C-89/23

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2024-04-18
cjeupodatkiVAT — zwolnieniaWysokatrybunal
VATzwolnienieudzielanie kredytówzastawsprzedaż aukcyjnaświadczenie złożoneświadczenie pomocniczepodstawa opodatkowania

Podsumowanie

TSUE orzekł, że sprzedaż aukcyjna rzeczy oddanych w zastaw nie jest świadczeniem pomocniczym do udzielania pożyczek, a tym samym nie podlega zwolnieniu z VAT.

Sprawa dotyczyła wykładni art. 135 ust. 1 lit. b) dyrektywy VAT w kontekście sprzedaży aukcyjnej rzeczy oddanych w zastaw przez lombard. Sąd odsyłający pytał, czy taka sprzedaż jest świadczeniem pomocniczym do udzielania pożyczek, co pozwoliłoby na zastosowanie zwolnienia z VAT. Trybunał uznał, że sprzedaż aukcyjna jest odrębnym świadczeniem, które nie jest pomocnicze wobec udzielania pożyczek, a zatem nie korzysta z tego samego zwolnienia VAT.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni art. 135 ust. 1 lit. b) dyrektywy VAT w sprawie sprzedaży aukcyjnej rzeczy oddanych w zastaw przez spółkę CUCP, która działa jako lombard. CUCP udziela pożyczek zabezpieczonych zastawem, a w przypadku niewywiązania się przez pożyczkobiorcę z zobowiązań, dokonuje sprzedaży zastawionych rzeczy w drodze aukcji, pobierając z tego tytułu prowizję. Portugalski organ podatkowy uznał, że prowizja ta nie stanowi świadczenia pomocniczego do umowy pożyczki, lecz jest transakcją niezależną, podlegającą opodatkowaniu VAT. Sąd odsyłający, Supremo Tribunal Administrativo, miał wątpliwości, czy sprzedaż aukcyjna może być traktowana jako świadczenie pomocnicze do udzielania pożyczek, zwolnione z VAT. Trybunał Sprawiedliwości UE, analizując orzecznictwo dotyczące transakcji złożonych, stwierdził, że sprzedaż aukcyjna rzeczy oddanych w zastaw nie jest ani fizycznie, ani formalnie związana z udzielaniem pożyczki. Nie stanowi ona również zwyczajowego zakończenia umowy pożyczki, a jedynie następuje w przypadku niewywiązania się przez pożyczkobiorcę z zobowiązań. Ponadto, sprzedaż ta ma na celu odzyskanie należności, ale stanowi cel sam w sobie, a nie środek do lepszego skorzystania ze świadczenia głównego. W związku z tym, Trybunał orzekł, że usługi związane z organizacją sprzedaży aukcyjnej rzeczy oddanych w zastaw nie mają charakteru pomocniczego w stosunku do świadczeń głównych związanych z udzielaniem pożyczek zabezpieczonych zastawem i nie są traktowane w ten sam sposób pod względem podatkowym w dziedzinie VAT.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, usługi związane z organizacją sprzedaży aukcyjnej rzeczy oddanych w zastaw nie mają charakteru pomocniczego w stosunku do świadczeń głównych związanych z udzielaniem pożyczek zabezpieczonych zastawem i nie są traktowane w ten sam sposób pod względem podatkowym w dziedzinie VAT.

Uzasadnienie

Trybunał uznał, że sprzedaż aukcyjna jest odrębnym świadczeniem, które nie jest ani fizycznie, ani formalnie związane z udzielaniem pożyczki. Nie stanowi ona zwyczajowego zakończenia umowy pożyczki, a jedynie następuje w przypadku niewywiązania się z zobowiązań. Sprzedaż ta ma na celu odzyskanie należności, ale stanowi cel sam w sobie, a nie środek do lepszego skorzystania ze świadczenia głównego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

udzielono odpowiedzi na pytanie

Strony

NazwaTypRola
Companhia União de Crédito Popular SAspolkawnoszący odwołanie
Autoridade Tributária e Aduaneiraorgan_krajowypozwany
Rząd portugalskiorgan_krajowyinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (16)

Główne

Dyrektywa VAT art. 135 § 1 lit. b)

Dyrektywa Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej

Zwolnienie dotyczy udzielania kredytów i pośrednictwa kredytowego oraz zarządzania kredytami przez kredytodawcę. Pojęcia te należy interpretować szeroko, ale zwolnienia należy interpretować ściśle.

Pomocnicze

Dyrektywa VAT art. 1 § 2 akapit drugi

Dyrektywa Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej

Każdą transakcję należy co do zasady uznawać za odrębną i niezależną.

Dyrektywa VAT art. 2 § 1 lit. a) i c)

Dyrektywa Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej

Opodatkowaniu VAT podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług.

Dyrektywa VAT art. 73

Dyrektywa Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej

Podstawa opodatkowania obejmuje wszystko, co stanowi zapłatę otrzymaną w zamian za dostawę towarów lub świadczenie usług.

Dyrektywa VAT art. 78

Dyrektywa Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej

Do podstawy opodatkowania wlicza się koszty dodatkowe.

Código Civil art. 666 § § 1

Kodeks cywilny

Zastaw przyznaje wierzycielowi prawo do zaspokojenia wierzytelności z określonej wartości rzeczy.

Código Civil art. 1142

Kodeks cywilny

Pożyczka jest umową, na podstawie której jedna strona oddaje drugiej pieniądze lub inne rzeczy zamienne.

Código Civil art. 1150

Kodeks cywilny

Pożyczkodawca może rozwiązać umowę, jeżeli pożyczkobiorca nie płaci odsetek w terminie.

Kodeks VAT art. 1 § 1

Kodeks podatku od wartości dodanej

Opodatkowaniu VAT podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium krajowym.

Kodeks VAT art. 9 § 27 lit. a) i b)

Kodeks podatku od wartości dodanej

Zwalnia się od podatku udzielanie kredytów, pośrednictwo kredytowe oraz administrowanie nimi, a także pośrednictwo i składanie zabezpieczeń.

Kodeks VAT art. 16 § 1) i 5)

Kodeks podatku od wartości dodanej

Podstawa opodatkowania odpowiada wartości świadczenia wzajemnego i obejmuje podatki, cła, opłaty i inne należności, a także koszty dodatkowe.

Decreto-Lei n.o 365/99 art. 1 § 2

Dekret z mocą ustawy nr 365/99

Działalność pożyczkodawcy oznacza udzielanie pożyczki zabezpieczonej zastawem.

Decreto-Lei n.o 365/99 art. 18 § 1

Dekret z mocą ustawy nr 365/99

Zwolnienie mienia objętego zastawem jest uzależnione od wcześniejszej zapłaty należnej kwoty głównej, odsetek i prowizji.

Decreto-Lei n.o 365/99 art. 20 § 1

Dekret z mocą ustawy nr 365/99

W przypadku niewykonania zobowiązania przez okres dłuższy niż trzy miesiące, rzecz oddana w zastaw może zostać sprzedana.

Decreto-Lei n.o 365/99 art. 23 § 1, 2 i 3

Dekret z mocą ustawy nr 365/99

Opis procedury aukcji rzeczy zastawionych.

Decreto-Lei n.o 365/99 art. 25

Dekret z mocą ustawy nr 365/99

Do ceny przetargowej stosuje się stawkę 11% z tytułu prowizji od sprzedaży na rzecz pożyczkodawcy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sprzedaż aukcyjna rzeczy oddanych w zastaw stanowi odrębne świadczenie od udzielania pożyczki. Sprzedaż aukcyjna nie jest świadczeniem pomocniczym wobec udzielania pożyczki, ponieważ nie służy skorzystaniu w jak najlepszy sposób ze świadczenia głównego. Sprzedaż aukcyjna ma cel sam w sobie, a nie jest jedynie środkiem do uzyskania zapłaty pożyczki.

Odrzucone argumenty

Sprzedaż aukcyjna rzeczy oddanych w zastaw jest świadczeniem pomocniczym wobec udzielania pożyczki zabezpieczonej zastawem. Sprzedaż aukcyjna i udzielanie pożyczki stanowią jedną transakcję podlegającą zwolnieniu z VAT.

Godne uwagi sformułowania

transakcja złożona z jednego świadczenia w aspekcie gospodarczym nie powinna być sztucznie rozdzielana świadczenie należy uznać za pomocnicze w stosunku do świadczenia głównego, jeżeli nie stanowi ono dla klienta celu samo w sobie, lecz służy skorzystaniu w jak najlepszy sposób ze świadczenia głównego sprzedaż aukcyjna zastawionych rzeczy nie stanowi części usług udzielania pożyczki, a zatem nie stanowią z nimi jednej transakcji sprzedaż ta jest dokonywana jedynie w przypadku, gdy pożyczkobiorca uchybia zobowiązaniom ciążącym na nim na mocy umowy pożyczki zabezpieczonej zastawem sprzedaż ta nie stanowi zwykłego środka służącego skorzystaniu na najlepszych warunkach ze świadczenia związanego z udzieleniem rzeczonej pożyczki, lecz cel sam w sobie

Skład orzekający

F. Biltgen

prezes

N. Wahl

sędzia

M.L. Arastey Sahún

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "interpretacja pojęcia świadczenia pomocniczego w kontekście VAT, zwolnienia z VAT dla transakcji finansowych, rozróżnienie między świadczeniem głównym a pomocniczym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji sprzedaży aukcyjnej rzeczy oddanych w zastaw w ramach działalności lombardowej, ale zasady ogólne dotyczące świadczeń złożonych mają szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy praktycznego aspektu VAT w branży finansowej, a konkretnie rozróżnienia między usługami zwolnionymi a opodatkowanymi. Wyjaśnia, kiedy dodatkowa czynność (sprzedaż zastawu) jest traktowana odrębnie od usługi głównej (pożyczki).

Czy prowizja od sprzedaży zastawu podlega VAT? TSUE wyjaśnia granice zwolnień.

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI