C-859/19, C-926/19 i C-929/19

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2022-11-07
cjeuprawo_ue_ogolnepraworzadnosc-niezaleznosc-sadowWysokatrybunal
praworządnośćniezależność sądówsądownictwokorupcjaochrona interesów finansowych UEprawo UEsąd konstytucyjnyskuteczność sankcjipierwszeństwo prawa UE

Podsumowanie

Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że rumuńskie przepisy proceduralne prowadzące do systemowego ryzyka bezkarności w sprawach o korupcję i nadużycia finansowe naruszające interesy finansowe UE są niezgodne z prawem UE, a sądy krajowe nie mogą być związane orzeczeniami sądu konstytucyjnego, jeśli naruszają one prawo UE.

Sprawa dotyczyła wykładni przepisów UE w kontekście rumuńskich orzeczeń sądu konstytucyjnego, które nakazywały ponowne rozpatrzenie spraw karnych dotyczących korupcji i nadużyć finansowych. Sądy rumuńskie zwróciły się do TSUE z pytaniem, czy takie orzeczenia są zgodne z prawem UE, zwłaszcza z zasadą pierwszeństwa prawa UE, prawem do rzetelnego procesu i skutecznością sankcji karnych. Trybunał stwierdził, że rumuńskie przepisy proceduralne, które mogą prowadzić do systemowego ryzyka bezkarności w sprawach o korupcję i nadużycia finansowe naruszające interesy finansowe UE, są niezgodne z prawem UE. Ponadto, sądy krajowe nie mogą być związane orzeczeniami sądu konstytucyjnego, jeśli naruszają one prawo UE, a sędziowie nie mogą być pociągani do odpowiedzialności dyscyplinarnej za niestosowanie się do takich orzeczeń.

W niniejszym postanowieniu Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) rozpatrzył trzy połączone wnioski o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożone przez rumuński Wysoki Trybunał Kasacyjny i Sprawiedliwości. Sprawy dotyczyły postępowań karnych w sprawie korupcji i nadużyć finansowych, w których rumuński sąd konstytucyjny wydał orzeczenia (nr 685/2018 i 417/2019) kwestionujące sposób tworzenia składów orzekających w sprawach karnych i nakazujące ponowne rozpatrzenie spraw. Sądy rumuńskie zwróciły się do TSUE z pytaniami dotyczącymi zgodności tych orzeczeń z prawem Unii, w szczególności z art. 325 ust. 1 TFUE (ochrona interesów finansowych UE), art. 19 ust. 1 TUE (niezależność sądów), art. 47 Karty praw podstawowych UE (prawo do rzetelnego procesu) oraz zasadą pierwszeństwa prawa UE. TSUE, powołując się na swoje wcześniejsze orzecznictwo, w tym wyroki w sprawach C-357/19 i C-430/21, stwierdził, że rumuńskie przepisy proceduralne, które mogą prowadzić do systemowego ryzyka bezkarności w sprawach o korupcję i nadużycia finansowe naruszające interesy finansowe UE, są niezgodne z prawem UE. Trybunał podkreślił, że państwa członkowskie są zobowiązane do zwalczania takich przestępstw za pomocą skutecznych i odstraszających środków. Ponadto, TSUE orzekł, że zasada pierwszeństwa prawa UE oraz wymogi dotyczące niezawisłości sądów i skutecznej ochrony sądowej (art. 19 ust. 1 TUE, art. 47 Karty) oznaczają, że sądy krajowe nie mogą być związane orzeczeniami krajowego sądu konstytucyjnego, jeśli naruszają one prawo UE. Sędziowie nie mogą być pociągani do odpowiedzialności dyscyplinarnej za niestosowanie się do orzeczeń sądu konstytucyjnego, które są sprzeczne z prawem UE. W przypadku gdy prawo krajowe nie gwarantuje niezależności sądu konstytucyjnego, jego orzeczenia nie mogą być wiążące dla sądów powszechnych w sposób uniemożliwiający stosowanie prawa UE.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Nie, takie przepisy są niezgodne z prawem UE, ponieważ naruszają obowiązek zwalczania takich przestępstw za pomocą skutecznych i odstraszających środków.

Uzasadnienie

TSUE powołuje się na art. 325 ust. 1 TFUE i decyzję 2006/928, podkreślając obowiązek państw członkowskich do zapewnienia skutecznych sankcji karnych w celu ochrony interesów finansowych UE i zwalczania korupcji. Systemowe ryzyko bezkarności podważa skuteczność tych sankcji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

udzielono odpowiedzi na pytanie

Strony

NazwaTypRola
FXosoba_fizycznaoskarżony
CSosoba_fizycznaoskarżony
NDosoba_fizycznaoskarżony
BRosoba_fizycznaoskarżony
DTosoba_fizycznaoskarżony
EUosoba_fizycznaoskarżony
FVosoba_fizycznaoskarżony
GWosoba_fizycznaoskarżony
CDosoba_fizycznaoskarżony
CLDosoba_fizycznaoskarżony
GLOosoba_fizycznaoskarżony
ȘDCosoba_fizycznaoskarżony
PVVosoba_fizycznaoskarżony
Parchetul de pe lângă Înalta Curte de Casație și Justiție – Direcţia Națională Anticorupțieorgan_krajowyinna strona postępowania
Parchetul de pe lângă Înalta Curte de Casație și Justiție – Direcţia de Investigare a Infracțiunilor de Criminalitate Organizată și Terorism – Structura Centralăorgan_krajowyinna strona postępowania
Parchetul de pe lângă Înalta Curte de Casație și Justiție – Secția pentru Investigarea Infracțiunilor din Justiţieorgan_krajowyinna strona postępowania
Agenţia Naţională de Administrare Fiscalăorgan_krajowyinna strona postępowania
HXosoba_fizycznainna strona postępowania
IYosoba_fizycznainna strona postępowania
SC Uranus Junior 2003 SRLspolkainna strona postępowania
SC Complexul Energetic Oltenia SAspolkainna strona postępowania

Przepisy (11)

Główne

TFUE art. 325 § 1

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Nakłada na państwa członkowskie obowiązek zwalczania nadużyć finansowych i wszelkich innych nielegalnych działań naruszających interesy finansowe Unii za pomocą odstraszających i skutecznych środków.

TUE art. 19 § 1

Traktat o Unii Europejskiej

Nakłada na państwa członkowskie obowiązek ustanowienia systemu środków odwoławczych i procedur zapewniających jednostkom poszanowanie ich prawa do skutecznej ochrony sądowej, w tym niezawisłego i bezstronnego sądu.

Karta art. 47 § 2

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Gwarantuje prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy w rozsądnym terminie przez niezawisły i bezstronny sąd ustanowiony uprzednio na mocy ustawy.

Decyzja 2006/928

Decyzja Komisji 2006/928/WE

Ustanawia mechanizm współpracy i weryfikacji postępów Rumunii w walce z korupcją i reformie sądownictwa.

Pomocnicze

Konwencja OIF art. 1 § 1

Konwencja o ochronie interesów finansowych Wspólnot Europejskich

Definiuje nadużycia finansowe naruszające interesy finansowe UE.

Konwencja OIF art. 2 § 1

Konwencja o ochronie interesów finansowych Wspólnot Europejskich

Nakłada obowiązek zapewnienia skutecznych, proporcjonalnych i odstraszających sankcji karnych za nadużycia finansowe.

Konstytucja RO art. 147 § 4

Konstytucja Rumunii

Określa skutki i zastosowanie wyroków trybunału konstytucyjnego.

Ustawa nr 303/2004 art. 99 § ș

Ustawa nr 303/2004

Określa niezastosowanie się do orzeczeń trybunału konstytucyjnego jako przewinienie dyscyplinarne.

Ustawa nr 304/2004 art. 32 § 1, 4-7

Ustawa nr 304/2004

Reguluje tworzenie i skład pięcioosobowych składów orzekających w Wysokim Trybunale Kasacyjnym i Sprawiedliwości.

Dyrektywa 2017/1371

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/1371

Dotyczy zwalczania za pośrednictwem prawa karnego nadużyć na szkodę interesów finansowych Unii.

Dyrektywa 2015/849

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/849

Dotyczy zapobiegania wykorzystywaniu systemu finansowego do prania pieniędzy lub finansowania terroryzmu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Rumuńskie przepisy proceduralne prowadzące do systemowego ryzyka bezkarności w sprawach o korupcję i nadużycia finansowe naruszające interesy finansowe UE są niezgodne z prawem UE. Sądy krajowe nie mogą być związane orzeczeniami sądu konstytucyjnego, jeśli naruszają one prawo UE. Sędziowie nie mogą być pociągani do odpowiedzialności dyscyplinarnej za niestosowanie się do orzeczeń sądu konstytucyjnego sprzecznych z prawem UE.

Godne uwagi sformułowania

systemowe ryzyko bezkarności skuteczne i odstraszające środki zasada pierwszeństwa prawa Unii niezawisłość sędziowska skuteczna ochrona sądowa sąd ustanowiony uprzednio na mocy ustawy

Skład orzekający

A. Arabadjiev

prezes-sprawozdawca

A. Kumin

sędzia

I. Ziemele

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja zasad praworządności, niezawisłości sądów, pierwszeństwa prawa UE oraz skuteczności sankcji w kontekście orzeczeń sądów konstytucyjnych i ich wpływu na postępowania karne dotyczące korupcji i ochrony interesów finansowych UE."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej w Rumunii, ale ma szersze implikacje dla relacji między prawem UE a prawem krajowym w zakresie ochrony praw podstawowych i skuteczności prawa UE.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy fundamentalnych zasad praworządności i niezależności sądów w UE, a także walki z korupcją i ochrony interesów finansowych Unii, co czyni ją bardzo istotną dla prawników i obywateli.

Sąd UE: Orzeczenia sądów konstytucyjnych nie mogą prowadzić do bezkarności w sprawach o korupcję!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI