C-86/23
Podsumowanie
Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że bułgarski przepis o zadośćuczynieniu za szkodę niemajątkową na zasadzie słuszności nie może być uznany za przepis wymuszający swoje zastosowanie, chyba że spełnione są ścisłe kryteria dotyczące związku z państwem sądu i ochrony istotnego interesu publicznego.
Sprawa dotyczyła wykładni art. 16 rozporządzenia Rzym II w kontekście wypadku drogowego, który miał miejsce w Niemczech, a poszkodowani byli obywatelami Bułgarii. Sąd odsyłający pytał, czy bułgarski przepis o zadośćuczynieniu za szkodę niemajątkową na zasadzie słuszności (art. 52 ZZD) może być uznany za przepis wymuszający swoje zastosowanie, pozwalający na odstąpienie od stosowania prawa niemieckiego. Trybunał wyjaśnił, że taki przepis może być zastosowany tylko w wyjątkowych okolicznościach, gdy istnieje ścisły związek z państwem sądu i gdy jego stosowanie jest niezbędne do ochrony istotnego interesu publicznego, którego nie można osiągnąć poprzez zastosowanie prawa właściwego.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez bułgarski sąd kasacyjny dotyczył wykładni art. 16 rozporządzenia Rzym II w sprawie o odszkodowanie za szkodę niemajątkową po śmierci córki w wypadku drogowym w Niemczech. Prawo właściwe dla zobowiązań pozaumownych, zgodnie z art. 4 Rzym II, to prawo państwa, w którym nastąpiła szkoda, czyli w tym przypadku prawo niemieckie. Prawo niemieckie (art. 253 BGB) uzależnia zadośćuczynienie za szkodę niemajątkową od wystąpienia szkody patologicznej. Z kolei bułgarski art. 52 ZZD stanowi, że zadośćuczynienie za szkodę niemajątkową sąd określa na zasadzie słuszności, co w praktyce prowadzi do wyższych kwot i nie wymaga szkody patologicznej. Sąd odsyłający pytał, czy art. 52 ZZD może być uznany za „przepis wymuszający swoje zastosowanie” w rozumieniu art. 16 Rzym II, co pozwoliłoby na jego zastosowanie zamiast prawa niemieckiego. Trybunał przypomniał, że pojęcie „przepisu wymuszającego swoje zastosowanie” jest takie samo jak w rozporządzeniu Rzym I i wymaga, aby przepis był uznawany przez państwo za istotny element ochrony jego interesów publicznych. Stosowanie takiego przepisu jest możliwe tylko w wyjątkowych okolicznościach, gdy istnieje ścisły związek z państwem sądu i gdy jego zastosowanie jest absolutnie niezbędne do ochrony istotnego interesu publicznego, którego nie można osiągnąć poprzez zastosowanie prawa właściwego. Trybunał stwierdził, że samo odmienne traktowanie szkody niemajątkowej i potencjalnie wyższe odszkodowanie nie wystarcza do uznania przepisu za wymuszający swoje zastosowanie. Sąd krajowy musi przeprowadzić szczegółową analizę, czy przepis bułgarski chroni istotny interes publiczny, który nie może być zrealizowany przez prawo niemieckie. Trybunał zaznaczył również, że dyrektywa 2009/103 dotycząca ubezpieczeń komunikacyjnych nie harmonizuje zakresu odszkodowania za szkodę pośrednią, co wyklucza zastosowanie art. 52 ZZD jako przepisu transponującego tę dyrektywę.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Taki przepis nie może być uznany za „przepis wymuszający swoje zastosowanie” w rozumieniu art. 16 rozporządzenia Rzym II, chyba że spełnione są ścisłe kryteria dotyczące związku z państwem sądu i ochrony istotnego interesu publicznego.
Uzasadnienie
Trybunał wyjaśnił, że pojęcie „przepisu wymuszającego swoje zastosowanie” wymaga, aby przepis był uznawany przez państwo za istotny element ochrony jego interesów publicznych. Jego zastosowanie jest możliwe tylko w wyjątkowych okolicznościach, gdy istnieje ścisły związek z państwem sądu i gdy jego zastosowanie jest absolutnie niezbędne do ochrony istotnego interesu publicznego, którego nie można osiągnąć poprzez zastosowanie prawa właściwego. Sama odmienność w wysokości odszkodowania lub brak wymogu szkody patologicznej nie są wystarczające.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
udzielono odpowiedzi na pytanie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| E.N.I. | osoba_fizyczna | skarżący |
| Y.K.I. | osoba_fizyczna | skarżący |
| HUK-COBURG-Allgemeine Versicherung AG | spolka | pozwany |
| rząd czeski | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| rząd niemiecki | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (10)
Główne
Rzym II art. 16
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 864/2007
Przepisy rozporządzenia nie ograniczają stosowania przepisów prawa siedziby sądu, które znajdują zastosowanie do oceny stanu faktycznego bez względu na to, jakiemu prawu podlega zobowiązanie pozaumowne. Stosowanie tych przepisów jest jednak ograniczone do wyjątkowych sytuacji, gdy istnieje ścisły związek z państwem sądu i gdy ich zastosowanie jest niezbędne do ochrony istotnego interesu publicznego.
ZZD art. 52
Ustawa o zobowiązaniach i umowach
Zadośćuczynienie za szkodę niemajątkową sąd określa na zasadzie słuszności.
BGB art. 253
Bürgerliches Gesetzbuch
Zadośćuczynienia pieniężnego za szkodę niemajątkową można dochodzić jedynie w przypadkach przewidzianych w ustawie, np. w przypadku uszkodzenia ciała, rozstroju zdrowia.
Pomocnicze
Rzym II art. 4
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 864/2007
Prawo właściwe dla zobowiązania pozaumownego jest prawem państwa, w którym powstaje szkoda.
Rzym II art. 15
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 864/2007
Prawo właściwe dla zobowiązań pozaumownych obejmuje w szczególności istnienie, charakter i ocenę szkody lub dochodzonego sposobu jej naprawienia.
Rzym I art. 9
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 593/2008
Definicja „przepisów wymuszających swoje zastosowanie” jako przepisów, których przestrzeganie uważane jest przez państwo za tak istotny element ochrony jego interesów publicznych, że znajdują one zastosowanie bez względu na prawo właściwe.
BGB art. 823
Bürgerliches Gesetzbuch
StVG art. 7
Straßenverkehrsgesetz
StVG art. 11
Straßenverkehrsgesetz
VVG art. 115
Gesetz über den Versicherungsvertrag
Argumenty
Skuteczne argumenty
Art. 16 Rzym II zezwala na stosowanie przepisów prawa siedziby sądu tylko w wyjątkowych okolicznościach, gdy istnieje ścisły związek z państwem sądu i gdy jest to niezbędne do ochrony istotnego interesu publicznego. Sama odmienność w wysokości odszkodowania lub brak wymogu szkody patologicznej nie są wystarczające do uznania przepisu za wymuszający swoje zastosowanie. Dyrektywa 2009/103 nie harmonizuje zakresu odszkodowania za szkodę pośrednią, co wyklucza zastosowanie art. 52 ZZD jako przepisu transponującego tę dyrektywę.
Godne uwagi sformułowania
przepisy wymuszające swoje zastosowanie zasada słuszności istotny interes publiczny wystarczająco ścisły związek z państwem członkowskim siedziby sądu
Skład orzekający
C. Lycourgos
prezes
O. Spineanu-Matei
sprawozdawca
J.-C. Bonichot
sędzia
S. Rodin
sędzia
L.S. Rossi
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wykładnia art. 16 rozporządzenia Rzym II w kontekście przepisów krajowych dotyczących zadośćuczynienia za szkodę niemajątkową, zasada słuszności jako potencjalny przepis wymuszający swoje zastosowanie."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której prawo właściwe (niemieckie) różni się od prawa sądu (bułgarskiego) w zakresie oceny szkody niemajątkowej. Wymaga szczegółowej analizy przez sąd krajowy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii prawa kolizyjnego w kontekście odszkodowań za śmierć bliskiej osoby, co ma duży wymiar emocjonalny i praktyczny dla prawników zajmujących się szkodami osobowymi.
“Czy zasada słuszności w odszkodowaniu za śmierć bliskiego zawsze wygra z prawem obcym? TSUE wyjaśnia granice.”
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę