C-83/17
Podsumowanie
Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że prawo państwa siedziby sądu może mieć zastosowanie do roszczeń alimentacyjnych za okres wsteczny, nawet jeśli wierzyciel zmienił miejsce zamieszkania, pod warunkiem istnienia odpowiedniego związku jurysdykcyjnego.
Sprawa dotyczyła wykładni protokołu haskiego w zakresie prawa właściwego dla zobowiązań alimentacyjnych. Wierzyciel, małoletni KP, zmienił miejsce zamieszkania z Niemiec do Austrii i dochodził świadczeń alimentacyjnych za okres poprzedzający zmianę. Sąd odsyłający pytał, czy prawo austriackie (lex fori) może mieć zastosowanie do tego okresu, mimo że prawo niemieckie (prawo poprzedniego miejsca zamieszkania) nie przewidywało świadczeń za okres wsteczny z powodu niespełnienia przesłanek. Trybunał uznał, że prawo państwa siedziby sądu może mieć zastosowanie, jeśli sądy tego państwa były właściwe do rozpoznania sporu, a także gdy wierzyciel nie może uzyskać świadczeń z powodu niespełnienia przesłanek prawnych.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni art. 4 ust. 2 protokołu haskiego o prawie właściwym dla zobowiązań alimentacyjnych. Sprawa dotyczyła małoletniego KP, który po zmianie miejsca zamieszkania z Niemiec do Austrii dochodził świadczeń alimentacyjnych za okres poprzedzający tę zmianę. Prawo niemieckie, właściwe dla okresu poprzedzającego zmianę miejsca zamieszkania, nie przewidywało świadczeń za okres wsteczny z powodu niespełnienia przesłanek formalnych (§ 1613 BGB). KP argumentował, że w związku z tym należy zastosować prawo austriackie (lex fori), które dopuszcza świadczenia za okres wsteczny. Sąd odsyłający pytał, czy art. 4 ust. 2 protokołu haskiego stosuje się, gdy wniosek został złożony w państwie miejsca zwykłego pobytu wierzyciela, oraz czy sformułowanie „nie może uzyskać świadczeń” obejmuje sytuacje, gdy prawo właściwe nie przewiduje świadczeń za okres wsteczny z powodu niespełnienia przesłanek. Trybunał orzekł, że prawo państwa siedziby sądu może mieć zastosowanie, nawet jeśli jest ono tożsame z prawem miejsca zwykłego pobytu wierzyciela, pod warunkiem że porządek prawny, do którego odsyła norma subsydiarna, nie jest tożsamy z porządkiem prawnym z art. 3 protokołu. Ponadto, prawo państwa siedziby sądu może mieć zastosowanie, jeśli sądy tego państwa były właściwe do rozpoznania sporu dotyczącego zobowiązań alimentacyjnych za dany okres. Trybunał potwierdził również, że sformułowanie „nie może uzyskać świadczeń” obejmuje sytuacje, gdy wierzyciel nie może uzyskać świadczeń z powodu niespełnienia określonych przesłanek prawnych, co minimalizuje ryzyko nieuzyskania świadczeń alimentacyjnych.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, art. 4 ust. 2 protokołu haskiego może mieć zastosowanie, pod warunkiem że prawo państwa siedziby sądu (lex fori) nie jest tożsame z prawem państwa poprzedniego miejsca zwykłego pobytu wierzyciela i że sądy państwa siedziby sądu były właściwe do rozpoznania sporu dotyczącego zobowiązań alimentacyjnych za dany okres.
Uzasadnienie
Trybunał uznał, że stosowanie lex fori jest uzasadnione, gdy istnieje związek między tym prawem a sytuacją życiową stron, co może wynikać z jurysdykcji sądu do rozpoznania sporu. Kluczowe jest, aby prawo państwa siedziby sądu nie było tożsame z prawem państwa poprzedniego miejsca zamieszkania wierzyciela, aby norma subsydiarna była skuteczna.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
wierzyciel (KP) - w zakresie interpretacji prawa
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| KP | osoba_fizyczna | wierzyciel |
| LO | osoba_fizyczna | dłużnik |
| rząd niemiecki | inne | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (5)
Główne
Protokół haski art. 4 § 2
Protokół haski z dnia 23 listopada 2007 r. o prawie właściwym dla zobowiązań alimentacyjnych
Stosuje się prawo państwa siedziby organu orzekającego w sprawie, jeśli wierzyciel nie może uzyskać świadczeń alimentacyjnych na mocy prawa państwa swojego miejsca zwykłego pobytu. Obejmuje to sytuacje, gdy wierzyciel nie może uzyskać świadczeń z powodu niespełnienia określonych przesłanek prawnych.
Protokół haski art. 3 § 1
Protokół haski z dnia 23 listopada 2007 r. o prawie właściwym dla zobowiązań alimentacyjnych
Zobowiązania alimentacyjne podlegają prawu państwa, w którym wierzyciel ma miejsce zwykłego pobytu.
Rozporządzenie nr 4/2009 art. 15
Rozporządzenie Rady (WE) nr 4/2009 z dnia 18 grudnia 2008 r. w sprawie jurysdykcji, prawa właściwego, uznawania i wykonywania orzeczeń oraz współpracy w zakresie zobowiązań alimentacyjnych
Prawo właściwe w sprawach zobowiązań alimentacyjnych określane jest zgodnie z protokołem haskim.
Pomocnicze
Protokół haski art. 3 § 2
Protokół haski z dnia 23 listopada 2007 r. o prawie właściwym dla zobowiązań alimentacyjnych
W przypadku zmiany miejsca zwykłego pobytu wierzyciela stosuje się prawo państwa, w którym wierzyciel ma nowe miejsce zwykłego pobytu, od momentu, w którym nastąpiła ta zmiana.
BGB art. 1613
Bürgerliches Gesetzbuch (niemiecki kodeks cywilny)
Określa przesłanki dochodzenia świadczeń alimentacyjnych za okres wsteczny.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Art. 4 ust. 2 protokołu haskiego powinien być interpretowany szeroko, aby umożliwić zastosowanie prawa państwa siedziby sądu (lex fori) w celu zapewnienia wierzycielowi możliwości uzyskania świadczeń alimentacyjnych, nawet jeśli prawo państwa poprzedniego miejsca zamieszkania nie przewiduje takich świadczeń za okres wsteczny z powodu niespełnienia przesłanek. Związek między prawem państwa siedziby sądu a sytuacją życiową stron może wynikać z jurysdykcji sądu do rozpoznania sporu dotyczącego zobowiązań alimentacyjnych za dany okres.
Odrzucone argumenty
Argumenty sugerujące, że art. 4 ust. 2 protokołu haskiego nie ma zastosowania, gdy wniosek o świadczenia alimentacyjne jest składany w państwie miejsca zwykłego pobytu wierzyciela. Argumenty sugerujące, że sformułowanie „nie może uzyskać świadczeń” nie obejmuje sytuacji, gdy brak świadczeń wynika z niespełnienia przesłanek prawnych.
Godne uwagi sformułowania
prawo państwa siedziby sądu (lex fori) prawo państwa miejsca zwykłego pobytu wierzyciela nie może uzyskać świadczeń alimentacyjnych niespełnienie określonych ustawowych przesłanek minimalizowanie ryzyka nieuzyskania świadczeń alimentacyjnych związek ze stanowiącą tło sporu sytuacją życiową
Skład orzekający
C.G. Fernlund
prezes_izby
J.C. Bonichot
sedzia
A. Arabadjiev
sedzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie prawa właściwego dla zobowiązań alimentacyjnych w przypadkach zmiany miejsca zamieszkania wierzyciela, zwłaszcza gdy prawo pierwotnego miejsca zamieszkania nie przewiduje świadczeń za okres wsteczny z powodu niespełnienia przesłanek."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie spraw objętych zakresem protokołu haskiego i rozporządzenia nr 4/2009. Wymaga analizy jurysdykcji sądów zgodnie z rozporządzeniem nr 4/2009.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy praktycznego problemu ustalania prawa właściwego w sprawach alimentacyjnych przy zmianie miejsca zamieszkania, co jest częstym zagadnieniem w praktyce prawniczej i może mieć znaczenie dla wielu rodzin.
“Czy zmiana miejsca zamieszkania zamyka drogę do alimentów za przeszłość? TSUE wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI