C-897/19 PPU
Podsumowanie
Trybunał orzekł, że państwo członkowskie UE, rozpatrując wniosek o ekstradycję obywatela państwa EFTA (Islandii) do państwa trzeciego (Rosji), musi zbadać, czy ekstradycja nie naruszy praw podstawowych, a fakt przyznania azylu przez Islandię jest istotną okolicznością, przy czym przed ekstradycją należy powiadomić Islandię i ewentualnie przekazać jej obywatela.
Sprawa dotyczyła obywatela Islandii i Rosji, I.N., oskarżonego o łapownictwo w Rosji, który został zatrzymany w Chorwacji na podstawie rosyjskiego wniosku o ekstradycję. I.N. posiadał również azyl w Islandii. Sąd chorwacki pytał, czy Chorwacja powinna powiadomić Islandię o wniosku o ekstradycję i czy powinna przekazać mu obywatela. Trybunał stwierdził, że państwo członkowskie UE musi zbadać ryzyko naruszenia praw podstawowych (art. 19 ust. 2 Karty Praw Podstawowych), a fakt przyznania azylu przez Islandię jest kluczowy. Przed ekstradycją należy powiadomić Islandię i ewentualnie przekazać jej obywatela zgodnie z umową o przekazywaniu osób.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni art. 18 TFUE oraz umowy między Unią Europejską a Islandią i Norwegią w sprawie procedury przekazywania osób. Sprawa dotyczyła obywatela Islandii i Rosji, I.N., przeciwko któremu Federacja Rosyjska wystąpiła z wnioskiem o ekstradycję z Chorwacji w związku z zarzutami łapownictwa. I.N. posiadał obywatelstwo islandzkie i azyl w Islandii, przyznany ze względu na ryzyko prześladowania w Rosji. Sąd chorwacki pytał, czy Chorwacja, jako państwo członkowskie UE, jest zobowiązana poinformować Islandię o wniosku o ekstradycję i czy powinna przekazać jej obywatela. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, rozpatrując sprawę w trybie pilnym, orzekł, że państwo członkowskie UE, rozpatrując wniosek o ekstradycję obywatela państwa EFTA (Islandii) do państwa trzeciego (Rosji), musi zbadać, czy ekstradycja nie naruszy praw podstawowych, w szczególności zakazu tortur i nieludzkiego traktowania (art. 19 ust. 2 Karty Praw Podstawowych). Fakt przyznania azylu przez Islandię jest w tym kontekście szczególnie istotną okolicznością. Ponadto, przed rozważeniem wykonania wniosku o ekstradycję, państwo członkowskie UE powinno powiadomić Islandię i, w stosownym przypadku, na jej żądanie, przekazać jej obywatela zgodnie z umową o przekazywaniu osób, pod warunkiem że Islandia jest właściwa do prowadzenia postępowania karnego. Trybunał podkreślił, że umowa o przekazywaniu osób między UE a Islandią i Norwegią, podobnie jak decyzja ramowa o europejskim nakazie aresztowania, ma na celu usprawnienie współpracy w sprawach karnych i zapobieganie bezkarności, jednocześnie chroniąc prawa podstawowe.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, państwo członkowskie UE powinno powiadomić państwo EFTA i w stosownym przypadku przekazać mu obywatela zgodnie z umową o przekazywaniu osób, pod warunkiem że państwo EFTA jest właściwe do prowadzenia postępowania.
Uzasadnienie
Trybunał uznał, że sytuacja obywatela Islandii, który uzyskał azyl w Islandii ze względu na postępowanie karne w Rosji, jest porównywalna z sytuacją obywatela UE. Państwo członkowskie UE musi zbadać, czy ekstradycja nie naruszy praw podstawowych (art. 19 ust. 2 Karty Praw Podstawowych), a fakt przyznania azylu jest istotną okolicznością. Wdrożenie mechanizmów współpracy (umowa o przekazywaniu osób) jest alternatywnym i mniej restrykcyjnym środkiem niż ekstradycja do państwa trzeciego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
udzielono odpowiedzi na pytanie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| I.N. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| Federacja Rosyjska | inne | interwenient |
| Republika Islandii | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Republika Norwegii | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Rząd chorwacki | organ_krajowy | interwenient |
| Irlandia | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Rząd grecki | organ_krajowy | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
| Urząd Nadzoru EFTA | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (19)
Główne
TFUE art. 18
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Zakazuje wszelkiej dyskryminacji ze względu na przynależność państwową, wymagając równego traktowania osób znajdujących się w sytuacji objętej zakresem stosowania traktatów.
Karta art. 19 § 2
Karta praw podstawowych Unii Europejskiej
Zakazuje wydalenia lub ekstradycji osoby do państwa, w którym istnieje poważne ryzyko, że może być poddana karze śmierci, torturom lub innemu nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu.
Porozumienie EOG art. 4
Porozumienie o Europejskim Obszarze Gospodarczym
Zakazuje wszelkiej dyskryminacji ze względu na przynależność państwową w zakresie stosowania porozumienia.
Porozumienie EOG art. 36 § 1
Porozumienie o Europejskim Obszarze Gospodarczym
Zakazuje ograniczeń w swobodnym świadczeniu usług na terytorium umawiających się stron.
Umowa w sprawie procedury przekazywania art. 1 § 1
Umowa między Unią Europejską a Republiką Islandii i Królestwem Norwegii w sprawie procedury przekazywania osób
Zobowiązanie do usprawnienia przekazywania osób do celów ścigania lub wykonania wyroku.
Pomocnicze
TFUE art. 21
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Przewiduje prawo obywatela Unii do swobodnego przemieszczania się i przebywania na terytorium państw członkowskich.
TFUE art. 267
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Procedura współpracy między sądami krajowymi a Trybunałem w celu udzielenia użytecznej odpowiedzi umożliwiającej rozstrzygnięcie sporu.
TFUE art. 82 § 1 lit. d
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Podstawa prawna dla przyjęcia środków dotyczących współpracy sądowej w sprawach karnych.
TFUE art. 218 § 6 lit. a
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Procedura zawierania umów międzynarodowych przez Unię.
Karta art. 4
Karta praw podstawowych Unii Europejskiej
Zakazuje nieludzkiego lub poniżającego traktowania albo karania.
Porozumienie EOG art. 1 § 1
Porozumienie o Europejskim Obszarze Gospodarczym
Cel porozumienia: wspieranie stałego i zrównoważonego wzmacniania stosunków gospodarczych i handlowych.
Porozumienie EOG art. 3
Porozumienie o Europejskim Obszarze Gospodarczym
Zobowiązanie umawiających się stron do podejmowania wszelkich właściwych środków w celu zapewnienia wykonania zobowiązań wynikających z porozumienia.
Porozumienie EOG art. 6
Porozumienie o Europejskim Obszarze Gospodarczym
Wykładnia postanowień porozumienia zgodna z orzecznictwem TSUE.
Umowa w sprawie procedury przekazywania art. 1 § 3
Umowa między Unią Europejską a Republiką Islandii i Królestwem Norwegii w sprawie procedury przekazywania osób
Umowa nie narusza obowiązku poszanowania praw podstawowych.
Umowa w sprawie procedury przekazywania art. 1 § 4
Umowa między Unią Europejską a Republiką Islandii i Królestwem Norwegii w sprawie procedury przekazywania osób
Nie zakazuje odmowy przekazania osoby, gdy istnieją obiektywne powody do uznania, że nakaz aresztowania został wydany w celu dyskryminacji.
Konstytucja Chorwacji art. 9
Konstytucja Republiki Chorwacji
Obywatel Republiki Chorwacji nie może być pozbawiony obywatelstwa ani poddany ekstradycji, z wyjątkiem wykonania decyzji zgodnej z traktatem międzynarodowym lub dorobkiem prawnym UE.
ZOMPO art. 12 § 1 pkt 4
Ustawa o międzynarodowej pomocy prawnej w sprawach karnych (Chorwacja)
Możliwość oddalenia wniosku o ekstradycję, jeżeli można przypuszczać, że osoba byłaby ścigana lub ukarana z powodu rasy, religii, narodowości, przynależności do określonej grupy społecznej lub poglądów politycznych, lub że jej sytuacja uległaby pogorszeniu z tych powodów.
Europejska konwencja o ekstradycji
Europejska konwencja o ekstradycji
Podstawa prawna wniosku o ekstradycję złożonego przez Federację Rosyjską.
Decyzja ramowa
Decyzja ramowa Rady 2002/584/WSiSW
Dotyczy europejskiego nakazu aresztowania i procedury wydawania osób między państwami członkowskimi UE.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sytuacja obywatela Islandii, który uzyskał azyl, jest porównywalna z sytuacją obywatela UE, co uzasadnia zastosowanie zasad ochrony praw podstawowych i współpracy sądowej. Fakt przyznania azylu przez Islandię jest kluczową okolicznością, która powinna skłonić do odmowy ekstradycji lub przynajmniej do pogłębionego zbadania ryzyka naruszenia praw podstawowych. Istnienie umowy o przekazywaniu osób między UE a Islandią stanowi alternatywny i mniej restrykcyjny środek niż ekstradycja do państwa trzeciego, umożliwiający skuteczne zwalczanie bezkarności.
Odrzucone argumenty
Argumenty sugerujące, że art. 18 TFUE i art. 21 TFUE nie mają zastosowania do obywateli państw trzecich, w tym obywateli państw EFTA. Argumenty, że przepisy krajowe dotyczące ekstradycji nie naruszają prawa UE, ponieważ celem jest zwalczanie bezkarności.
Godne uwagi sformułowania
"Obywatel Islandii, któremu udzielono azylu na podstawie prawa krajowego, zanim uzyskał obywatelstwo islandzkie" "Ograniczenie swobodnego przepływu – Uzasadnienie oparte na zapobieganiu bezkarności – Proporcjonalność" "Weryfikacja gwarancji określonych w art. 19 ust. 2 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej" "Fakt otrzymania azylu stanowi szczególnie poważną okoliczność, którą właściwy organ wezwanego państwa członkowskiego powinien wziąć pod uwagę" "Wdrożenie przewidzianych w prawie Unii mechanizmów współpracy i wzajemnej pomocy w sprawach karnych, stanowi w każdym razie alternatywny środek, który w mniejszym stopniu narusza prawo do swobodnego przemieszczania się niż ekstradycja do państwa trzeciego"
Skład orzekający
K. Lenaerts
prezes
R. Silva de Lapuerta
wiceprezes
A. Arabadjiev
prezes_izby
A. Prechal
sędzia
M. Vilaras
sprawozdawca
M. Safjan
prezes_izby
S. Rodin
prezes_izby
I. Jarukaitis
prezes_izby
L. Bay Larsen
sędzia
T. von Danwitz
sędzia
D. Šváby
sędzia
K. Jürimäe
sędzia
N. Piçarra
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wykładnia zasad ochrony praw podstawowych w kontekście ekstradycji obywateli państw trzecich (w tym państw EFTA) do państw trzecich, znaczenie azylu jako czynnika wyłączającego ekstradycję, stosowanie umów o współpracy sądowej jako alternatywy dla ekstradycji."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji obywatela państwa EFTA, który uzyskał azyl, i jego ekstradycji do państwa trzeciego. Konieczność oceny każdego przypadku indywidualnie, zwłaszcza w kontekście art. 19 ust. 2 Karty Praw Podstawowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa porusza ważne kwestie praw człowieka, współpracy międzynarodowej w sprawach karnych i ochrony przed bezkarnością, a także pokazuje, jak prawo UE wpływa na decyzje ekstradycyjne.
“Czy azyl w Islandii chroni przed ekstradycją do Rosji? TSUE wyznacza granice!”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI