C-879/19

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2021-05-20
cjeuprawo_ue_ogolnezabezpieczenie_spoleczneWysokatrybunal
zabezpieczenie społecznepracownik migrującywłaściwe ustawodawstworozporządzenie 1408/71praca w kilku państwachTSUEodesłanie prejudycjalnePolska

Podsumowanie

Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że pracownik wykonujący pracę w kilku państwach członkowskich w ramach jednej umowy o pracę, gdzie okresy pracy w każdym państwie przekraczają 12 miesięcy, nie jest "zwykle zatrudniony" w rozumieniu art. 14 ust. 2 rozporządzenia nr 1408/71, co oznacza, że podlega ustawodawstwu państwa, w którym pracuje.

Sprawa dotyczyła wykładni przepisów dotyczących zabezpieczenia społecznego dla pracownika wykonującego pracę w kilku państwach członkowskich w ramach jednej umowy o pracę. Sąd Najwyższy Polski zapytał, czy pracownik pracujący kolejno w różnych państwach członkowskich przez okresy przekraczające 12 miesięcy w każdym z nich, w ramach jednej umowy, jest "zwykle zatrudniony" na terytorium dwóch lub więcej państw członkowskich. Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że taka sytuacja nie podlega przepisom szczególnym (art. 14 ust. 2 rozporządzenia nr 1408/71), a pracownik podlega ustawodawstwu państwa, w którym faktycznie pracuje, zgodnie z zasadą ogólną (art. 13 ust. 2 lit. a).

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni art. 14 ust. 2 lit. b) rozporządzenia Rady (EWG) nr 1408/71 w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników najemnych przemieszczających się we Wspólnocie. Sprawa rozpatrywana była w kontekście sporu między polską spółką FORMAT Urządzenia i Montaże Przemysłowe a Zakładem Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Warszawie, dotyczącego ustalenia właściwego ustawodawstwa z zakresu zabezpieczenia społecznego dla polskiego pracownika, który w ramach jednej umowy o pracę świadczył pracę kolejno we Francji i w Wielkiej Brytanii, przy czym okresy pracy w każdym z tych państw przekraczały 12 miesięcy. Sąd Najwyższy Polski zwrócił się do Trybunału Sprawiedliwości UE z pytaniem, czy taka osoba jest "zwykle zatrudniona na terytorium dwóch lub więcej państw członkowskich" w rozumieniu art. 14 ust. 2 rozporządzenia nr 1408/71. Trybunał, powołując się na swoje wcześniejsze orzecznictwo i cel rozporządzenia, jakim jest zapewnienie podlegania ubezpieczeniu tylko jednego państwa członkowskiego, orzekł, że przepis ten nie obejmuje sytuacji, w której pracownik w ramach jednej umowy o pracę pracuje w kilku państwach członkowskich, a okresy pracy w każdym z nich przekraczają 12 miesięcy. W takim przypadku pracownik podlega ustawodawstwu państwa, w którym faktycznie pracuje, zgodnie z zasadą ogólną wyrażoną w art. 13 ust. 2 lit. a) rozporządzenia. Trybunał podkreślił, że art. 14 ust. 2 rozporządzenia nr 1408/71 stanowi wyjątek od zasady ogólnej i powinien być interpretowany ściśle. Ustalenie faktycznych okresów pracy i ich długości należy do sądu krajowego.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Artykuł 14 ust. 2 rozporządzenia nr 1408/71 nie obejmuje swoim zakresem stosowania sytuacji osoby, która w ramach jednej i tej samej umowy o pracę zawartej z jednym i tym samym pracodawcą, przewidującej wykonywanie działalności zawodowej w kilku państwach członkowskich, podczas kilku kolejnych miesięcy pracuje wyłącznie na terytorium każdego z tych państw członkowskich, jeżeli długość nieprzerwanych okresów pracy wykonywanej w każdym z tych państw członkowskich przekracza 12 miesięcy.

Uzasadnienie

Trybunał uznał, że celem rozporządzenia jest zapewnienie podlegania ubezpieczeniu tylko jednego państwa członkowskiego. Artykuł 14 ust. 2 stanowi wyjątek od zasady ogólnej (art. 13 ust. 2 lit. a) i powinien być interpretowany ściśle. Jeśli okresy pracy w poszczególnych państwach członkowskich przekraczają 12 miesięcy, nie można uznać pracownika za "zwykle zatrudnionego" na terytorium kilku państw w rozumieniu tego przepisu, a tym samym podlega on ustawodawstwu państwa, w którym faktycznie pracuje.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

udzielono odpowiedzi na pytanie

Strony

NazwaTypRola
FORMAT Urządzenia i Montaże Przemysłowespolkaskarżący
Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Warszawieorgan_krajowypozwany
UAosoba_fizycznastrona_w_postępowaniu_głównym
rząd polskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
rząd belgijskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (4)

Główne

Rozporządzenie nr 1408/71 art. 14 § pkt 2 lit. b

Rozporządzenie Rady (EWG) nr 1408/71 z dnia 14 czerwca 1971 r. w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników najemnych, osób prowadzących działalność na własny rachunek i do członków ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie

Nie ma zastosowania do sytuacji, w której pracownik w ramach jednej umowy o pracę pracuje w kilku państwach członkowskich, a okresy pracy w każdym z nich przekraczają 12 miesięcy.

Pomocnicze

Rozporządzenie nr 1408/71 art. 13 § 2 lit. a

Rozporządzenie Rady (EWG) nr 1408/71 z dnia 14 czerwca 1971 r. w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników najemnych, osób prowadzących działalność na własny rachunek i do członków ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie

Pracownik najemny podlega ustawodawstwu państwa członkowskiego, w którym pracuje.

Rozporządzenie nr 1408/71 art. 14 § pkt 1 lit. a

Rozporządzenie Rady (EWG) nr 1408/71 z dnia 14 czerwca 1971 r. w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników najemnych, osób prowadzących działalność na własny rachunek i do członków ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie

Może mieć zastosowanie, jeśli przedsiębiorstwo zwykle prowadzi znaczącą część swojej działalności w państwie członkowskim siedziby, co wymaga ustalenia przez sąd krajowy.

Rozporządzenie nr 574/72 art. 12a

Rozporządzenie Rady (EWG) nr 574/72 z dnia 21 marca 1972 r. w sprawie wykonywania rozporządzenia nr 1408/71

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pracownik, który w ramach jednej umowy o pracę pracuje w kilku państwach członkowskich, a okresy pracy w każdym z nich przekraczają 12 miesięcy, nie jest "zwykle zatrudniony" na terytorium dwóch lub więcej państw członkowskich w rozumieniu art. 14 ust. 2 rozporządzenia nr 1408/71. Taka wykładnia zapobiega obejściu zasady ogólnej (art. 13 ust. 2 lit. a) rozporządzenia nr 1408/71 i zapewnia podleganie ubezpieczeniu tylko jednego państwa członkowskiego.

Godne uwagi sformułowania

przepisy tytułu II rozporządzenia nr 1408/71 [...] stanowią kompletny i jednolity system norm kolizyjnych aby zapobiec stosowaniu ustawodawstwa więcej niż jednego państwa członkowskiego i uniknąć wynikających z tego komplikacji art. 14 pkt 2 rozporządzenia nr 1408/71 [...] powinien podlegać ścisłej wykładni

Skład orzekający

N. Wahl

prezes izby

F. Biltgen

sprawozdawca

L.S. Rossi

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "interpretacja przepisów dotyczących określenia właściwego ustawodawstwa z zakresu zabezpieczenia społecznego dla pracowników wykonujących pracę w kilku państwach członkowskich w ramach jednej umowy, zwłaszcza w kontekście przekroczenia 12-miesięcznych okresów pracy w poszczególnych krajach."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnie art. 14 ust. 2 rozporządzenia nr 1408/71 i sytuacji, gdy okresy pracy w poszczególnych państwach członkowskich przekraczają 12 miesięcy. Wymaga ustalenia faktycznych okresów pracy przez sąd krajowy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa pracy UE – zabezpieczenia społecznego dla pracowników migrujących, co jest istotne dla wielu osób i firm działających transgranicznie. Wykładnia przepisów jest kluczowa dla ustalenia, gdzie pracownik podlega ubezpieczeniu.

Pracujesz w kilku krajach UE na jednej umowie? ZUS może Cię zaskoczyć – TSUE wyjaśnia, gdzie płacisz składki!

Sektor

praca

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę