Orzeczenie · 2026-05-13

C-877/24

Sąd
Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej
Data
2026-05-13
cjeuazyl_imigracjapowroty i wydaleniaWysokatrybunal
powrotywydalenienielegalny pobytkara pozbawienia wolnościdyrektywa 2008/115zasada non-refoulementprawa podstawoweTSUEprawo UE

Podsumowanie

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni dyrektywy 2008/115/WE w sprawie powrotów nielegalnie przebywających obywateli państw trzecich. Sprawa rozpatrywała sytuację dwóch obywateli państw trzecich (X i Y), którzy odbywali długoterminowe kary pozbawienia wolności w Niderlandach. Sąd odsyłający pytał, czy dyrektywa stoi na przeszkodzie wydaniu decyzji nakazującej powrót wobec osoby, która ze względu na odbywaną karę nie może zostać wydalona przez dłuższy czas. Dodatkowo, sąd pytał o obowiązek wydania zezwolenia na pobyt w takiej sytuacji oraz o możliwość zastosowania zasady proporcjonalności. Trybunał orzekł, że art. 6, 8 i 9 dyrektywy 2008/115, w związku z zasadą proporcjonalności, nie stoją na przeszkodzie wydaniu decyzji nakazującej powrót, nawet jeśli wydalenie jest niemożliwe przez dłuższy czas z powodu odbywania kary pozbawienia wolności. Kluczowe jest jednak, aby uregulowania krajowe zapewniały wystarczające gwarancje proceduralne, chroniące przed naruszeniem art. 5 dyrektywy i Karty praw podstawowych UE, w tym poprzez przeprowadzenie zaktualizowanej oceny ryzyka naruszenia zasady non-refoulement przed faktycznym wykonaniem decyzji. Trybunał podkreślił, że dyrektywa nie nakłada na państwa członkowskie obowiązku wydania zezwolenia na pobyt w takich okolicznościach.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja dyrektywy 2008/115 w kontekście osób odbywających kary pozbawienia wolności, relacja między prawem karnym a prawem migracyjnym, gwarancje proceduralne przy wydawaniu decyzji o powrocie.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji osób odbywających długoterminowe kary pozbawienia wolności; wymaga analizy konkretnych gwarancji proceduralnych w prawie krajowym.

Zagadnienia prawne (3)

Czy dyrektywa 2008/115 zezwala na wydanie decyzji nakazującej powrót wobec obywatela państwa trzeciego, który ze względu na odbywaną długoterminową lub dożywotnią karę pozbawienia wolności nie może zostać wydalony przez dłuższy czas?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, dyrektywa 2008/115 nie stoi na przeszkodzie wydaniu decyzji nakazującej powrót w takiej sytuacji, pod warunkiem zapewnienia odpowiednich gwarancji proceduralnych.

Uzasadnienie

Trybunał stwierdził, że obowiązek wydalenia w możliwie najkrótszym terminie nie wyklucza wydania decyzji nakazującej powrót, gdy wydalenie jest czasowo niemożliwe z powodu odbywania kary. Kluczowe jest jednak zapewnienie, że podczas wykonywania decyzji przestrzegane są art. 5 dyrektywy i prawa podstawowe, co wymaga zaktualizowanej oceny ryzyka naruszenia zasady non-refoulement.

Czy w sytuacji, gdy obywatel państwa trzeciego odbywa długoterminową karę pozbawienia wolności i nie można go wydalić, państwo członkowskie jest zobowiązane do wydania mu zezwolenia na pobyt na podstawie art. 6 ust. 4 dyrektywy 2008/115?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, dyrektywa 2008/115 nie nakłada na państwo członkowskie obowiązku wydania zezwolenia na pobyt w takiej sytuacji.

Uzasadnienie

Dyrektywa 2008/115 nie harmonizuje przepisów dotyczących pobytu cudzoziemców, a jedynie procedury powrotu. Art. 6 ust. 4 dyrektywy jedynie umożliwia państwom członkowskim przyznanie prawa pobytu z przyczyn humanitarnych lub ze względu na ciężką sytuację, ale nie tworzy takiego obowiązku.

Czy w ramach art. 6 ust. 1 dyrektywy 2008/115 istnieje zakres swobodnego uznania dla oceny proporcjonalności w indywidualnym przypadku, poza wymienionymi wyjątkami?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, zasada proporcjonalności powinna być zapewniona na każdym etapie procedury powrotu, a wczesne wydanie decyzji nakazującej powrót jest dopuszczalne, o ile istnieją gwarancje proceduralne.

Uzasadnienie

Zasada proporcjonalności powinna być przestrzegana, a wczesne wydanie decyzji nakazującej powrót jest zgodne z tą zasadą, pod warunkiem zapewnienia odpowiednich gwarancji proceduralnych, które uwzględniają zmiany okoliczności i chronią przed naruszeniem praw podstawowych.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odpowiedz na pytanie
Strona wygrywająca
udzielono odpowiedzi na pytanie

Strony

NazwaTypRola
Xosoba_fizycznaskarżący
Yosoba_fizycznaskarżący
Minister van Asiel en Migratieorgan_krajowypozwany
Staatssecretaris van Justitie en Veiligheidorgan_krajowypozwany (dawniej)
Rząd niderlandzkipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Rząd belgijskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Rząd czeskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Rząd niemieckipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (7)

Główne

Dyrektywa 2008/115/WE art. 6

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/115/WE

Nakłada obowiązek wydania decyzji nakazującej powrót wobec każdego obywatela państwa trzeciego nielegalnie przebywającego na terytorium państwa członkowskiego, z zastrzeżeniem wyjątków. Umożliwia wydanie niezależnego zezwolenia na pobyt w szczególnych sytuacjach.

Dyrektywa 2008/115/WE art. 8

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/115/WE

Państwa członkowskie podejmują wszelkie środki niezbędne do wykonania decyzji nakazującej powrót.

Dyrektywa 2008/115/WE art. 9

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/115/WE

Państwa członkowskie mogą wstrzymać wydalenie na odpowiedni okres, uwzględniając szczególne okoliczności, takie jak stan zdrowia lub względy techniczne.

TFUE art. 267

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Podstawa prawna odesłania prejudycjalnego.

Pomocnicze

Karta art. 18

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Prawo do ochrony danych osobowych.

Karta art. 19 § 2

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Zakaz wydalania lub powrotu do państwa, w którym osobie grozi kara śmierci, tortury lub inne nieludzkie lub poniżające traktowanie albo karanie.

Karta art. 47

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Prawo do skutecznego środka prawnego i dostępu do bezstronnego sądu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wydanie decyzji nakazującej powrót jest dopuszczalne, nawet jeśli wydalenie jest czasowo niemożliwe z powodu odbywania kary pozbawienia wolności, pod warunkiem zapewnienia gwarancji proceduralnych. • Dyrektywa 2008/115 nie nakłada obowiązku wydania zezwolenia na pobyt w sytuacji odbywania długoterminowej kary pozbawienia wolności. • Zasada proporcjonalności jest przestrzegana, gdy istnieją gwarancje proceduralne chroniące prawa podstawowe.

Odrzucone argumenty

Obowiązek wydalenia w możliwie najkrótszym terminie uniemożliwia wydanie decyzji nakazującej powrót, gdy wydalenie jest niemożliwe przez dłuższy czas. • Państwo członkowskie jest zobowiązane do wydania zezwolenia na pobyt w sytuacji odbywania długoterminowej kary pozbawienia wolności.

Godne uwagi sformułowania

obowiązek przeprowadzenia wydalenia w możliwie najkrótszym możliwym terminie • przewidywalna niemożność wykonania zobowiązania do powrotu • zaktualizowana ocena ryzyka narażenia danego obywatela państwa trzeciego na traktowanie sprzeczne z zasadą non-refoulement • wystarczające gwarancje zapewniające przestrzeganie art. 5 tej dyrektywy oraz Karty praw podstawowych Unii Europejskiej podczas wykonywania tej decyzji

Skład orzekający

C. Lycourgos

sprawozdawca

O. Spineanu-Matei

sędzia

S. Rodin

sędzia

N. Piçarra

sędzia

N. Fenger

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja dyrektywy 2008/115 w kontekście osób odbywających kary pozbawienia wolności, relacja między prawem karnym a prawem migracyjnym, gwarancje proceduralne przy wydawaniu decyzji o powrocie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji osób odbywających długoterminowe kary pozbawienia wolności; wymaga analizy konkretnych gwarancji proceduralnych w prawie krajowym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa porusza ważny konflikt między prawem karnym a prawem migracyjnym, dotyczący osób skazanych za poważne przestępstwa, które jednocześnie przebywają nielegalnie w UE. Jest to istotne dla prawników zajmujących się prawem migracyjnym i karnym.

Czy więzień skazany na dożywocie może zostać deportowany? TSUE wyjaśnia granice prawa powrotów.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy