C-84/24

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2026-03-12

cjeusankcjeśrodki ograniczające wobec BiałorusiWysokatrybunal

sankcjeBiałoruśzamrożenie funduszykontrolawłasnośćochrona sądowaprawo UETSUE

Podsumowanie

TSUE orzekł, że zamrożenie funduszy spółki, której 50% udziałów należy do osoby objętej sankcjami, jest dopuszczalne, ale spółka musi mieć możliwość obalenia tego domniemania w postępowaniu sądowym.

Sprawa dotyczyła interpretacji przepisów UE o środkach ograniczających wobec Białorusi, w szczególności zamrożenia funduszy spółki EM System, której 50% udziałów należało do osoby objętej sankcjami. Trybunał Sprawiedliwości UE stwierdził, że zamrożenie funduszy jest dopuszczalne, jeśli spółka jest kontrolowana przez osobę objętą sankcjami, nawet jeśli sama spółka nie jest na liście. Kluczowe jest jednak, że spółka musi mieć prawo do skutecznej ochrony sądowej i możliwość obalenia domniemania kontroli w postępowaniu krajowym.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni art. 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 765/2006 dotyczącego środków ograniczających wobec Białorusi. Sprawa wyłoniła się z konfliktu między spółką UAB „EM SYSTEM” a bankami SEB bankas i AS „Citadele banka” w przedmiocie zamrożenia aktywów EM System. Zamrożenie nastąpiło z powodu umieszczenia w wykazie osób objętych sankcjami A.V.S., który posiadał 50% udziałów w EM System. Sąd najwyższy Litwy pytał, czy posiadanie 50% udziałów przez osobę objętą sankcjami automatycznie oznacza, że fundusze spółki są pod jej kontrolą i powinny zostać zamrożone. Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że zamrożenie funduszy spółki nieujętej w wykazie, ale kontrolowanej przez osobę z wykazu (np. poprzez posiadanie 50% udziałów), jest zgodne z prawem UE. Podkreślił jednak, że kluczowe jest zapewnienie spółce prawa do skutecznej ochrony sądowej, co oznacza możliwość zakwestionowania zamrożenia funduszy w postępowaniu krajowym i udowodnienia braku faktycznej kontroli przez osobę objętą sankcjami. Orzeczenie to podkreśla potrzebę szerokiej interpretacji pojęć „posiadanie” i „kontrola” w celu zapewnienia skuteczności sankcji, jednocześnie gwarantując prawa jednostek.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, posiadanie 50% udziałów w spółce przez osobę objętą sankcjami należy uznać za ustanawiające domniemanie posiadania lub kontroli nad funduszami tej spółki, co uzasadnia ich zamrożenie.

Uzasadnienie

TSUE uznał, że szeroka interpretacja pojęć 'posiadanie' i 'kontrola' jest niezbędna dla skuteczności sankcji. Domniemanie kontroli oparte na posiadaniu 50% udziałów ułatwia identyfikację funduszy do zamrożenia i zapobiega obchodzeniu sankcji. Jest to zgodne z celem zwiększenia presji na reżim Łukaszenki.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

udzielono odpowiedzi na pytanie

Strony

Nazwa	Typ	Rola
UAB „EM SYSTEM”	spolka	skarżący
AB SEB bankas	spolka	pozwany
AS „Citadele banka” Lietuvos filialas	spolka	pozwany
Rząd litewski	organ_krajowy	interwenient
Rząd niemiecki	organ_krajowy	interwenient
Rząd estoński	organ_krajowy	interwenient
Rząd hiszpański	organ_krajowy	interwenient
Rząd łotewski	organ_krajowy	interwenient
Rząd fiński	organ_krajowy	interwenient
Rada Unii Europejskiej	instytucja_ue	interwenient
Komisja Europejska	instytucja_ue	interwenient

Przepisy (19)

Główne

Rozporządzenie nr 765/2006 art. 2 § 1

Rozporządzenie Rady (WE) nr 765/2006

Zamrożenie funduszy obejmuje również fundusze spółki nieujętej w wykazie, jeśli pozostają w posiadaniu lub pod kontrolą osoby ujętej w wykazie.

Rozporządzenie nr 765/2006 art. 2 § 2

Rozporządzenie Rady (WE) nr 765/2006

Zakaz udostępniania funduszy osobom lub podmiotom wymienionym w załączniku I.

TFUE art. 267

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

TFUE art. 215

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Pomocnicze

Rozporządzenie nr 765/2006 art. 1 § 1 lit. b)

Rozporządzenie Rady (WE) nr 765/2006

Definicja 'funduszy' obejmuje depozyty, salda na rachunkach, długi i zobowiązania.

Rozporządzenie nr 2580/2001 art. 1 § 5

Rozporządzenie Rady (WE) nr 2580/2001

Definicja 'własności osoby prawnej' jako posiadanie 50% lub więcej praw własności lub większościowego udziału.

Rozporządzenie nr 2580/2001 art. 1 § 6

Rozporządzenie Rady (WE) nr 2580/2001

Definicja 'kontrolowania osoby prawnej' obejmuje różne kryteria, w tym możliwość mianowania większości członków organu zarządzającego lub wywierania dominującego wpływu.

Ustawa z dnia 22 kwietnia 2004 r. art. 11 § 1