C-848/19 P

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2021-07-15
cjeuprawo_ue_ogolnesolidarnosc energetycznaWysokatrybunal
solidarność energetycznabezpieczeństwo dostawrynek gazugazociąg OPALNord Stream 1Komisja Europejskapaństwa członkowskieodwołanie

Podsumowanie

Trybunał Sprawiedliwości UE oddalił odwołanie Niemiec, potwierdzając, że zasada solidarności energetycznej wymaga od Komisji badania wpływu decyzji dotyczących infrastruktury gazowej na bezpieczeństwo dostaw w państwach członkowskich.

Niemcy wniosły odwołanie od wyroku Sądu UE, który stwierdził nieważność decyzji Komisji dotyczącej wyłączenia gazociągu OPAL spod zasad dostępu stron trzecich. Niemcy argumentowały, że zasada solidarności energetycznej (art. 194 TFUE) nie jest wiążącym kryterium prawnym dla oceny decyzji wykonawczych. Trybunał Sprawiedliwości UE oddalił odwołanie, uznając, że zasada solidarności energetycznej jest fundamentalną zasadą prawa UE, która wiąże instytucje UE i państwa członkowskie, nakładając obowiązek badania wpływu decyzji na bezpieczeństwo dostaw i wyważania interesów.

Sprawa dotyczyła odwołania Republiki Federalnej Niemiec od wyroku Sądu Unii Europejskiej, który stwierdził nieważność decyzji Komisji Europejskiej dotyczącej wyłączenia gazociągu OPAL spod zasad dostępu stron trzecich i regulacji taryfowej. Niemcy kwestionowały, czy zasada solidarności energetycznej, zawarta w art. 194 ust. 1 TFUE, stanowi wiążące kryterium prawne, które Komisja musiałaby uwzględnić przy wydawaniu takich decyzji, czy też jest jedynie abstrakcyjnym pojęciem politycznym. Sąd UE uznał, że decyzja Komisji naruszyła zasadę solidarności energetycznej, ponieważ nie zbadała ona skutków dla bezpieczeństwa dostaw gazu w Polsce. Trybunał Sprawiedliwości UE, rozpatrując odwołanie, potwierdził, że zasada solidarności energetycznej jest fundamentalną zasadą prawa Unii, która ma wiążący skutek prawny i zobowiązuje instytucje UE, w tym Komisję, do badania wpływu decyzji na bezpieczeństwo dostaw oraz do wyważania interesów państw członkowskich. Trybunał oddalił odwołanie Niemiec, uznając, że zasada solidarności energetycznej nie ogranicza się do sytuacji kryzysowych, lecz obejmuje również środki zapobiegawcze i wymaga uwzględniania interesów wszystkich państw członkowskich. Niemcy zostały obciążone kosztami postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Zasada solidarności energetycznej stanowi fundamentalną zasadę prawa Unii, która ma wiążący skutek prawny i zobowiązuje instytucje UE oraz państwa członkowskie do uwzględniania jej przy podejmowaniu decyzji dotyczących polityki energetycznej, w tym badania wpływu na bezpieczeństwo dostaw.

Uzasadnienie

Trybunał podkreślił, że zasada solidarności jest podstawową zasadą prawa UE, odzwierciedloną w wielu postanowieniach traktatów. Nie ogranicza się ona do sytuacji kryzysowych, ale obejmuje również środki zapobiegawcze i wymaga wyważenia interesów państw członkowskich i Unii. Akty instytucji UE muszą być interpretowane i oceniane w świetle tej zasady.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_odwolanie

Strona wygrywająca

Rzeczpospolita Polska, Republika Łotewska, Republika Litewska, Komisja Europejska

Strony

NazwaTypRola
Republika Federalna Niemiecpanstwo_czlonkowskiewnosząca odwołanie
Rzeczpospolita Polskapanstwo_czlonkowskiestrona skarżąca w pierwszej instancji
Komisja Europejskainstytucja_uestrona pozwana w pierwszej instancji
Republika Łotewskapanstwo_czlonkowskieinterwenient w pierwszej instancji
Republika Litewskapanstwo_czlonkowskieinterwenient w pierwszej instancji

Przepisy (8)

Główne

TFUE art. 194 § 1

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Zasada solidarności energetycznej stanowi podstawę polityki energetycznej UE, obejmującą zapewnienie funkcjonowania rynku energii, bezpieczeństwa dostaw, efektywności energetycznej, rozwoju nowych źródeł energii oraz wzajemnych połączeń między sieciami.

Dyrektywa 2009/73/WE art. 36 § 1

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/73/WE

Warunki wyłączenia nowej infrastruktury gazowej ze stosowania przepisów dotyczących dostępu stron trzecich i regulacji taryfowej.

Pomocnicze

TFUE art. 263

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Podstawa prawna skargi o stwierdzenie nieważności.

TUE art. 4 § 3

Traktat o Unii Europejskiej

Zasada lojalnej współpracy.

TUE art. 3 § 3

Traktat o Unii Europejskiej

Zasada solidarności między państwami członkowskimi.

TUE art. 222

Traktat o Unii Europejskiej

Klauzula solidarności w sytuacjach kryzysowych.

Dyrektywa 2009/73/WE art. 36 § 9

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/73/WE

Procedura zgłaszania Komisji zamiaru zmiany lub cofnięcia decyzji o zwolnieniu.

EnWG art. 28a § 1

Ustawa o zaopatrzeniu w energię elektryczną i gaz

Niemieckie przepisy pozwalające na wyłączenie wzajemnych połączeń ze stosowania przepisów dotyczących dostępu stron trzecich.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zasada solidarności energetycznej jest wiążącym kryterium prawnym dla oceny decyzji instytucji UE. Komisja miała obowiązek zbadać wpływ decyzji na bezpieczeństwo dostaw gazu w państwach członkowskich. Zasada solidarności energetycznej ma szersze zastosowanie niż tylko sytuacje kryzysowe.

Odrzucone argumenty

Zasada solidarności energetycznej jest abstrakcyjnym pojęciem politycznym, a nie wiążącym kryterium prawnym. Komisja nie była zobowiązana do badania wpływu decyzji na bezpieczeństwo dostaw, gdyż nie stworzyła ona zagrożenia. Zasada solidarności energetycznej ma zastosowanie jedynie w sytuacjach kryzysowych (ultima ratio).

Godne uwagi sformułowania

zasada solidarności energetycznej stanowi fundamentalną zasadę prawa Unii zasada solidarności energetycznej nie ogranicza się do sytuacji kryzysowych instytucje Unii i państwa członkowskie są zobowiązane uwzględniać interesy wszystkich ewentualnie zainteresowanych podmiotów

Skład orzekający

K. Lenaerts

prezes

R. Silva de Lapuerta

wiceprezes

J.-C. Bonichot

prezes izby

A. Arabadjiev

prezes izby

E. Regan

prezes izby

N. Piçarra

prezes izby

A. Kumin

prezes izby

C. Toader

sprawozdawczyni

D. Šváby

sędzia

S. Rodin

sędzia

F. Biltgen

sędzia

K. Jürimäe

sędzia

P.G. Xuereb

sędzia

L.S. Rossi

sędzia

I. Jarukaitis

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie zasady solidarności energetycznej w prawie UE, obowiązki instytucji UE w zakresie oceny wpływu decyzji na bezpieczeństwo dostaw energii."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego kontekstu rynku gazu i wyłączeń z przepisów dotyczących dostępu stron trzecich, ale zasada solidarności ma szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy kluczowej zasady solidarności energetycznej w UE i jej praktycznego zastosowania w kontekście infrastruktury gazowej, co ma znaczenie dla bezpieczeństwa energetycznego.

Solidarność energetyczna UE: Czy gazociąg OPAL zagrażał bezpieczeństwu dostaw?

Sektor

energia

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI