C-833/18

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2020-06-11
cjeuwlasnosc_intelektualnaprawo autorskieWysokatrybunal
prawo autorskiewłasność intelektualnautwóroryginalnośćefekt technicznyfunkcja technicznarower składanydyrektywa 2001/29/WETSUE

Podsumowanie

Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że ochrona prawnoautorska może obejmować produkty, których forma jest niezbędna do osiągnięcia efektu technicznego, pod warunkiem że ich wygląd stanowi oryginalne dzieło wynikające z twórczości intelektualnej autora.

Sprawa dotyczyła wykładni dyrektywy 2001/29/WE w kontekście ochrony prawnoautorskiej rowerów składanych. Sąd odsyłający pytał, czy ochrona ta obejmuje produkty, których kształt jest niezbędny do uzyskania efektu technicznego. Trybunał wyjaśnił, że ochrona prawnoautorska ma zastosowanie, jeśli produkt jest oryginalnym dziełem, odzwierciedlającym swobodne i twórcze wybory autora, nawet jeśli jego forma jest częściowo podyktowana funkcją techniczną. Kluczowe jest, aby forma nie była wyłącznie wynikiem funkcji technicznej i pozwalała na wyraz osobowości twórcy.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni dyrektywy 2001/29/WE w sprawie ochrony prawnoautorskiej. Spór toczył się między producentem rowerów składanych (Brompton) a innym producentem (Chedech), który został oskarżony o naruszenie praw autorskich. Chedech argumentował, że wygląd jego rowerów jest podyktowany funkcją techniczną, a zatem nie podlega ochronie prawnoautorskiej, lecz patentowej. Sąd odsyłający, tribunal de l’entreprise de Liège, zwrócił się do Trybunału Sprawiedliwości UE z pytaniem, czy ochrona prawnoautorska wyłącza dzieła, których kształt jest niezbędny do osiągnięcia efektu technicznego, oraz jakie kryteria należy stosować do oceny tego wymogu. Trybunał przypomniał, że ochrona prawnoautorska wymaga oryginalności, która jest wyrazem osobowości autora poprzez jego swobodne i twórcze wybory. Wyjaśnił, że nawet jeśli forma produktu jest częściowo uwarunkowana względami technicznymi, może być chroniona, o ile nie ogranicza to swobody twórczej autora do tego stopnia, że idea i jej wyraz się spajają. Kryterium oryginalności nie jest spełnione przez elementy wynikające wyłącznie z funkcji technicznej. Trybunał orzekł, że ochrona prawnoautorska ma zastosowanie do produktu, którego forma jest niezbędna do uzyskania efektu technicznego, jeśli produkt ten stanowi oryginalne dzieło wynikające z twórczości intelektualnej, odzwierciedlające osobowość autora poprzez jego swobodne i twórcze wybory. Ustalenie tych okoliczności należy do sądu krajowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, ochrona prawnoautorska ma zastosowanie, jeżeli produkt ten stanowi oryginalne dzieło wynikające z twórczości intelektualnej, co przejawia się tym, że poprzez tę formę jego autor wyraża swoje możliwości twórcze w sposób oryginalny, dokonując swobodnych i twórczych wyborów, skutkiem czego owa forma stanowi odzwierciedlenie jego osobowości.

Uzasadnienie

Trybunał wyjaśnił, że oryginalność jako przesłanka ochrony prawnoautorskiej wymaga, aby przedmiot stanowił własną twórczość intelektualną autora i odzwierciedlał jego osobowość poprzez swobodne i twórcze wybory. Nawet jeśli forma produktu jest uwarunkowana względami technicznymi, może być chroniona, o ile nie ogranicza to swobody twórczej do tego stopnia, że idea i jej wyraz się spajają. Elementy wynikające wyłącznie z funkcji technicznej nie spełniają kryterium oryginalności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

udzielono odpowiedzi na pytanie

Strony

NazwaTypRola
SIinneskarżący
Brompton Bicycle Ltdspolkaskarżący
Chedech / Get2Getspolkapozwany

Przepisy (4)

Główne

Dyrektywa 2001/29/WE art. 2-5

Dyrektywa 2001/29/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 maja 2001 r. w sprawie harmonizacji niektórych aspektów praw autorskich i pokrewnych w społeczeństwie informacyjnym

Ochrona prawnoautorska ma zastosowanie do produktu, którego forma jest, przynajmniej w części, niezbędna do uzyskania efektu technicznego, jeżeli produkt ten stanowi oryginalne dzieło wynikające z twórczości intelektualnej, co przejawia się tym, że poprzez tę formę jego autor wyraża swoje możliwości twórcze w sposób oryginalny, dokonując swobodnych i twórczych wyborów, skutkiem czego owa forma stanowi odzwierciedlenie jego osobowości.

Pomocnicze

Traktat WIPO art. 2

Traktat WIPO o prawie autorskim

Ochrona prawa autorskiego obejmuje sposób wyrażenia, a nie idee, procedury, metody działania czy też pojęcia matematyczne jako takie. Ochrona prawnoautorska nie rozciąga się na idee.

Rozporządzenie nr 6/2002 art. 8 § 1

Rozporządzenie Rady (WE) nr 6/2002 w sprawie wzorów wspólnotowych

Wzór [unijny] nie obejmuje cech postaci produktu wynikających wyłącznie z jego funkcji technicznej.

Konwencja berneńska art. 2 § 1, 7

Konwencja berneńska o ochronie dzieł literackich i artystycznych

Określenie »dzieła literackie i artystyczne« obejmuje m.in. dzieła sztuki użytkowej. Ustawodawstwu państw należących do Związku zastrzega się ustalenie zakresu stosowania przepisów prawa dotyczących dzieł sztuki użytkowej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Forma produktu, nawet jeśli niezbędna do uzyskania efektu technicznego, może być chroniona prawnoautorsko, jeśli stanowi oryginalne dzieło wynikające z twórczości intelektualnej autora, odzwierciedlające jego osobowość poprzez swobodne i twórcze wybory.

Odrzucone argumenty

Kształt produktu wynikający wyłącznie z funkcji technicznej nie może być chroniony prawnoautorsko. Wola domniemanego sprawcy naruszenia nie ma znaczenia dla oceny oryginalności.

Godne uwagi sformułowania

ochrona prawnoautorska ma zastosowanie do produktu, którego forma jest, przynajmniej w części, niezbędna do uzyskania efektu technicznego, jeżeli produkt ten stanowi oryginalne dzieło wynikające z twórczości intelektualnej odzwierciedlenie jego osobowości, przejawiające się w jego swobodnych i twórczych wyborach kryterium oryginalności nie będzie spełnione przez elementy składowe przedmiotu cechujące się wyłącznie ich funkcją techniczną

Skład orzekający

E. Regan

prezes izby

I. Jarukaitis

sędzia

E. Juhász

sprawozdawca

M. Ilešič

sędzia

C. Lycourgos

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie granic między ochroną prawnoautorską a ochroną patentową/wzorów przemysłowych dla produktów funkcjonalnych; kryteria oryginalności w prawie autorskim."

Ograniczenia: Ocena oryginalności i swobody twórczej jest zawsze zależna od konkretnych okoliczności faktycznych każdej sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnie znanych produktów (rowerów) i wyjaśnia, kiedy ich wygląd może być chroniony prawem autorskim, co ma znaczenie dla projektantów, producentów i prawników zajmujących się własnością intelektualną.

Czy Twój projekt jest dziełem sztuki, czy tylko funkcjonalnym rozwiązaniem? TSUE wyjaśnia granice prawa autorskiego dla produktów technicznych.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI