C-86/22

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2023-12-21
cjeuochrona_srodowiskaodpady opakowanioweWysokatrybunal
opakowaniaodpadyplastikowe torbynotyfikacjaswobodny przepływ towarówochrona środowiskaprawo technicznedyrektywa 98/34/WETFUE

Podsumowanie

Trybunał orzekł, że włoskie przepisy zakazujące wprowadzania do obrotu toreb jednorazowych niekompostowalnych, które nie zostały prawidłowo notyfikowane Komisji UE, naruszają prawo UE, a sądy krajowe powinny odstąpić od ich stosowania.

Sprawa dotyczyła włoskiego dekretu zakazującego wprowadzania do obrotu jednorazowych toreb plastikowych nieulegających biodegradacji, które nie spełniały określonych wymogów technicznych. Spółka Papier Mettler Italia zarzuciła naruszenie obowiązków notyfikacyjnych wobec Komisji UE wynikających z dyrektyw 94/62/WE i 98/34/WE. Trybunał uznał, że włoskie przepisy, jeśli nie zostały prawidłowo notyfikowane zgodnie z dyrektywą 98/34/WE, nie mogą być stosowane. Ponadto, zakaz wprowadzania do obrotu opakowań zgodnych z dyrektywą 94/62/WE narusza art. 18 tej dyrektywy, chyba że spełnione są szczególne przesłanki dotyczące ochrony środowiska i prawidłowej notyfikacji.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni przepisów UE dotyczących opakowań i odpadów opakowaniowych (dyrektywa 94/62/WE) oraz procedury udzielania informacji w zakresie norm technicznych (dyrektywa 98/34/WE). Spór wywołał włoski dekret zakazujący wprowadzania do obrotu jednorazowych toreb plastikowych nieulegających biodegradacji, które nie spełniały określonych wymogów technicznych. Spółka Papier Mettler Italia podniosła, że dekret ten narusza prawo UE, ponieważ nie został prawidłowo notyfikowany Komisji Europejskiej, co jest obowiązkiem państw członkowskich na mocy dyrektyw 98/34/WE i 94/62/WE. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej orzekł, że przepisy dyrektywy 98/34/WE wymagają, aby projekty przepisów technicznych były notyfikowane Komisji z odpowiednim wyprzedzeniem, a przyjęcie ich w ciągu kilku dni od notyfikacji narusza tę procedurę. Trybunał podkreślił, że naruszenie obowiązku notyfikacji na podstawie dyrektywy 98/34/WE skutkuje niemożnością stosowania krajowych przepisów technicznych. Ponadto, Trybunał stwierdził, że art. 18 dyrektywy 94/62/WE, który zakazuje państwom członkowskim utrudniania wprowadzania do obrotu opakowań zgodnych z wymogami tej dyrektywy, jest bezpośrednio skuteczny. Oznacza to, że sądy krajowe powinny odstąpić od stosowania krajowych przepisów sprzecznych z tym artykułem. Trybunał dodał, że bardziej restrykcyjne przepisy krajowe dotyczące ochrony środowiska mogą być uzasadnione, ale tylko pod warunkiem spełnienia przesłanek określonych w art. 114 ust. 5 i 6 TFUE, w tym prawidłowej notyfikacji Komisji. W konsekwencji, włoski dekret, który nie został prawidłowo notyfikowany, nie mógł być stosowany, a jego naruszenie mogło stanowić wystarczająco istotne naruszenie prawa UE, uzasadniające odpowiedzialność odszkodowawczą państwa.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, art. 8 i 9 dyrektywy 98/34/WE stoją na przeszkodzie przyjęciu takich uregulowań, jeśli zostały one przekazane Komisji zaledwie kilka dni przed ich przyjęciem i opublikowaniem.

Uzasadnienie

Notyfikacja projektu przepisu technicznego musi nastąpić na etapie, gdy możliwe są zasadnicze zmiany. Przyjęcie przepisu w ciągu kilku dni od notyfikacji narusza obowiązek zawieszenia prac (standstill period) przewidziany w art. 9 dyrektywy 98/34/WE. Obowiązek notyfikacji na podstawie dyrektywy 94/62/WE jest jedynie informacyjny i jego naruszenie nie skutkuje nieważnością przepisu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

skarżący (w kontekście pytania prejudycjalnego)

Strony

NazwaTypRola
Papier Mettler Italia Srlspolkaskarżący
Ministero della Transizione ecologicaorgan_krajowypozwany
Ministero dello Sviluppo Economicoorgan_krajowypozwany
Associazione Italiana delle Bioplastiche e dei Materiali Biodegradabili e Compostabili – Assobioplasticheinneinterwenient
Rząd włoskiorgan_krajowyinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (17)

Główne

TFUE art. 114 § ust. 5 i 6

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Pozwala państwu członkowskiemu na wprowadzenie przepisów krajowych opartych na nowych dowodach naukowych dotyczących ochrony środowiska po przyjęciu środka harmonizującego, pod warunkiem notyfikacji Komisji i uzasadnienia.

Dyrektywa 94/62/WE art. 1

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 94/62/WE

Cel: harmonizacja środków dotyczących opakowań i odpadów opakowaniowych w celu ochrony środowiska i zapewnienia funkcjonowania rynku wewnętrznego.

Dyrektywa 94/62/WE art. 2

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 94/62/WE

Zakres: stosuje się do wszystkich opakowań wprowadzanych do obrotu we Wspólnocie.

Dyrektywa 94/62/WE art. 9 § ust. 1

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 94/62/WE

Wymogi zasadnicze: możliwość wprowadzania do obrotu wyłącznie opakowań spełniających zasadnicze wymogi.

Dyrektywa 94/62/WE art. 18

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 94/62/WE

Swoboda wprowadzania do obrotu: zakaz utrudniania wprowadzania do obrotu opakowań spełniających wymogi dyrektywy.

Dyrektywa 94/62/WE § Załącznik II

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 94/62/WE

Wymogi zasadnicze dotyczące składu opakowań oraz ich przydatności do wielokrotnego użytku i odzysku.

Dyrektywa 98/34/WE art. 8 § ust. 1

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 98/34/WE

Obowiązek przekazywania Komisji projektów przepisów technicznych.

Dyrektywa 98/34/WE art. 9 § ust. 1

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 98/34/WE

Obowiązek odroczenia przyjęcia projektu przepisu technicznego o trzy miesiące.

decreto ministeriale n. 73/2013 art. 2

Dekret ministerialny nr 73 z dnia 18 marca 2013 r.

Dopuszczalne kategorie toreb do transportu towarów.

Pomocnicze

Dyrektywa 94/62/WE art. 3 § pkt 1b i 1c

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 94/62/WE

Definicje: plastikowe torby na zakupy i lekkie plastikowe torby na zakupy.

Dyrektywa 94/62/WE art. 4 § ust. 1a i 1b

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 94/62/WE

Zapobieganie: środki służące zmniejszeniu zużycia lekkich plastikowych toreb na zakupy.

Dyrektywa 94/62/WE art. 16 § ust. 1

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 94/62/WE

Notyfikacja: obowiązek notyfikowania Komisji projektów środków przed ich podjęciem.

Dyrektywa 98/34/WE art. 1 § pkt 12

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 98/34/WE

Definicja 'projektu przepisu technicznego'.

legge n. 296/2006 art. 1 ust. 1129 i 1130

Ustawa nr 296 z dnia 27 grudnia 2006 r.

Zakaz wprowadzania do obrotu plastikowych toreb do transportu towarów nieulegających biodegradacji.

decreto-legge n. 2/2012 art. 2 ust. 1

Dekret z mocą ustawy nr 2 z dnia 25 stycznia 2012 r.

Przedłużenie terminu wejścia w życie zakazu wprowadzania do obrotu toreb.

decreto ministeriale n. 73/2013 art. 1

Dekret ministerialny nr 73 z dnia 18 marca 2013 r.

Definicje toreb do transportu towarów.

decreto ministeriale n. 73/2013 art. 6

Dekret ministerialny nr 73 z dnia 18 marca 2013 r.

Podporządkowanie procedurze przekazywania informacji na podstawie dyrektywy 98/34/WE.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie obowiązku notyfikacji projektów przepisów technicznych zgodnie z dyrektywą 98/34/WE. Naruszenie obowiązku notyfikacji środków dotyczących opakowań zgodnie z dyrektywą 94/62/WE. Naruszenie art. 18 dyrektywy 94/62/WE poprzez zakaz wprowadzania do obrotu opakowań zgodnych z wymogami UE. Bezpośrednia skuteczność art. 18 dyrektywy 94/62/WE.

Odrzucone argumenty

Argumenty dotyczące dopuszczalności wniosku o charakterze hipotetycznym lub braku związku z postępowaniem głównym. Argument, że art. 4 ust. 1a dyrektywy 94/62/WE (wprowadzony później) miał zastosowanie ratione temporis. Argumenty włoskiego rządu dotyczące powtórzenia wcześniejszej notyfikacji lub uzależnienia wejścia w życie dekretu od pomyślnego zakończenia procedury notyfikacyjnej.

Godne uwagi sformułowania

przepis techniczny w rozumieniu art. 1 dyrektywy 98/34 ochrona – za pomocą kontroli prewencyjnej – swobodnego przepływu towarów przepisy techniczne nie mogą być stosowane, jeśli nie zostały notyfikowane zgodnie z art. 8 ust. 1 dyrektywy 98/34 narusza również obowiązek przewidziany w art. 9 ust. 1 tej dyrektywy, zgodnie z którym państwa członkowskie odraczają przyjęcie „projektu przepisów technicznych” o trzy miesiące obowiązek uprzedniej notyfikacji stanowi zwykły obowiązek informowania Komisji [...], którego naruszenie nie może stanowić istotnej wady mogącej skutkować niemożnością stosowania środków planowanych przez państwa członkowskie wymogi dotyczące składu oraz możliwości wielokrotnego użytku lub kompostowania [...] były przedmiotem pełnej harmonizacji gdy dana dziedzina została w pełni zharmonizowana na poziomie Unii, państwa członkowskie są związane przepisami Unii i nie mogą utrzymywać sprzecznych z nimi przepisów krajowych art. 18 dyrektywy 94/62/WE [...] jest bezpośrednio skuteczny wystarczająco istotne naruszenie wiąże się z oczywistym i poważnym naruszeniem przez państwo członkowskie granic przysługującego mu zakresu uznania

Skład orzekający

K. Jürimäe

prezes izby

N. Piçarra

sędzia

M. Safjan

sędzia

N. Jääskinen

sędzia

M. Gavalec

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Naruszenie procedury notyfikacji przepisów technicznych UE, bezpośrednia skuteczność przepisów dyrektyw harmonizujących, ograniczenia swobodnego przepływu towarów w UE."

Ograniczenia: Dotyczy głównie procedury notyfikacji i wykładni przepisów UE w kontekście krajowych regulacji technicznych. Konkretne zastosowanie do przepisów dotyczących opakowań i odpadów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest przestrzeganie procedur notyfikacyjnych UE przy wprowadzaniu krajowych regulacji technicznych, nawet w celu ochrony środowiska. Ilustruje konflikt między interesem narodowym a jednolitym rynkiem UE.

Włochy próbowały zakazać toreb plastikowych, ale zapomniały o formalnościach UE. Trybunał przypomina: procedury notyfikacyjne są kluczowe!

Sektor

ochrona środowiska

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI