C-836/18

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2020-02-27

cjeuprawo_ue_ogolneobywatelstwo UE, prawo pobytu, łączenie rodzinWysokatrybunal

obywatelstwo UEprawo pobytułączenie rodzinobywatel państwa trzeciegoswoboda przemieszczania sięzasoby finansowezależnośćTFUEKarta Praw Podstawowych

Podsumowanie

TSUE orzekł, że odmowa wydania karty pobytu małżonkowi obywatela UE, który nigdy nie korzystał ze swobody przemieszczania się, wyłącznie z powodu braku wystarczających zasobów tego obywatela UE, jest niezgodna z prawem UE, jeśli nie zbadano zależności między małżonkami.

Sprawa dotyczyła obywatela Maroka, który zawarł związek małżeński z obywatelką Hiszpanii, nigdy nie korzystającą ze swobody przemieszczania się. Hiszpańskie organy odmówiły wydania mu karty pobytu, powołując się na brak wystarczających zasobów finansowych jego małżonki. Sąd odsyłający zapytał TSUE, czy takie automatyczne oddalenie wniosku, bez zbadania zależności między małżonkami i potencjalnego zmuszenia obywatelki UE do opuszczenia terytorium Unii, jest zgodne z art. 20 TFUE. TSUE stwierdził, że prawo UE stoi na przeszkodzie takiej praktyce, jeśli nie zostanie indywidualnie oceniona sytuacja małżonków i ich wzajemna zależność.

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z dnia 27 lutego 2020 r. w sprawie C-836/18 rozpatrzył wniosek o wykładnię art. 20 TFUE, złożony przez hiszpański Tribunal Superior de Justicia de Castilla-La Mancha. Sprawa dotyczyła obywatela Maroka (RH), który zawarł związek małżeński z obywatelką Hiszpanii, nigdy nie korzystającą ze swobody przemieszczania się. Hiszpańskie organy administracyjne odmówiły RH wydania karty pobytu czasowego, powołując się na brak wystarczających zasobów finansowych jego małżonki, zgodnie z hiszpańskim dekretem królewskim 240/2007, który transponuje dyrektywę 2004/38. Sąd odsyłający miał wątpliwości, czy takie automatyczne stosowanie wymogu posiadania wystarczających zasobów, bez indywidualnej oceny sytuacji małżonków i ich wzajemnej zależności, jest zgodne z art. 20 TFUE, zwłaszcza w kontekście obowiązku wspólnego pożycia małżonków wynikającego z hiszpańskiego prawa cywilnego. TSUE orzekł, że art. 20 TFUE stoi na przeszkodzie oddaleniu wniosku o łączenie rodzin obywatela państwa trzeciego z obywatelem UE, który nigdy nie skorzystał ze swobody przemieszczania się, wyłącznie z powodu braku wystarczających zasobów tego obywatela UE. Kluczowe jest zbadanie, czy między małżonkami istnieje taki stosunek zależności, że w przypadku odmowy prawa pobytu obywatelowi państwa trzeciego, obywatel UE byłby zmuszony do opuszczenia terytorium Unii, co pozbawiałoby go możliwości skutecznego korzystania z praw wynikających ze statusu obywatela UE. TSUE podkreślił, że sam obowiązek wspólnego pożycia małżonków wynikający z prawa krajowego nie jest wystarczający do stwierdzenia takiej zależności, zwłaszcza gdy jest on niewykonalny sądownie. Jednakże, organy krajowe mają obowiązek przeprowadzić indywidualną ocenę sytuacji, a nie oddalać wniosku automatycznie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism

Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, art. 20 TFUE stoi na przeszkodzie takiemu automatycznemu oddaleniu wniosku, jeśli nie zostanie zbadana zależność między małżonkami i potencjalne zmuszenie obywatela UE do opuszczenia terytorium Unii.

Uzasadnienie

Odmowa przyznania prawa pobytu małżonkowi obywatela państwa trzeciego wyłącznie z powodu braku wystarczających zasobów obywatela UE, bez zbadania zależności i potencjalnego zmuszenia obywatela UE do opuszczenia terytorium Unii, narusza skuteczność praw wynikających ze statusu obywatela UE i jest nieproporcjonalna.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

skarżący (RH)

Strony

Nazwa	Typ	Rola
Subdelegación del Gobierno en Ciudad Real	organ_krajowy	pozwany
RH	osoba_fizyczna	skarżący
Rząd hiszpański	panstwo_czlonkowskie	interwenient
Rząd duński	panstwo_czlonkowskie	interwenient
Rząd niemiecki	panstwo_czlonkowskie	interwenient
Rząd niderlandzki	panstwo_czlonkowskie	interwenient
Komisja Europejska	instytucja_ue	interwenient

Przepisy (13)

Główne

TFUE art. 20

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Art. 20 TFUE przyznaje obywatelom UE status obywatela Unii, który stanowi podstawowy status obywateli państw członkowskich i daje prawo do swobodnego przemieszczania się i pobytu. Stoi na przeszkodzie środkom krajowym, których skutkiem byłoby pozbawienie obywateli UE możliwości skutecznego korzystania z istoty praw przyznanych im w związku ze statusem obywatela Unii. Pochodne prawo pobytu dla obywateli państw trzecich może być przyznane w sytuacjach bardzo szczególnych, gdy odmowa jego przyznania naruszyłaby skuteczność obywatelstwa Unii.

Pomocnicze

Dyrektywa 2004/38/WE art. 3 § 1

Dyrektywa 2004/38/WE Parlamentu Europejskiego i Rady

Dyrektywa stosuje się do obywateli Unii przemieszczających się do innego państwa członkowskiego lub przebywających w nim, oraz do członków ich rodzin.

Dyrektywa 2004/38/WE art. 7 § 1

Dyrektywa 2004/38/WE Parlamentu Europejskiego i Rady

Warunki prawa pobytu dla obywateli Unii powyżej trzech miesięcy, w tym posiadanie wystarczających zasobów i pełnego ubezpieczenia zdrowotnego.

Dyrektywa 2004/38/WE art. 7 § 2

Dyrektywa 2004/38/WE Parlamentu Europejskiego i Rady

Prawo pobytu rozciąga się na członków rodziny niebędących obywatelami UE, pod warunkiem spełnienia przez obywatela UE warunków z ust. 1.

Konstytucja Hiszpanii art. 32 § 1

Konstytucja Hiszpanii

Prawo do zawarcia związku małżeńskiego na zasadach pełnej równości.

Código Civil art. 68

Kodeks cywilny (Hiszpania)

Obowiązek wspólnego pożycia, wierności i wzajemnej pomocy małżonków.

Código Civil art. 70

Kodeks cywilny (Hiszpania)

Małżonkowie ustalają wspólne miejsce zamieszkania, w braku zgody rozstrzyga sąd.

Dekret Królewski 240/2007 art. 1 § 1