C-895/19

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2021-03-18
cjeupodatkiVATWysokatrybunal
VATodliczenie podatku naliczonegonabycie wewnątrzwspólnotoweterminyzasada neutralności podatkowejzasada proporcjonalnościprawo UEdyrektywa VAT

Podsumowanie

Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że polskie przepisy ograniczające prawo do odliczenia VAT naliczonego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego do trzech miesięcy od upływu miesiąca powstania obowiązku podatkowego są niezgodne z prawem UE, jeśli nie uwzględniają dobrej wiary podatnika.

Sprawa dotyczyła zgodności polskiego przepisu (art. 86 ust. 10b pkt 2 lit. b u.p.t.u.) z prawem UE, który warunkował prawo do odliczenia VAT naliczonego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego wykazaniem należnego VAT w deklaracji złożonej w ciągu trzech miesięcy od upływu miesiąca powstania obowiązku podatkowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach powziął wątpliwości, czy taki termin, bez uwzględnienia dobrej wiary podatnika, nie narusza zasady neutralności podatkowej i proporcjonalności. Trybunał Sprawiedliwości UE uznał, że przepisy te stoją na przeszkodzie stosowaniu takich restrykcyjnych terminów, jeśli uniemożliwiają one wykonanie prawa do odliczenia bez uwzględnienia istotnych okoliczności, takich jak dobra wiara podatnika.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni art. 167 i 178 dyrektywy VAT w kontekście polskiego przepisu uzależniającego prawo do odliczenia VAT naliczonego z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów od wykazania należnego VAT w deklaracji złożonej w ciągu trzech miesięcy od upływu miesiąca, w którym powstał obowiązek podatkowy. Spółka A. kwestionowała zgodność tego przepisu z prawem UE, wskazując na naruszenie zasady neutralności podatkowej i proporcjonalności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach powziął wątpliwości, czy polski przepis, wprowadzający trzymiesięczny termin zawity bez rozróżnienia na dobrą wiarę podatnika, jest zgodny z dyrektywą VAT. Trybunał Sprawiedliwości UE przypomniał, że prawo do odliczenia VAT jest fundamentalną zasadą systemu VAT i powinno być stosowane neutralnie. Choć państwa członkowskie mogą wprowadzać wymogi formalne i terminy, nie mogą one nadmiernie utrudniać ani uniemożliwiać wykonania tego prawa, zwłaszcza gdy zostały spełnione wymogi materialne. Trybunał orzekł, że polskie przepisy, które systematycznie uniemożliwiają wykonanie prawa do odliczenia VAT w tym samym okresie co rozliczenie należnego VAT, bez uwzględnienia wszystkich istotnych okoliczności, w szczególności dobrej wiary podatnika, wykraczają poza to, co jest konieczne do zapewnienia prawidłowego poboru VAT i zapobiegania oszustwom. W związku z tym, artykuły 167 i 178 dyrektywy VAT należy interpretować w ten sposób, że stoją one na przeszkodzie stosowaniu takich przepisów krajowych.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Artykuły 167 i 178 dyrektywy VAT należy interpretować w ten sposób, że stoją one na przeszkodzie stosowaniu przepisów krajowych, zgodnie z którymi wykonanie prawa do odliczenia VAT związanego z nabyciem wewnątrzwspólnotowym w tym samym okresie rozliczeniowym, w którym VAT jest należny, jest uzależnione od wykazania należnego VAT w deklaracji podatkowej, złożonej w terminie trzech miesięcy od upływu miesiąca, w którym w odniesieniu do nabytych towarów powstał obowiązek podatkowy.

Uzasadnienie

Trybunał uznał, że prawo do odliczenia VAT jest fundamentalną zasadą systemu VAT. Choć państwa członkowskie mogą wprowadzać wymogi formalne, nie mogą one uniemożliwiać wykonania tego prawa, zwłaszcza gdy spełnione są wymogi materialne. Polskie przepisy, które systematycznie uniemożliwiają odliczenie VAT bez uwzględnienia dobrej wiary podatnika, wykraczają poza konieczne środki zapobiegające oszustwom i zapewniające prawidłowy pobór podatku, naruszając tym samym zasadę neutralności i proporcjonalności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

skarżący (A.)

Strony

NazwaTypRola
A.inneskarżący
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowejorgan_krajowypozwany
Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorcóworgan_krajowyinterwenient

Przepisy (8)

Główne

Dyrektywa VAT art. 167

Dyrektywa Rady 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej

Prawo do odliczenia powstaje w momencie, gdy podatek, który podlega odliczeniu, staje się wymagalny.

Dyrektywa VAT art. 178

Dyrektywa Rady 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej

Aby skorzystać z prawa do odliczenia, podatnik musi spełnić określone warunki, w tym uwzględnić w deklaracji VAT dane niezbędne do obliczenia VAT należnego z tytułu wewnątrzwspólnotowych nabyć towarów i posiadać odpowiednią fakturę.

u.p.t.u. art. 86 ust. 10b pkt 2 lit. b

Ustawa o podatku od towarów i usług

Warunkuje prawo do odliczenia VAT naliczonego z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów wykazaniem należnego VAT w deklaracji złożonej w terminie trzech miesięcy od upływu miesiąca powstania obowiązku podatkowego.

Pomocnicze

Dyrektywa VAT art. 69

Dyrektywa Rady 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej

W przypadku wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów VAT staje się wymagalny z chwilą wystawienia faktury lub z upływem terminu określonego w art. 222.

Dyrektywa VAT art. 168

Dyrektywa Rady 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej

Określa warunki materialne, które muszą być spełnione, aby podatnik mógł odliczyć VAT naliczony.

Dyrektywa VAT art. 273

Dyrektywa Rady 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej

Państwa członkowskie mogą nałożyć inne obowiązki w celu zapewnienia prawidłowego poboru VAT i zapobiegania oszustwom, pod warunkiem równego traktowania i niepowodowania formalności związanych z przekraczaniem granic.

u.p.t.u. art. 86 ust. 10i

Ustawa o podatku od towarów i usług

Reguluje możliwość rozliczenia podatku należnego w bieżącym okresie rozliczeniowym w przypadku korekty deklaracji po upływie terminu.

u.p.t.u. art. 86 ust. 13

Ustawa o podatku od towarów i usług

Określa pięcioletni termin na dokonanie korekty deklaracji w celu obniżenia kwoty podatku należnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Polskie przepisy ograniczające prawo do odliczenia VAT do trzech miesięcy, bez uwzględnienia dobrej wiary podatnika, naruszają zasadę neutralności podatkowej i proporcjonalności. Prawo do odliczenia VAT jest fundamentalną zasadą systemu VAT i nie powinno być nadmiernie ograniczane formalnymi wymogami. System odwrotnego obciążenia w VAT nie powinien prowadzić do czasowego obciążenia podatnika ciężarem VAT, gdy żadna kwota nie jest należna organowi podatkowemu.

Odrzucone argumenty

Trzymiesięczny termin na wykazanie VAT należnego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego jest uzasadnionym wymogiem formalnym, zgodnym z prawem UE, służącym zapobieganiu oszustwom i zapewnieniu prawidłowego poboru podatku. Prawo do odliczenia VAT może być uzależnione od spełnienia warunków formalnych, takich jak terminowe złożenie deklaracji.

Godne uwagi sformułowania

Prawo to stanowi integralną część mechanizmu VAT i co do zasady nie podlega ograniczeniu. System odliczeń ma na celu całkowite uwolnienie przedsiębiorcy od ciężaru VAT należnego bądź zapłaconego w ramach całej prowadzonej przez niego działalności gospodarczej. W przypadku wewnątrzwspólnotowych nabyć towarów na podstawie systemu odwrotnego obciążenia żadna zapłata VAT nie jest dokonywana pomiędzy sprzedawcą a nabywcą towaru; w odniesieniu do nabycia towaru nabywca jest zobowiązany do uiszczenia naliczonego VAT, a jednocześnie może co do zasady odliczyć ten sam podatek, tak że żadna kwota nie jest należna na rzecz organu podatkowego. Uregulowanie krajowe, które zakazuje w sposób systematyczny wykonywania prawa do odliczenia VAT związanego z nabyciem wewnątrzwspólnotowym w tym samym okresie, w którym ta sama kwota VAT powinna zostać rozliczona, nie przewidując uwzględnienia wszystkich istotnych okoliczności, a w szczególności dobrej wiary podatnika, wykracza poza to, co jest konieczne...

Skład orzekający

N. Piçarra

prezes izby

S. Rodin

sędzia

K. Jürimäe

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "interpretacja przepisów VAT dotyczących odliczenia podatku naliczonego z tytułu nabyć wewnątrzwspólnotowych, zgodność krajowych terminów z prawem UE, zasada neutralności podatkowej i proporcjonalności w VAT."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji nabycia wewnątrzwspólnotowego i ograniczeń czasowych w wykazywaniu VAT należnego. Konieczność oceny dobrej wiary podatnika przez sąd krajowy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu podatkowego (VAT) i jego zgodności z prawem UE, z praktycznymi implikacjami dla przedsiębiorców w Polsce. Wyjaśnia ważne zasady dotyczące odliczeń i neutralności podatkowej.

Koniec z automatycznym blokowaniem odliczenia VAT? TSUE chroni przedsiębiorców przed nadgorliwością przepisów!

Sektor

podatki

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę