C-873/19
Podsumowanie
TSUE orzekł, że organizacje ochrony środowiska mają prawo zaskarżać decyzje dotyczące homologacji typu pojazdów, nawet jeśli przepisy krajowe tego nie przewidują, a stosowanie urządzeń ograniczających emisje jest dopuszczalne tylko w ściśle określonych przypadkach awaryjnych.
Sprawa dotyczyła prawa organizacji ochrony środowiska do zaskarżania decyzji o homologacji typu pojazdów, które mogą naruszać przepisy dotyczące emisji spalin. Trybunał orzekł, że art. 9 ust. 3 Konwencji z Aarhus w związku z art. 47 Karty Praw Podstawowych UE wymaga zapewnienia dostępu do wymiaru sprawiedliwości dla takich organizacji, nawet jeśli prawo krajowe tego nie przewiduje. Ponadto, TSUE sprecyzował, że urządzenia ograniczające skuteczność działania układów kontroli emisji są dopuszczalne tylko w wyjątkowych sytuacjach, gdy są niezbędne do uniknięcia bezpośredniego ryzyka uszkodzenia silnika lub awarii pojazdu, a nie ze względu na koszty czy stan techniki.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni przepisów Konwencji z Aarhus, Karty Praw Podstawowych UE oraz rozporządzenia w sprawie homologacji typu pojazdów silnikowych w odniesieniu do emisji zanieczyszczeń. Sprawa wywołała wątpliwości niemieckiego sądu administracyjnego co do prawa stowarzyszenia ochrony środowiska (Deutsche Umwelthilfe eV) do zaskarżenia decyzji o homologacji typu pojazdów, które mogły naruszać przepisy dotyczące emisji tlenków azotu (NOx) poprzez stosowanie tzw. 'okna termicznego'. Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że art. 9 ust. 3 Konwencji z Aarhus w związku z art. 47 Karty Praw Podstawowych UE należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwia się on sytuacji, w której stowarzyszenie ochrony środowiska, uprawnione do wszczynania postępowań sądowych zgodnie z prawem krajowym, byłoby pozbawione możliwości zaskarżenia przed sądem krajowym decyzji administracyjnej przyznającej lub zmieniającej homologację typu WE pojazdów, która może być sprzeczna z art. 5 ust. 2 rozporządzenia nr 715/2007. Oznacza to, że nawet jeśli prawo krajowe nie przewiduje takiej możliwości, organizacje te powinny mieć dostęp do wymiaru sprawiedliwości w celu ochrony środowiska. Ponadto, TSUE sprecyzował wykładnię art. 5 ust. 2 lit. a) rozporządzenia nr 715/2007. Stwierdził, że stosowanie urządzeń ograniczających skuteczność działania układów kontroli emisji zanieczyszczeń jest zabronione, z wyjątkiem sytuacji, gdy urządzenie jest niezbędne dla zabezpieczenia silnika przed uszkodzeniem lub awarią, lub ze względu na bezpieczeństwo użytkowania pojazdu. Wyjątek ten należy interpretować ściśle. Urządzenie jest 'niezbędne' tylko wtedy, gdy żadne inne rozwiązanie techniczne nie pozwala uniknąć bezpośredniego ryzyka uszkodzenia silnika lub awarii powodujących konkretne zagrożenie podczas prowadzenia pojazdu. Nie można uzasadniać stosowania takich urządzeń jedynie ze względu na koszty badań, koszty technologii czy koszty utrzymania pojazdu, ponieważ podważałoby to cel rozporządzenia, jakim jest wysoki poziom ochrony środowiska i poprawa jakości powietrza.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, art. 9 ust. 3 Konwencji z Aarhus w związku z art. 47 Karty Praw Podstawowych UE należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwia się temu, aby takie stowarzyszenie było pozbawione możliwości zaskarżenia takiej decyzji.
Uzasadnienie
Konwencja z Aarhus i Karta Praw Podstawowych UE gwarantują prawo do skutecznej ochrony sądowej w sprawach środowiskowych. Prawo to nie może być ograniczane przez przepisy krajowe w sposób uniemożliwiający organizacjom ochrony środowiska kwestionowanie decyzji naruszających prawo UE w dziedzinie środowiska, nawet jeśli dotyczą one produktów, a nie 'przedsięwzięć' w ścisłym rozumieniu prawa krajowego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
Deutsche Umwelthilfe eV (w zakresie prawa do zaskarżenia i interpretacji przepisów)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Deutsche Umwelthilfe eV | organ_krajowy | skarżący |
| Bundesrepublik Deutschland | panstwo_czlonkowskie | pozwany |
| Volkswagen AG | spolka | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (9)
Główne
Konwencja z Aarhus art. 9 ust. 3
Konwencja o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska
Zapewnia dostęp do wymiaru sprawiedliwości dla członków społeczeństwa (w tym organizacji ochrony środowiska) kwestionujących działania naruszające prawo krajowe w dziedzinie środowiska. Wymaga, aby państwa członkowskie nie ograniczały tego prawa w sposób uniemożliwiający skuteczną ochronę.
Karta art. 47 akapit pierwszy
Karta praw podstawowych Unii Europejskiej
Gwarantuje prawo do skutecznej ochrony sądowej.
Rozporządzenie nr 715/2007 art. 5 ust. 2 lit. a)
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 715/2007
Zakazuje stosowania urządzeń ograniczających skuteczność działania układów kontroli emisji, z wyjątkiem sytuacji, gdy są one niezbędne dla zabezpieczenia silnika przed uszkodzeniem lub awarią, lub ze względu na bezpieczeństwo użytkowania pojazdu. Wykładnia tego przepisu jest ściśle ograniczona do sytuacji bezpośredniego zagrożenia.
Pomocnicze
Rozporządzenie nr 715/2007 art. 3 pkt 10
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 715/2007
Definiuje 'urządzenie ograniczające skuteczność działania'.
VwGO art. 42 ust. 2
Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa warunki dopuszczalności skargi, wymagając twierdzenia o naruszeniu praw skarżącego (prawo podmiotowe).
UmwRG art. 1 ust. 1 pkt 5
Ustawa w sprawie przepisów uzupełniających dotyczących środków prawnych w sprawach dotyczących ochrony środowiska
Określa rodzaje aktów administracyjnych, które mogą być przedmiotem skargi organizacji ochrony środowiska.
UmwRG art. 2 ust. 1
Ustawa w sprawie przepisów uzupełniających dotyczących środków prawnych w sprawach dotyczących ochrony środowiska
Przyznaje stowarzyszeniom uznanym na podstawie § 3 prawo do wnoszenia środków prawnych w sprawach środowiskowych.
UmwRG art. 3 ust. 1
Ustawa w sprawie przepisów uzupełniających dotyczących środków prawnych w sprawach dotyczących ochrony środowiska
Określa warunki uznania stowarzyszenia jako organizacji ochrony środowiska uprawnionej do wnoszenia skarg.
EG-FGV art. 25 ust. 2
Rozporządzenie o homologacji typu WE pojazdów silnikowych i ich przyczep
Reguluje środki podejmowane przez KBA w przypadku stwierdzenia niezgodności pojazdów z homologowanym typem.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prawo organizacji ochrony środowiska do dostępu do wymiaru sprawiedliwości w sprawach środowiskowych, wynikające z Konwencji z Aarhus i Karty Praw Podstawowych UE, powinno być zapewnione nawet w przypadku braku odpowiednich przepisów krajowych. Urządzenia ograniczające skuteczność działania układów kontroli emisji są dopuszczalne tylko w ściśle określonych przypadkach awaryjnych, a nie ze względu na stan techniki czy koszty.
Odrzucone argumenty
Niemieckie prawo procesowe (VwGO, UmwRG) nie przyznaje stowarzyszeniu ochrony środowiska legitymacji procesowej do zaskarżenia decyzji o homologacji typu produktu. Decyzja o homologacji typu produktu nie jest 'przedsięwzięciem' w rozumieniu niemieckiego prawa ochrony środowiska. Art. 9 ust. 3 Konwencji z Aarhus nie ma bezpośredniego skutku i nie może być podstawą do wyłączenia stosowania przepisów krajowych.
Godne uwagi sformułowania
Prawo do skutecznej ochrony sądowej Urządzenie ograniczające skuteczność działania Niezbędne dla zabezpieczenia silnika przed uszkodzeniem lub awarią, lub ze względu na bezpieczeństwo użytkowania pojazdu Ścisła wykładnia wyjątku Dostęp do wymiaru sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska
Skład orzekający
K. Lenaerts
prezes
L. Bay Larsen
wiceprezes
A. Prechal
sędzia
K. Jürimäe
sędzia
C. Lycourgos
sędzia
E. Regan
sędzia
P.G. Xuereb
sprawozdawca
M. Ilešič
sędzia
J.-C. Bonichot
sędzia
A. Kumin
sędzia
N. Jääskinen
sędzia
N. Wahl
sędzia
I. Ziemele
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Prawo organizacji pozarządowych do dostępu do wymiaru sprawiedliwości w sprawach środowiskowych, interpretacja przepisów dotyczących dopuszczalności urządzeń ograniczających emisje w pojazdach, zasada ścisłej wykładni przepisów wprowadzających wyjątki od zakazów."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy wykładni prawa UE i Konwencji z Aarhus, a jego bezpośrednie zastosowanie w prawie krajowym zależy od implementacji i interpretacji przepisów krajowych przez sądy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy ważnego tematu ochrony środowiska i zdrowia publicznego w kontekście motoryzacji, a także prawa obywateli i organizacji do dochodzenia swoich praw przed sądem. Wykładnia przepisów dotyczących 'okna termicznego' w samochodach jest ciekawa dla szerszej publiczności.
“Czy Twój samochód truje bardziej niż powinien? TSUE daje zielone światło ekologom do walki o czyste powietrze!”
Sektor
motoryzacja
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI