykcja wyłączna (art. 45 ust. 1 lit. e) ppkt (ii)) dotyczy jedynie sekcji 6, a nie sekcji 7.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

nie dotyczy (odpowiedź na pytanie prejudycjalne)

Strony

Nazwa	Typ	Rola
Gjensidige	spolka	powód
Rhenus Logistics	spolka	pozwany
ACC Distribution	spolka	interwenient

Przepisy (13)

Główne

Rozporządzenie nr 1215/2012 art. 45 § 1 lit. a

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1215/2012 z dnia 12 grudnia 2012 r. w sprawie jurysdykcji i uznawania orzeczeń sądowych oraz ich wykonywania w sprawach cywilnych i handlowych

Odmowa uznania orzeczenia ze względu na sprzeczność z porządkiem publicznym wezwanego państwa członkowskiego. Kryterium porządku publicznego nie może być stosowane do przepisów dotyczących jurysdykcji.

Rozporządzenie nr 1215/2012 art. 45 § 1 lit. e) ppkt (ii)

Odmowa uznania orzeczenia, jeżeli narusza ono sekcję 6 rozdziału II (jurysdykcja wyłączna).

Rozporządzenie nr 1215/2012 art. 71 § 1

Rozporządzenie nie narusza konwencji, których państwa członkowskie są stronami i które w sprawach szczególnych regulują jurysdykcję, uznawanie lub wykonywanie orzeczeń.

Rozporządzenie nr 1215/2012 art. 71 § 2

Orzeczenia wydane przez sąd opierający jurysdykcję na konwencji szczególnej są uznawane i wykonywane zgodnie z rozporządzeniem. W przypadku gdy oba państwa są stronami konwencji, obowiązują jej warunki, ale mogą być stosowane przepisy rozporządzenia.

CMR art. 31 § 1

Konwencja o umowie międzynarodowego przewozu drogowego towarów

Określa sądy właściwe dla sporów wynikających z umów przewozu międzynarodowego, w tym sądy miejsca zamieszkania pozwanego, miejsca przyjęcia przesyłki lub miejsca jej dostawy. Pozwala na wybór sądu.

CMR art. 31 § 3

Konwencja o umowie międzynarodowego przewozu drogowego towarów

Wyrok wydany przez sąd umawiającego się kraju staje się wykonalny w innych umawiających się krajach po dopełnieniu formalności, bez rewizji sprawy.

Pomocnicze

Rozporządzenie nr 1215/2012 art. 45 § 3

Jurysdykcja sądu pochodzenia nie może być przedmiotem ponownego badania. Przepisy dotyczące jurysdykcji nie należą do porządku publicznego.

Rozporządzenie nr 1215/2012 art. 25 § 1

Umowa o jurysdykcji przyznaje jurysdykcję sądom państwa członkowskiego, chyba że jest nieważna. Jurysdykcja jest wyłączna, o ile strony nie uzgodniły inaczej.

Rozporządzenie nr 1215/2012 art. 29 § 1

Sąd, przed który wytoczono powództwo później, z urzędu zawiesza postępowanie do czasu stwierdzenia jurysdykcji sądu, przed który najpierw wytoczono powództwo.

Rozporządzenie nr 1215/2012 art. 31 § 1

Jeżeli sprawy należą do wyłącznej jurysdykcji kilku sądów, sąd, przed który wytoczono powództwo później, stwierdza brak swej jurysdykcji na rzecz sądu, przed który najpierw wytoczono powództwo.

Rozporządzenie nr 1215/2012 art. 31 § 2

Jeżeli powództwo wytoczono przed sądem państwa członkowskiego wskazanym w umowie o jurysdykcję wyłączną, każdy sąd innego państwa członkowskiego zawiesza postępowanie do czasu stwierdzenia przez wskazany sąd braku jurysdykcji.

Rozporządzenie nr 1215/2012 art. 31 § 3

Jeżeli sąd wskazany w umowie stwierdził swoją jurysdykcję, każdy sąd innego państwa członkowskiego stwierdza brak swej jurysdykcji na rzecz tego sądu.

CMR art. 41 § 1

Konwencja o umowie międzynarodowego przewozu drogowego towarów

Nieważna i pozbawiona mocy jest każda klauzula naruszająca postanowienia konwencji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie klauzuli jurysdykcyjnej nie jest wymienione jako podstawa odmowy uznania orzeczenia w rozporządzeniu nr 1215/2012. Porządek publiczny nie może być stosowany do przepisów dotyczących jurysdykcji. Zakres art. 45 ust. 1 lit. e) ppkt (ii) rozporządzenia nr 1215/2012 jest ograniczony do jurysdykcji wyłącznej (sekcja 6), a nie umów jurysdykcyjnych (sekcja 7). Konwencje szczególne (jak CMR) mają pierwszeństwo, ale ich stosowanie nie może naruszać podstawowych zasad współpracy sądowej w UE.

Odrzucone argumenty

Naruszenie klauzuli jurysdykcyjnej powinno prowadzić do odmowy uznania orzeczenia, ponieważ wzmacnia to skuteczność umów jurysdykcyjnych i zapobiega nieuczciwym taktykom. Sytuacja, w której nie jest przestrzegana umowa jurysdykcyjna ani umowa o wybór prawa właściwego, może być sprzeczna z porządkiem publicznym.

Godne uwagi sformułowania

uznanie orzeczenia należy odmówić jedynie w przypadku wystąpienia jednej lub kilku podstaw odmowy uznania orzeczenia przewidzianych w tym rozporządzeniu jurysdykcja sądu pochodzenia nie może być przedmiotem ponownego badania przepisy dotyczące jurysdykcji nie należą do porządku publicznego ochrona umów jurysdykcyjnych, o której mowa w tym rozporządzeniu, nie skutkuje tym, że ich naruszenie stanowi jako takie podstawę odmowy uznania sam fakt, że powództwo nie jest rozpoznawane przez sąd wskazany w klauzuli jurysdykcyjnej i że w konsekwencji w przedmiocie tego powództwa nie rozstrzyga się zgodnie z prawem państwa członkowskiego, któremu podlega ten sąd, nie może zostać uznany za naruszenie prawa do rzetelnego procesu o takiej wadze, że uznanie orzeczenia w przedmiocie wspomnianego powództwa byłoby oczywiście sprzeczne z porządkiem publicznym wezwanego państwa członkowskiego.

Skład orzekający

A. Arabadjiev

prezes izby

T. von Danwitz

sędzia

P.G. Xuereb

sędzia

A. Kumin

sprawozdawca

I. Ziemele

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów rozporządzenia Bruksela I bis dotyczących uznawania orzeczeń i ich relacji do konwencji szczególnych (np. CMR), zwłaszcza w kontekście klauzul jurysdykcyjnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji kolizji przepisów rozporządzenia Bruksela I bis i konwencji CMR w zakresie jurysdykcji i uznawania orzeczeń. Interpretacja art. 45 rozporządzenia nr 1215/2012.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii praktycznej dla prawników zajmujących się międzynarodowym obrotem prawnym: jak rozstrzygane są konflikty między umowami jurysdykcyjnymi a przepisami konwencji międzynarodowych, takich jak CMR, oraz jakie są konsekwencje dla uznawania orzeczeń.

“Naruszyłeś klauzulę jurysdykcyjną? Niekoniecznie oznacza to odrzucenie orzeczenia – wyrok TSUE.”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów

Drafting pism i dokumentów

Odpowiedzi na pytania prawne

Pogłębiona analiza z doktryny

Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane tematy

jurysdykcja uznawanie orzeczeń rozporządzenie Bruksela I bis CMR klauzula jurysdykcyjna porządek publiczny zawisłość sporu współpraca sądowa

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI