C-843/19

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2021-01-21
cjeuprawo_pracyemerytury i świadczeniaWysokatrybunal
emeryturawcześniejsza emeryturarówność płcidyskryminacja pośredniaprawo zabezpieczenia społecznegoHiszpaniaTSUEdyrektywa 79/7/EWG

Podsumowanie

Trybunał orzekł, że hiszpański przepis ograniczający dobrowolne wcześniejsze przejście na emeryturę, jeśli świadczenie jest niższe od minimalnej kwoty, nie narusza unijnej zasady równego traktowania, nawet jeśli pośrednio dotyka więcej kobiet, pod warunkiem, że jest to uzasadnione celami polityki społecznej.

Sprawa dotyczyła interpretacji dyrektywy 79/7/EWG w kontekście hiszpańskiego przepisu (art. 208 ust. 1 lit. c) LGSS), który ograniczał możliwość dobrowolnego wcześniejszego przejścia na emeryturę, jeśli obliczona kwota świadczenia była niższa od minimalnej kwoty emerytalnej. Sąd odsyłający wskazał, że przepis ten może pośrednio dyskryminować kobiety, które stanowią większość w niektórych sektorach i częściej pobierają dodatek wyrównawczy. Trybunał uznał, że taki przepis nie narusza zasady równego traktowania, jeśli jest uzasadniony zgodnymi z prawem celami polityki społecznej, takimi jak zapewnienie stabilności systemu emerytalnego i równowagi między okresem pracy a emeryturą, a środki są właściwe i niezbędne.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni art. 4 ust. 1 dyrektywy Rady 79/7/EWG w sprawie równego traktowania kobiet i mężczyzn w dziedzinie zabezpieczenia społecznego. Sprawa wywodziła się ze sporu między hiszpańskim Instituto Nacional de la Seguridad Social (INSS) a pracownicą BT, której odmówiono świadczenia emerytalnego z tytułu wcześniejszego przejścia na emeryturę. Powodem odmowy było to, że przewidywana kwota świadczenia była niższa od minimalnej kwoty emerytalnej, do której BT miałaby prawo w wieku 65 lat. Hiszpański przepis (art. 208 ust. 1 lit. c) LGSS) uzależniał możliwość dobrowolnego wcześniejszego przejścia na emeryturę od tego, że obliczona kwota świadczenia nie będzie niższa od minimalnej. Sąd odsyłający (Tribunal Superior de Justicia de Cataluña) zauważył, że 89% pracowników domowych to kobiety, a statystyki wskazywały, że kobiety częściej pobierają dodatek uzupełniający do emerytury, co sugerowało pośrednią dyskryminację kobiet. Trybunał Sprawiedliwości UE stwierdził, że przepis ten nie wprowadza dyskryminacji bezpośredniej. Analizując dyskryminację pośrednią, Trybunał przypomniał, że taka występuje, gdy pozornie neutralny przepis stawia jedną płeć w szczególnie niekorzystnym położeniu, chyba że jest to uzasadnione zgodnym z prawem celem i środki są właściwe i niezbędne. Trybunał uznał, że cele takie jak zapewnienie stabilności systemu emerytalnego, równowaga między okresem pracy a emeryturą oraz zapobieganie nadmiernemu obciążeniu budżetu państwa poprzez wypłatę dodatków uzupełniających, mogą stanowić uzasadnienie dla takiego przepisu. Podkreślono, że państwa członkowskie mają szeroki zakres uznania w kształtowaniu polityki społecznej. Ostatecznie Trybunał orzekł, że przepis ten nie stoi na przeszkodzie prawu unijnemu, o ile jego skutek jest uzasadniony zgodnymi z prawem celami polityki społecznej, które nie mają związku z dyskryminacją ze względu na płeć, a środki są właściwe i niezbędne. Ustalenie, czy faktycznie występuje pośrednia dyskryminacja i czy jest ona uzasadniona, pozostawiono sądowi odsyłającemu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli taki skutek jest uzasadniony zgodnymi z prawem celami polityki społecznej niemającymi nic wspólnego z dyskryminacją ze względu na płeć, a środki są właściwe i niezbędne.

Uzasadnienie

Trybunał uznał, że choć przepis może pośrednio dyskryminować kobiety, to cele takie jak stabilność systemu emerytalnego i równowaga między okresem pracy a emeryturą mogą stanowić uzasadnienie, pod warunkiem, że środki są właściwe i niezbędne oraz nie wykraczają poza to, co jest konieczne.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

udzielono odpowiedzi na pytanie

Strony

NazwaTypRola
Instituto Nacional de la Seguridad Social (INSS)organ_krajowypozwany
BTosoba_fizycznaskarżący
rząd hiszpańskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
rząd portugalskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (6)

Główne

Dyrektywa 79/7/EWG art. 4 § 1

Dyrektywa Rady 79/7/EWG z dnia 19 grudnia 1978 r. w sprawie stopniowego wprowadzania w życie zasady równego traktowania kobiet i mężczyzn w dziedzinie zabezpieczenia społecznego

LGSS art. 208 § 1 lit. c)

Ley General de la Seguridad Social (powszechna ustawa o zabezpieczeniu społecznym)

Pomocnicze

Dyrektywa 79/7/EWG art. 3 § 1 lit. a)

Dyrektywa Rady 79/7/EWG z dnia 19 grudnia 1978 r. w sprawie stopniowego wprowadzania w życie zasady równego traktowania kobiet i mężczyzn w dziedzinie zabezpieczenia społecznego

Dyrektywa 2006/54/WE art. 2 § 1 lit. b)

Dyrektywa 2006/54/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 5 lipca 2006 r. w sprawie wprowadzenia w życie zasady równości szans oraz równego traktowania kobiet i mężczyzn w dziedzinie zatrudnienia i pracy

LGSS art. 59 § 1

Ley General de la Seguridad Social (powszechna ustawa o zabezpieczeniu społecznym)

TFUE art. 267

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Cel polityki społecznej państwa członkowskiego (stabilność systemu emerytalnego, równowaga między okresem pracy a emeryturą) może uzasadniać przepis, który pośrednio dyskryminuje jedną płeć. Środki zastosowane w krajowym przepisie są właściwe i niezbędne do osiągnięcia wskazanych celów polityki społecznej. Państwa członkowskie mają szeroki zakres uznania w kształtowaniu polityki społecznej i zatrudnienia.

Odrzucone argumenty

Hiszpański przepis art. 208 ust. 1 lit. c) LGSS stanowi pośrednią dyskryminację kobiet, ponieważ dotyka znacznie większej liczby kobiet niż mężczyzn, naruszając tym samym zasadę równego traktowania z dyrektywy 79/7/EWG.

Godne uwagi sformułowania

pośrednia dyskryminacja ze względu na płeć obiektywnie uzasadnione zgodnym z prawem celem środki [...] są właściwe i niezbędne cele polityki społecznej [...] niemającymi nic wspólnego z dyskryminacją ze względu na płeć szeroki zakres uznania

Skład orzekający

N. Wahl

prezes izby

F. Biltgen

sprawozdawca

L.S. Rossi

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie przepisów krajowych, które mogą prowadzić do pośredniej dyskryminacji płci, w kontekście unijnej zasady równego traktowania w zabezpieczeniu społecznym. Analiza celów polityki społecznej jako uzasadnienia dla różnic w traktowaniu."

Ograniczenia: Konkretne zastosowanie do przepisów dotyczących wcześniejszych emerytur i dodatków wyrównawczych. Konieczność oceny przez sąd krajowy, czy faktycznie występuje dyskryminacja i czy jest ona uzasadniona.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia równego traktowania i dyskryminacji pośredniej w kontekście emerytur, co jest istotne dla wielu osób i prawników. Pokazuje, jak cele polityki społecznej mogą wpływać na interpretację prawa UE.

Czy wcześniejsza emerytura może dyskryminować kobiety? TSUE wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI